VII SA/Wa 1824/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak - Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. P. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić D. P. i M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek D. P. i M. P. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur oraz zatrudnienia wnioskodawczyni o łącznej wysokości 3.330,00 zł. miesięcznie. Podali, że posiadają dom o powierzchni 90 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3,86 ha. Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. W dniu 10 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) wnioskodawcy w związku z wezwaniem Sądu, nadesłali dodatkowe wyjaśnienia dotyczące ich sytuacji majątkowej. Wynika z nich, że koszty jakie wnioskodawcy ponoszą w związku z utrzymaniem domu wynoszą z tytułu opłat za energię elektryczną - 200,00 zł., za wodę - 50,00 zł., za telefon - 80,00 zł., na leczenie i zakup lekarstw - 120,00 zł. oraz na spłatę raty kredytu w wysokości 800,00 zł. Oświadczyli, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznaczają kwotę w wysokości 900,00 zł. miesięcznie. Dodali, iż rocznie przeznaczają kwotę 20,00 zł. tytułem płatności za podatek od nieruchomości, 500,00 zł. na ubezpieczenie oraz na zakup opału w wysokości 2.000,00 zł. Wnioskodawcy wskazali ponadto, że od nikogo nie otrzymują pomocy, posiadają samochód osobowy marki [...] – 11 letni, a na zakup paliwa przeznaczają 300,00 zł. miesięcznie. Dodali, że samochód jest niezbędny w celu dojazdu do pracy i na zabiegi. Oświadczyli, że koszty ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika w sprawie pokrywają z uzyskiwanych poborów. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia wnioskodawcy, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli w ustawowym terminie sprzeciw. Wskazali, że pomimo obiektywnie wysokich dochodów nie mogą ponosić kosztów sądowych, gdyż opiekują się sędziwym ojcem D. P. są obciążeni kosztami sądowymi w trzech innych sprawach.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 12 października 2011 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia wnioskodawców nie wskazują na to, iż nie są oni w stanie pokryć całości kosztów sądowych w dwóch wszczętych postępowaniach sądowoadministracyjnych, w tym w niniejszej sprawie. Należy wskazać, iż jedyne koszty sądowe na obecnym etapie postępowania to wpis w kwocie 200 zł (w każdej ze spraw). Z treści wniosku z [...] września 2011 r. oraz sprzeciwu z dnia 21 października 2011 r. jednoznacznie wynika, iż wnioskodawcy otrzymują stały miesięczny dochód w wysokości 3.330,00 zł. miesięcznie. Prowadzą samodzielnie dwuosobowe gospodarstwo domowe i nie posiadają żadnych innych osób na utrzymaniu. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala wnioskodawcom nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i uiszczanie opłat związanych z utrzymaniem siebie oraz domu, ale również na samodzielne ponoszenie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Po zsumowaniu miesięcznych dochodów wnioskodawców i ich wydatków wynika, że zostają im wolne środki ok. 600 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawcy wskazali wśród ponoszonych kosztów ratę kredytu w wysokości 800 zł miesięcznie. Nie wskazali jednak, kiedy kredyt został zaciągnięty, w jakiej wysokości i na jaki cele, ani też, czy środki z kredytu zostały skonsumowane w całości. Wnioskodawcy w sprzeciwie podnieśli, że nie są w stanie zaoszczędzić na zapłacenie wpisów, gdyż opiekują się sędziwym ojcem D. P.. Nie wskazali, jakie ponoszą koszty tej opieki i z czyich środków jest ono pokrywana, w szczególności czy, ojciec wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczeń społecznych (emerytura, renta, zasiłek pielęgnacyjny). W świetle przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawcy są w stanie pokryć koszty sądowe w obu sprawach przed tutejszym sądem. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody, ma możliwość poczynienia oszczędności i opłacenia pełnomocnika z wyboru. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji