VII SA/Wa 1826/10

WyrokWSA w Warszawie2011-07-04

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, obciążając tym obowiązkiem wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, mimo że nie wszyscy byli inwestorami?
Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, ponieważ nakaz rozbiórki został skierowany do wszystkich współwłaścicieli, podczas gdy powinien być skierowany przede wszystkim do rzeczywistego inwestora, który zorganizował i sfinansował budowę, nawet jeśli nie był właścicielem nieruchomości. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek jednoznacznie ustalić inwestora.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, który został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej. Skarżące podniosły, że budynek jest prowizoryczny, służy do przechowywania opału i został postawiony na czas określony do czasu przeprowadzenia postępowania spadkowego. Wskazały również na konflikt rodzinny i trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2011 r. sprawy ze skargi G.T. i B.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G.T. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. ([...]), nakazującą B.J., G.T., A.J. i M.J. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] i uporządkowanie terenu po rozbiórce. Organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2009r. ustalono, iż na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...] został wzniesiony budynek gospodarczy drewniany o wym. 3,50 x 3,50 m, z dachem jednospadowym, trwale związany z gruntem, usytuowany przy ścianie istniejącego murowanego budynku gospodarczego. Według oświadczenia M.J. obiekt powstał w drugim półroczu 2009r. w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. ([...]) organ powiatowy nałożył na właścicieli nieruchomości obowiązek sporządzenia dokumentacji technicznej obiektu. Wobec jej nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego prawidłowo organ I instancji nakazał rozbiórkę. W odpowiedzi na zarzuty odwołania organ wyjaśnił, iż wszczęcie przed sądem cywilnym sprawy o zniesienie współwłasności i dział spadku pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Skonfliktowanie współwłaścicieli nie świadczy o niemożności skompletowania wymaganej dokumentacji i przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Ponadto w przypadku podziału nieruchomości, każdy z dotychczasowych współwłaścicieli przejmie prawa i obowiązki właściciela nowowyodrębnionej działki zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu Cywilnego poprzez następstwo prawne. Skargę na powyższą decyzję złożyły G.T. oraz B.J. i wnosząc o jej uchylenie wskazały, że budynek jest prowizoryczny, niezwiązany trwale z gruntem, nie został pobudowany w złej wierze, ani w celu łamania prawa budowlanego. Służy do przechowywania opału w zimie, gdyż skarżące nie mogą korzystać z pozostałych budynków gospodarczych użytkowanych przez dwóch braci G.T., a synów B.J. Budynek postawiono na czas określony do czasu przeprowadzenia postępowania spadkowego i podziału majątku, w tym ziemi. Nadto budynek ten postawiono z zamiarem jego legalizacji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Decyzje organów obu instancji zapadły bowiem z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 Prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2010r., którą organ ten - na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 3 art. 49b Prawa budowlanego - nakazał B.J., G.T., A.J. i M.J. rozbiórkę ww. budynku gospodarczego. W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, że w przypadku ustalenia, iż obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie oceny pod kątem jego legalizacji. Jeśli istnieje możliwość legalizacji organ zobligowany jest do wszczęcia i przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. W tym celu postanowieniem, o którym mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni, wymienionych w tym przepisie dokumentów. Jeśli inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie organ wydaję decyzje nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli zgłoszeniowej zgodnie z art. 49 b ust. 3 Prawa budowlanego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z ustaleń organów wynika bowiem, że na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] został posadowiony, przy ścianie budynku murowanego, budynek gospodarczy o wymiarach 3,50 x 3,50m. Obiekt powstał w 2009r. bez zgłoszenia. W celu zalegalizowania obiektu postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. ([...]) organ powiatowy nałożył na właścicieli ww. nieruchomości obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji, a wobec jej nieprzedłożenia zasadnie, zgodnie z dyspozycją art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał jego rozbiórkę. W świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała zatem opisana w skardze trudna sytuacja materialna G.T., konflikt rodzinny, powody dla których powstał sporny obiekt gospodarczy, jak i rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności. Tym niemniej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego do wykonania czynności nakazanych w decyzji, o której mowa m.in. w art. 49b zobowiązani są alternatywnie: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany w pierwszej kolejności do inwestora, który w istocie jest sprawcą samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2000 r., II SA/Ka 2059/98, niepubl.). Nie było zatem prawidłowe obciążanie obowiązkiem rozbiórki tych ze współwłaściciel działki nr [...], którzy nie organizowali i nie finansowali budowy ww. budynku gospodarczego. W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy winny jednoznacznie ustalić, kto był rzeczywistym inwestorem przedmiotowego budynku mając przy tym na uwadze, że nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości (por. wyrok NSA z 21 listopada 2001 r., SA/Rz 597/00, LexPolonica 354876). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło