VII SA/Wa 1824/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. w P.- kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania P. Sp z o.o. z siedzibą w P. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 2008r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006r. udzielającej odwołującej spółce pozwolenia na użytkowanie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] września 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż inwestor P. Sp z o.o. wystąpił w dniu 24 listopada 2006r. z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie hali rekreacyjno-rozrywkowej wybudowanej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006r. o pozwoleniu na budowę. Obowiązkowa kontrola przedmiotowego obiektu wykazała istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zwiększeniu powierzchni zabudowy o 75,70 m i kubatury o 300 m 3. Pomimo stwierdzenia istotnych odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego P. odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wynikającego z art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlanego. Powodem braku zastosowania wskazanego przepisu był fakt, przedłożenia przez inwestora w toku kontroli projektu budowlanego zamiennego wykonanego przez uprawnione osoby oraz zaświadczenie kierownika budowy o przydatności obiektu budowlanego do użytkowania i jego zrealizowaniu zgodnie ze sztuką budowlaną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego P. wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2006r., Nr [...] w sposób rażący naruszył przepisy prawa, co stanowi obligatoryjną przesłankę do stwierdzenia nieważności tejże decyzji - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa". Organ odwoławczy cytując art. 36 a ust 1 Prawa budowlanego wskazał, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku stwierdzenia podczas obowiązkowej kontroli istotnego odstąpienia od warunków i ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę powiatowy organ nadzoru budowlanego powinien odmówić udzielenia pozwolenia na użytkowanie (art. 59 ust 5 – Prawo budowlane), a następnie przeprowadzić postępowanie w trybie przewidzianym przez art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Pominięcie tej procedury w ocenie organu odwoławczego powoduje "niemożność wykonania przez właściwy organ ustawowego obowiązku uchylenia decyzji pozwolenia na budowę co zostało wyrażone przez ustawodawcę w art. 36 a ust 2". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, iż "taki model działania organów administracji publicznej w sposób rażący narusza także słuszny interes prawny osób, będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości znajdujących się w bezpośredniej strefie oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego". Reasumując organ odwoławczy uznał, iż "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego P. pomijając celowo procedurę przewidzianą przez art. 51 ust 1 pkt 3 w sposób rażący naruszył przede wszystkim art. 7 i 8 kpa". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarżąca podniosła również zarzut braku uwzględnienia w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji aktualnego właściciela użytkowanego budynku którym jest E. Spółka z o.o. w D. Zdaniem skarżącej brak udziału strony postępowania stanowi przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie skarżącej "zaskarżona decyzja narusza także art. 156 § 2 kpa z uwagi na fakt, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku wywołała nieodwracalne skutki prawne", polegające na czerpaniu pożytków cywilnych z wynajmu lokali użytkowych znajdujących się w budynku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego które miało wpływ na wynik sprawy (art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego badając kontrolowaną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006r. udzielającą skarżącej spółce pozwolenia na użytkowanie w ogóle nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. W odwołaniu skarżąca podniosła brak wyraźnego wskazania konkretnego przepisu prawa, który został rażąco naruszony. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż organ odwoławczy nie wskazał konkretnego przepisu prawa, który został rażąco naruszony. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego P. wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2006r., Nr [...] w sposób rażący naruszył przepisy prawa, co stanowi obligatoryjną przesłankę do stwierdzenia nieważności tejże decyzji - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa". Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Z opisanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego procedury postępowania w przypadku stwierdzenia podczas obowiązkowej kontroli istotnego odstąpienia od warunków i ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego P. pomijając celowo procedurę przewidzianą przez art. 51 ust 1 pkt 3 w sposób rażący naruszył przede wszystkim art. 7 i 8 kpa tj zasadę praworządności i działania w granicach prawa oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do prawa". Przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie zawęża rażącego naruszenia prawa do uregulowań materialno-prawnych i nie wyklucza wobec tego przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli to naruszenie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał naruszenia prawa w zakresie kwalifikowanym ani związku tego naruszenia z ostatecznym rozstrzygnięciem zawartym w kontrolowanej decyzji. Podkreślić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] grudnia 2006r. udzielającej skarżącej spółce pozwolenia na użytkowanie wyjaśnił powody pominięcia procedury przewidzianej przez art. 51 Prawa budowlanego. W tej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien dokładnie wyjaśnić na czym polega rażące naruszenie art. 7 kpa i art. 8 kpa. Wskazać należy, iż pogwałcenie zasad ogólnych postępowania tj. zasady dokładnego wyjaśnienia sprawy ( art. 7 kpa ) i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli ( art. 8 kpa ) ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdy w sposób nie budzący wątpliwości nie zastosowały ich w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie kontrolowanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Chodzi o naruszenie oczywiste i niewątpliwe, które nie da się pogodzić z praworządnością. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien również odnieść się do zarzutu braku uwzględnienia w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji aktualnego właściciela użytkowanego budynku którym jest E. Spółka z o.o. w D. oraz wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 2 kpa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.