VII SA/Wa 1825/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-12

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą zostać zwolnieni z kosztów sądowych poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie ich sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobom, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy posiadają stały dochód miesięczny pozwalający na pokrycie kosztów sądowych oraz innych niezbędnych wydatków, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika, dlatego nie spełniają przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
D.P. i M.P. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, uzyskują miesięczne dochody w wysokości 3.330 zł, posiadają dom o powierzchni 90 m² oraz nieruchomość rolną 3,86 ha. Przedstawili szczegółowe informacje o swoich kosztach utrzymania oraz o pokrywaniu kosztów pełnomocnika z własnych środków.
Rozstrzygnięcie
Odmówił D.P. i M.P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D.P. i M.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia : odmówić D. P. i M. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 5 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek D.P. i M.P. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur oraz zatrudnienia wnioskodawczyni o łącznej wysokości 3.330,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 90 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3,86 ha. Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Zarządzeniem z dnia 15 września 2011 r. wezwano wnioskodawców do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie wnioskodawcy ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 90 m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, abonament radiowo-telewizyjny, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie, zakup opału, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Zwrócono się także z zapytaniem, czy wnioskodawczyni ponosi koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw. Wezwano także wnioskodawców do wskazania czy otrzymują pomoc od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało wskazać markę, rok produkcji i miesięczne koszty związane z utrzymaniem. Wezwano wnioskodawców także do podania skąd posiadali środki finansowe na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania w niniejszej sprawie. W dniu 10 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że koszty jakie wnioskodawcy ponoszą związane z utrzymaniem domu wynoszą z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 200,00 złotych, za wodę w wysokości 50,00 złotych, za telefon w wysokości 80,00 złotych, na leczenie i zakup lekarstw w wysokości 120,00 złotych oraz na spłatę raty kredytu w wysokości 800,00 złotych. Oświadczyli, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznaczają kwotę w wysokości 900,00 złotych miesięcznie. Dodali, iż rocznie przeznaczają kwotę 20,00 złotych tytułem płatności za podatek od nieruchomości, 500,00 złotych na ubezpieczenie oraz na zakup opału w wysokości 2.000,00 złotych. Wnioskodawcy wskazali, że od nikogo nie otrzymują pomocy, posiadają samochód osobowy marki Volkswagen passat Kombi – 11 letni, a na zakup paliwa przeznaczają 300,00 złotych miesięcznie. Dodali, że samochód jest niezbędny w celu dojazdu do pracy i na zabiegi. Oświadczyli, że koszty ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika w sprawie pokrywają z uzyskiwanych poborów. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że nie znajdują się oni w sytuacji uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawcy posiadają stały niemały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytur oraz zatrudnienia wnioskodawczyni o łącznej wysokości 3.330,00 złotych miesięcznie. Dodać należy, że wnioskodawcy samodzielnie prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe i nie posiadają żadnych innych osób na utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala wnioskodawcom nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i opłaty związane z utrzymaniem siebie oraz domu, ale również na samodzielne ponoszenie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należą posiadają bowiem stały dochód miesięczny, który pozwala im nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza na im także na pokrycie innych kosztów, takich jak chociażby związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawców nie jest na tyle trudna by nie byli oni w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło