VII SA/Wa 1826/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] (dalej: Wspólnota) usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: 1. wymiana pokrycia dachowego zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie stanu technicznego nr [...] określającej przyczyny nadmiernego uginania i sprężynowania dachu nad południową częścią budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] opracowanej przez doc. dr inż. J. P. i mgr inż. H. C., 2. remont pomieszczenia w.c. zlokalizowanego w wydzielonym pomieszczeniu piwnicznym w pierwszej klatce schodowej, 3. remont zniszczonego stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. 4. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w protokole nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. z okresowej kontroli przewodów kominowych opracowanym przez mistrza kominiarskiego J. G. poprzez: - zapewnienie wentylacji grawitacyjnej w kuchni w lokalu nr [...], - zapewnienie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu ubikacji w lokalu nr [...], - udrożnienie wentylacji grawitacyjnej w kuchni w lokalach nr [...] i nr [...], - udrożnienie wentylacji grawitacyjnej w łazience w lokalach nr [...], nr [...], nr [...]. w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna oraz zakazał użytkowania przejazdu w prześwicie bramowym przez samochody do czasu wykonania remontu stropu nad piwnicą i posadzki betonowej w przejeździe bramowym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty od części decyzji dotyczącej obowiązków, o których mowa w punkcie 1 i 3 decyzji oraz w zakresie w jakim zakazuje ona użytkowania przejazdu w prześwicie bramowym przez samochody do czasu wykonania remontu stropu nad piwnicą i posadzki betonowej w przejeździe bramowym, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane) uchylił wyżej opisaną decyzję w zakresie dotyczącym zakazu użytkowania przejazdu w prześwicie bramowym przez samochody do czasu wykonania remontu stropu nad piwnicą i posadzki betonowej w przejeździe bramowym, a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania, a następnie wskazał, że w czasie dokonanych w dniu [...] listopada 2013 r. oględzin stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w związku z czym organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nałożył na Wspólnotę obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego konstrukcji dachu przedmiotowego budynku, określającej przyczyny nadmiernego uginania i sprężynowania konstrukcji, po czym wydał opisaną na wstępie decyzję. Organ podsumował także znajdujący się w sprawie materiał dowodowy i wynikające z niego wnioski oraz przywołał treść art. 61 i 66 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie bezpodstawnego uznania przez organ nadzoru budowlanego ekspertyzy technicznej nr [...] za wiarygodną, organ wskazał, iż z jej treści nie wynika, aby została sporządzona wyłącznie w oparciu o oględziny przeprowadzone na dachu lokalu nr 31. Przeciwnie, z punktu 1.4 a) opracowania wynika, iż podstawą merytoryczną opracowania są wizje lokalne przeprowadzone przez rzeczoznawców [...] kwietnia i [...] maja 2014 r. (wykonanie odkrywki), dokumentacja fotograficzna stanowiąca część opracowania dotyczy również dachu nad lokalem nr [...]. Autorzy ekspertyzy w pkt. 4 wskazali, że odkrywka dachu nad lokalem nr [...] jest zbędna, gdyż całość konstrukcji dachu nad lokalem nr [...] i [...] jest podobna. Ponadto wizja nie stanowi jedynego materiału dowodowego stanowiącego podstawę sporządzenia ekspertyzy, której podstawę stanowi również szereg innych dokumentów, w tym projekt techniczny adaptacji strychu na mieszkanie, inwentaryzacje budowlane, przegląd roczny i pięcioletni. Odnośnie nieprecyzyjnego określenia części dachu, którego roboty mają dotyczyć, zarzut ten organ uznał za nietrafny, gdyż ww. ekspertyza (zgodnie z którą roboty budowlane mają być wykonane) wskazuje wprost: "Przedmiotem ekspertyzy jest południowa część dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], znajdującego się nad lokalami mieszkalnym nr [...] i [...]". Przywołany fragment opracowania jednoznacznie precyzuje dokładny obszar dachu, którego roboty maja dotyczyć. Powyższe wynika również z treści uzasadnienia decyzji organu powiatowego. Za chybiony organ uznał zarzut dotyczący przyczyn powstania stwierdzonych nieprawidłowości, jako będących wynikiem nieprawidłowo wykonanych robót budowlanych polegających na adaptacji części poddasza na pomieszczenie mieszkalne i nadbudowy części budynku. Wskazane roboty budowlane były wykonane w latach 90, a w przedmiocie prawidłowości ich wykonania organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie administracyjne, nie stwierdzając nieprawidłowości w tym zakresie. W zakresie obowiązku wykonania remontu stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym organ wskazał, że wynika on wprost z przedłożonego do akt sprawy przeglądu rocznego budynku ze stycznia 2015 r., sporządzonego przez inż. M. K. Autor określił stopień pilności wykonania robót budowlanych w tym zakresie jako III – kwalifikuje się remont, który może być odłożony na okres do trzech lat bez specjalnej szkody dla mieszkańców lub użytkowników. Obowiązek ten może być zarówno prawnie, jak i technicznie wykonany bez konieczności jego połączenia z remontem elementów drogi publicznej, której stan techniczny nie może być przedmiotem merytorycznych rozważań w ramach niniejszego postępowania, a ewentualne jego nieprawidłowości mogą stanowić podstawę do przeprowadzenia odrębnego postępowania. Organ zauważył, że złożone opracowanie, jak również ustalenia własne organu powiatowego nie wskazują na konieczność przeprowadzania remontu nawierzchni podwórza przedmiotowej nieruchomości. Nadto w sytuacji stwierdzenia takiej konieczności lub chęci jego wyremontowania, przedmiotowa decyzja nie uniemożliwia podjęcie przez właściciela nieruchomości działań zmierzających do jego realizacji. Odnośnie do zarzutu naruszenia przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ podkreślił, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia należy odczytywać stosownie do stwierdzonych nieprawidłowości. Pomimo stwierdzenia, iż obiekt budowlany jako całość nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia i może być dalej użytkowany, to jednak brak wentylacji grawitacyjnej w poszczególnych lokalach może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, co uzasadnia nałożenie obowiązku określonego w punkcie 4 decyzji. Organ odwoławczy uznał, że stwierdzony stan techniczny budynku uzasadnia nałożenie obowiązków wskazanych w treści decyzji organu powiatowego. Jednocześnie wskazał, że w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów zatrudnione są osoby, które posiadają uprawnienia budowlane we właściwym zakresie, wobec czego są w stanie samodzielnie określić stan techniczny obiektu budowlanego, w zwłaszcza w zakresie niewymagającym przeprowadzenia dodatkowych odkrywek, pomiarów i wyliczeń. Ponadto w przedmiotowej sprawie uzyskano opracowania sporządzone przez osoby posiadająca stosowne uprawnienia budowlane. Ponadto również pozostałe obowiązki określone w punktach 2 i 4 decyzji znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, a termin na ich wykonanie jest odpowiednio długi, aby umożliwić adresatowi poczynienie niezbędnych przygotowań w celu ich wykonania. Podsumowując, organ odwoławczy wskazał, że należało uchylić decyzję w zakresie dotyczącym zakazu użytkowania przejazdu w prześwicie bramowym przez samochody do czasu wykonania remontu stropu nad piwnicą i posadzki betonowej w przejeździe bramowym, zaś w pozostałej części utrzymać decyzję w mocy. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zły stan techniczny ww. elementów, jednakże nie zawiera przekonywujących argumentów przemawiających za zasadnością wstrzymania użytkowania przejazdu, gdyż odnoszące się do niego opracowanie zawiera jedynie zalecenie wstrzymania jego użytkowania, a nie obligatoryjny obowiązek, ponadto również z oględzin przeprowadzonych przez organ powiatowy nie wynika zasadność wstrzymania jego użytkowania. Z treści przedłożonego do akt rocznego przeglądu w zakresie dotyczącym prześwitu bramowego wynika, że remont może być odłożony na okres do trzech lat bez specjalnej szkody dla mieszkańców lub użytkowników. Autor tego opracowania, który był też autorem poprzednich protokołów kontroli okresowej przedmiotowego budynku, nie stwierdził w nich (z 2013 r. i 2014 r.) złego stanu technicznego stropu na piwnicą, wymagającego pilnego remontu. Brak materiału zdjęciowego tej części obiektu uniemożliwia odniesienie się tutejszego organu do przedmiotowej kwestii, jednak przedstawiciel organu powiatowego podczas przeprowadzonych oględzin nie stwierdził zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie w części, w jakiej utrzymana została w mocy decyzja organu powiatowego, wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności przedłożonego do akt sprawy przeglądu rocznego budynku ze stycznia 2015 r. i przeglądu 5-letniego, z których wynika zróżnicowany stopień pilności wykonania robót budowlanych, gdzie w szczególności w zakresie remontu stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym przedmiotowej nieruchomości został określony w powołanym dokumencie jako "III", a co za tym idzie, remont w powyższym zakresie może być odłożony na okres do trzech lat bez specjalnej szkody dla mieszkańców lub użytkowników 2. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji w zakresie przyjętego w niej terminu 12 miesięcy oraz 3 miesięcy od dnia, w którym staje się ostateczna, na wykonanie zakreślonych decyzją obowiązków jako rzekomo wystarczająco długiego, aby umożliwić skarżącemu ich wykonanie, bez uwzględnienia zróżnicowanego stopienia pilności wykonania robót budowlanych, w szczególności faktu, iż wykonanie robót budowlanych w zakresie obowiązku wykonania remontu stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym może być odłożone na okres do trzech lat bez specjalnej szkody dla mieszkańców lub użytkowników, z pominięciem specyfiki gospodarki finansowej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz faktu, iż wspólnota przyjmuje z góry plan gospodarczy na cały rok obrotowy, a tym samym jest ograniczona przyjętym planem i zebranymi środkami na funduszu remontowym. Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie, że decyzja w zaskarżonej części nie podlega wykonaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podjęte przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego czynności wykazały niespornie, że stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] jest nieodpowiedni. Z przedłożonej przez Wspólnotę ekspertyzy stanu technicznego konstrukcji dachu przedmiotowego budynku sporządzonej w czerwcu 2014r wynika, że obecna konstrukcja dachu łącznie z istniejącym pokryciem pięcioma warstwami papy spełnia warunek stanu granicznego nośności. Nie spełnia natomiast warunku stanu granicznego użytkowalności - stan bezpieczeństwa użytkowania nie jest w chwili obecnej spełniony. Autorzy ekspertyzy doc. dr inż. J. P. i mgr inż. H. C. w trakcie przeprowadzonych badań stanu technicznego dachu stwierdzili nadmierne sprężynowanie i uginanie się konstrukcji dachu. W ekspertyzie wskazali na konieczność usunięcia istniejącego pokrycia papowego, które dociąża konstrukcję więźby dachowej i wykonanie nowego lżejszego pokrycia dachowego np. blachą trapezową, identyczną jaką pokryto sąsiednie połacie dachowe. Jak wynika z przedłożonych do akt sprawy protokołów z kontroli okresowych stanu technicznego budynku stan techniczny pomieszczenia w.c. zlokalizowanego w wydzielonym pomieszczeniu piwnicznym w pierwszej klatce schodowej, określono jako zły i zalecono jego kapitalny remont. Konieczność wykonania kapitalnego remontu pomieszczenia w.c. wynikała ze sporządzonego w maju 2013r przez inż. M. K. protokołu przeglądu 5 letniego budynku mieszkalnego. Natomiast w przeglądzie rocznym ze stycznia 2015r określono już jako pierwszy stopień pilności wykonanie kapitalnego remontu pomieszczenia w.c. Ze sporządzonego w maju 2013r przez inż. M. K. przeglądu 5 letniego budynku mieszkalnego wynikała także konieczność wykonania remontu zniszczonego stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym. Remont ten nie został wówczas przeprowadzony natomiast konieczność jego przeprowadzenia została powtórzona w protokole przeglądu rocznego ze stycznia 2015r, w którym określono jako trzeci stopień pilności jego przeprowadzenia, co oznacza, że remont może być odłożony na okres trzech lat. Kontrola przewodów kominowych przeprowadzona przez mistrza kominiarskiego J. G. w dniu [...] listopada 2014r wykazała brak wentylacji grawitacyjnej w kuchni w lokalu nr [...] i w pomieszczeniu ubikacji w lokalu nr [...]. Z protokołu kontroli przewodów kominowych z dnia [...] listopada 2014r wynika także brak ciągu i drożności wentylacji w kuchni w lokalach nr [...] i nr [...] oraz brak ciągu i drożności wentylacji w łazience w lokalach nr [...], nr [...], nr [...]. W rozpatrywanej sprawie skarżąca Wspólnota nie kwestionuje prawidłowości nałożenia obowiązków wykonania wskazanych robót budowlanych i usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole nr [...] z dnia [...] listopada 2014r z okresowej kontroli przewodów kominowych, a jedynie kwestionuje termin, w którym obowiązki te mają zostać wykonane. Wbrew zarzutom skarżącej organ nie określił terminu w sposób dowolny. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wyznaczając termin 12 miesięcy na wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego miał na uwadze ustalenia zawarte w ekspertyzie technicznej z których wynika, że stan bezpieczeństwa użytkowania dachu nie jest w chwili obecnej spełniony, a istniejąca konstrukcja dachu spełnia jedynie warunek stanu granicznego nośności. Względy bezpieczeństwa przemawiały więc za pilną wymianą pokrycia dachowego, a wskazany okres 12 miesięcy jest okresem wystarczającym na wykonanie tego rodzaju robót budowlanych i jest realny dla zobowiązanej strony. Względy bezpieczeństwa przemawiały również za wyznaczeniem terminu 3 miesięcy na usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w protokole z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych. Organ wyjaśnił, że zasadne jest nałożenie trzymiesięcznego terminu na usunięcie nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji wentylacji grawitacyjnej z uwagi na możliwość powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa osób przebywających w lokalach, w których stwierdzono nieprawidłowości. Wyznaczając termin 12 miesięcy na wykonanie remontu pomieszczenia w.c. organ wziął pod uwagę stopień pilności wykonania remontu określony jako pierwszy w przeglądzie rocznym stanu technicznego budynku mieszkalnego ze stycznia 2015r. Podkreślił także, iż Wspólnota o konieczności wykonania remontu pomieszczenia w.c. wiedziała już w maju 2013r (protokół przeglądu 5 letniego budynku mieszkalnego ) i od tego czasu takiego remontu nie wykonała. Z ustaleń zawartych w protokole przeglądu technicznego 5 letniego budynku sporządzonego w maju 2013r skarżąca Wspólnota wiedziała także o konieczności wykonania remontu zniszczonego stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym. Remontu tego wówczas nie wykonała, a konieczność jego przeprowadzenia została powtórzona w protokole przeglądu rocznego ze stycznia 2015r z określeniem stopnia pilności jego przeprowadzenia. Stopień ten został określony jako trzeci , co oznacza, że remont może być odłożony na okres trzech lat bez specjalnej szkody dla mieszkańców lub użytkowników. Wyznaczając termin 12 miesięcy na wykonanie remontu zniszczonego stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki w prześwicie bramowym organ uwzględnił stopień pilności jego przeprowadzenia określony jako trzeci. Remont zniszczonego stropu nad piwnicą i nawierzchni posadzki został odłożony na okres jednego roku natomiast w przypadku gdy skarżąca stwierdzi, że nie jest w stanie dotrzymać określonego terminu może przed jego upływem złożyć wniosek o zmianę decyzji w części dotyczącej wydłużenia terminu do wykonania nałożonego obowiązku ( por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2015r, II OSK 1800/13 ). Prawidłowe rozstrzygnięcie i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).[pic]