VII SA/Wa 1823/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-14

Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Jolanta Zdanowicz, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością i uchwały wspólnoty mieszkaniowej, może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego naruszenia prawa cywilnego dotyczącego współwłasności nieruchomości?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu jedynie ocenę legalności samej decyzji pod kątem wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Spory dotyczące zmiany wielkości udziałów we wspólnej nieruchomości mają charakter cywilnoprawny i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana po spełnieniu wymogów formalnych i materialnych prawa budowlanego, nie jest dotknięta wadą nieważności, nawet jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące kwestii cywilnoprawnych.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę zewnętrznej klatki schodowej. Pozwolenie to zostało wydane inwestorowi K. U. przez Prezydenta Miasta P. Skarżący, właściciel sąsiedniego lokalu, zarzucił naruszenie prawa, w tym pozbawienie go części wspólnych budynku i zmuszenie do korzystania ze schodów zewnętrznych niezgodnych z przepisami. Twierdził, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie obejmującym części wspólne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Inwestor K. U. decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] uzyskał pozwolenie na wykonanie robót budowlanych obejmujących budowę klatki schodowej zewnętrznej jako I etapu inwestycji polegającej na przebudowie wejścia oraz elewacji budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w P. Odnośnie tej decyzji prowadzono postępowanie nieważnościowe w którym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...][...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił zasady postępowania nieważnościowego i wskazał, że badana decyzja z dnia [...] została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 prawa budowlanego tj. inwestor złożył stosowne oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Jak podkreślił organ odwoławczy, przepisy prawa budowlanego nie nakładają na organ administracji obowiązku ustalenia prawdziwości danych zawartych w oświadczeniu, zaś zarzut niedokładnego zbadania tej kwestii nie może być podnoszony w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie nieważnościowe. Nadto – jak wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – brak jest podstaw do stwierdzenia, że projekt budowlany obejmuje szersze zamierzenie budowlane niż wniosek o pozwolenie na budowę, gdyż wskazuje które roboty mają być wykonane w pierwszym, a które w drugim etapie inwestycji. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że badana decyzja nie narusza prawa w sposób rażący z pkt 2 art. 156 kpa ani też nie jest dotknięta żadną z innych wad tego przepisu co decyduje o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z [...]. Skargę sądową na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. G. – właściciel sąsiedniego lokalu Nr [...], domagając się uchylenia decyzji zaskarżonej wraz z decyzją poprzedzająca a także stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił organom naruszenie Konstytucji Rzeczpospolitej, prawa cywilnego, ustawy o własności lokali, licznych przepisów kpa, przepisów prawa budowlanego z 1994r., rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. W ocenie skarżącego został on pozbawiony należnych mu pomieszczeń wspólnych budynku [...] przy ul. [...] i zmuszony został do korzystania z zewnętrznych schodów, które nie odpowiadają przepisom warunków techniczno-budowlanych. Decyzja Prezydenta Miasta przyznała inwestorowi nienależne mu prawa tj. powiększenie lokalu nr [...] kosztem powierzchni wspólnych budynku tj. przedsionka, korytarza i podestu wraz z częścią schodów prowadzących z parteru na piętro, do których inwestor nie posiada tytułu prawnego ani zgody obecnych właścicieli. Jednocześnie pozbawiło to skarżącego części powierzchni, o które inwestor powiększył lokal nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta i zmusiło skarżącego do korzystania z dobudowanych schodów zewnętrznych. Skarżący podkreślił, iż nabył lokal mieszkalny nr [...] w tym budynku wraz z pomieszczeniami przynależnymi i prawem udziału w częściach wspólnych nieruchomości jako prawem związanym z własnością lokalu. Tak samo inwestor nabył lokal nr [...]. Lokale mają odrębną własność i dopóki ona trwa właściciele lokali nie mogą żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej (współwłasność przymusowa) i nie może tego zmienić nawet zgoda właścicieli na powiększenie jakiegoś lokalu o części wspólne nieruchomości. Zdaniem skarżącego organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego i pozbawiły go prawa do części wspólnych budynku nie ustalając w ogóle czy inwestorowi chodziło o dobudowę schodów zewnętrznych czy też równocześnie przebudowę wewnątrz budynku dla powiększenia lokalu własnego. Skarżący zarzucił, iż nieprawdą jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót przez inwestora, który nie wykupił części wspólnych nieruchomości. Odnośnie treści Uchwały Nr 6/2006 właścicieli lokali, skarżący zarzucił, iż nie wynika z niej zgoda na przebudowę wewnątrz budynku ani na zajęcie przez inwestora pomieszczeń wspólnych, a nadto w sprawie nie ma też zgody P. SA na realizację zamierzonych robót oznaczonych w projekcie jako etap I. Organy nie uwzględniły zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącego i nie badały prawdziwości oświadczenia inwestora ani też nie sprawdziły zgodności z prawem uchwały właścicieli. Nie rozpatrzyły również niezgodności części opisowej z częścią graficzną projektu oraz naruszeń przepisów techniczno-budowlanych co jest naruszeniem przepisów materialnych i proceduralnych. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie skarga nie podlega uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem mającym na celu stwierdzenie czy decyzja kontrolowana została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 kpa tj. czy wystąpiły przesłanki wymienione w tym przepisie a stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności. Postępowanie nadzorcze jest wiec postępowaniem prowadzonym w ograniczonym zakresie a to oznacza, że organ nadzoru nie rozstrzyga istoty sprawy, zajmując się tylko i wyłącznie wadliwością samej decyzji kontrolowanej. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji (art. 16 kpa) i z tego względu zastosowanie tego nadzwyczajnego środka wzruszenia decyzji winno opierać się na wnikliwej ocenie legalności kontrolowanej decyzji. W omawianej sprawie kontrolą postępowania nieważnościowego objęta była decyzja Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących budowę klatki schodowej zewnętrznej jako I etapu inwestycji polegającej na przebudowie wejścia oraz elewacji budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Jak wynika z projektu budowlanego budynek jest domem wielorodzinnym, a przewidywana budowa schodów zewnętrznych z parteru na I piętro pozwala wyodrębnić dwa mieszkania nr [...] i [...] przez likwidację dotychczasowego wspólnego wejścia do budynku, przedsionka i korytarza. Stwarzało to możliwość dostosowania łazienki mieszkania nr [...] do potrzeb osoby niepełnosprawnej, zaś dla potrzeb mieszkania na I piętrze przewidziano wykonanie nowych zadaszonych schodów zewnętrznych, nowych drzwi wejściowych oraz podestu na istniejącej klatce schodowej. Z decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym jednoznacznie wynikało, iż dotyczy ona tylko I etapu inwestycji wskazanego w projekcie, nie było więc podstaw do stwierdzenia, że obejmuje ona szersze zamierzenie budowlane niż wniosek o pozwolenie na budowę. Jak wynika z akt sprawy Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul.[...], którą tworzą jej właściciele, Uchwałą nr 6/2006 z dnia [...] wyraziła zgodę na realizację inwestycji polegającej na wybudowaniu schodów zewnętrznych przy ul. [...] zgodnie z wydanymi warunkami zabudowy i uzyskanym pozwoleniem na budowę (§1), a w związku z tą inwestycją wyraziła też zgodę na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej tj. przedsionka i części klatki schodowej oraz na zmianę wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej (§ 2), wyrażając też zgodę na wykupienie przez inwestora części powierzchni nieruchomości wspólnej przedsionka i części klatki schodowej (vide tekst uchwały z załącznikiem). Zgodnie z art. 32 ust. 4 prawa budowlanego z 1994r. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Równocześnie badane są warunki wymienione w art. 35 ust. 1 ustawy, a więc zgodność projektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność projektu z przepisami i jego kompletność oraz posiadanie uzgodnień. Z akt sprawy wynika, że inwestor K. U. złożył wymagane oświadczenie z dnia 5 października 2006r. według którego jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z księgi wieczystej [...] oraz zgody współwłaścicieli nieruchomości wynikającej w szczególności z uchwały Wspólnoty z dnia [...]. Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć – tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonania robót budowlanych. Oznacza to, że w oświadczeniu inwestor musi wskazać dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale ustawodawca nie nałożył na niego obowiązku przedłożenia tych dokumentów. Zważywszy, że inwestor oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością złożył (vide zgoda Wspólnoty w części tzw. nieruchomości wspólnej) warunek z art. 32 ust. 4 prawa budowlanego został spełniony. Słusznie zaś organ administracji podkreślił, że spory dotyczące zmiany wielkości udziałów we wspólnej nieruchomości nie mają cech spraw administracyjnych, są bowiem sprawami cywilnymi załatwianymi w drodze czynności prawnych przez współwłaścicieli budynku. Trafnie też organ wskazał, że zarzuty co do nieprawidłowości oświadczenia inwestora i nieważności uchwały są ewentualnie przesłanką wznowieniową nie zaś nieważnościową z art. 156 § 1 kpa, a tylko pod kątem takiej przesłanki kontrolowana była decyzja o pozwoleniu. Inwestor spełnił też warunki z art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Przesłanki dające podstawy do stwierdzenia nieważności określa art. 156 § 1 kpa. Badając w tej kwestii decyzję wydaną w postępowaniu zwykłym organ nadzorczy zważywszy wskazane wyżej okoliczności nie miał podstaw do stwierdzenia, aby decyzja Prezydenta Miasta P. [...] w rażący sposób naruszała przepisy prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) jak również, aby była dotknięta jakąkolwiek inną wadą zawartą w art. 156 § 1 kpa. Podkreślić tu należy celem wyjaśnienia skarżącemu, iż prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy jak to ma miejsce w postępowaniu odwoławczym a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Zarzuty podnoszone w skardze a dotyczące szczególnie kwestii oświadczenia inwestora i Uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w świetle przedstawionego wyżej wywodu należy uznać za nietrafne. Wskazać też należy, że organ prowadzący postępowanie nieważnościowe bada kontrolowaną decyzję biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny na datę jej wydania, a zatem zarzut o złożeniu oświadczenia o uchyleniu się przez przedstawiciela P. od skutków oświadczenia woli, zważywszy na datę jego złożenia 18 maja 2009r., pozostawał bez wpływu na rozstrzygnięcie organu nadzorczego. W niniejszym postępowaniu Sąd zajmował się tylko decyzją postępowania nieważnościowego odnoszącą się do wydanego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących budowę klatki schodowej zewnętrznej, które to pozwolenie jest zgodne z Uchwałą Nr 6/2006 Wspólnoty Mieszkaniowej. O mocy wiążącej powyższej uchwały Wspólnoty kwestionowanej przez skarżącego świadczy okoliczność, iż powództwo o stwierdzenie jej nieważności zostało oddalone wyrokiem sądu powszechnego (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2009r. I ACa 313/09). W tym stanie rzeczy skoro decyzja o pozwoleniu została wydana po spełnieniu przez inwestora wymogów z art. 32 ust. 4 i 35 ust. 1 prawa budowlanego a projekt budowlany i pozwolenie dotyczyło tego samego zakresu robót, brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w decyzji organu nadzorczego odmawiającego stwierdzenia nieważnościowego decyzji merytorycznej. Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło