VII SA/Wa 1826/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-29

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, mimo braku dostarczenia uzupełniających informacji o sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje tylko osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca ma obowiązek dostarczyć szczegółowe i wiarygodne dane o swojej sytuacji majątkowej. Brak odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia tych danych skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca S. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację finansową. Wniosek zawierał nieczytelne dane dotyczące wysokości emerytury, a pozostałe rubryki formularza wypełniono słowem "brak". Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji, jednak nie uzyskał odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odmówił S. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2015r. po rozpoznaniu wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić S. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 7 kwietnia 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy S. W. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku PPF wnioskodawca wskazał, iż uzasadnienie wniosku zawarte zostało w piśmie z dnia 5 marca 2015r. Oprócz powyższego wpisał nieczytelnie wysokość pobieranej emerytury. W pozostałych rubrykach (od 6-11) formularzu wniosku PPF wnioskodawca wypełnił poprzez wpisanie słowa " brak". Wskazać należy, iż z pisma wnioskodawcy z dnia 5 marca 2015r. wynika, że jest on w wieku emerytalnym, prowadzi jednak działalność produkcyjną w branży tekstylnej. Zatrudnia wiele osób, których praca u niego stanowi źródło utrzymania całej rodziny. Wskazał, że firma funkcjonuje na terenie zagrożonym bezrobociem. Wnioskodawca podniósł, że nie stać go na zatrudnienie adwokata czy też radcy prawnego. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 5 maja 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o wskazane w nim dane. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu 12 maja 2015r. W wyznaczonym terminie ani dotychczas wnioskodawca nie udzielił na nie odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Zarządzeniem z dnia 5 maja 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się i nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień. Przede wszystkim wnioskodawca nie podał wysokości pobieranej emerytury i w jakiej walucie ją pobiera ( złotych, euro), kwota wskazana w formularzu jest nieczytelna. Nadto wnioskodawca nie wskazał także wysokości dochodów uzyskanych z prowadzonej działalności z trzech ostatnich miesięcy i ile osób zatrudnia do pracy. Wnioskodawca nie wyjaśnił także gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz czy ponosi koszty miesięczne z utrzymaniem mieszkania/lokalu/domu (gaz, opłaty za energię, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości. Nie oświadczył również czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało je wyszczególnić te osoby i podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Wnioskodawca nie wskazał także czy posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak to jakie i jakie ponosi koszty ich utrzymania i czy jest obecnie jest zadłużony, jeśli tak to na jaką kwotę i w jakiej wysokości spłaca miesięcznie zadłużenie. Ponadto wnioskodawca nie nadesłał wyciągów z konta lub kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Dane podane w formularzu oraz w piśmie z dnia 5 marca 2015r. nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło