VII SA/Wa 1827/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-23

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Dariusz Turek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest zasadne, gdy wykonana inwentaryzacja i ocena techniczna wykaże zgodność wykonanych robót z przepisami technicznymi i brak wpływu na inne elementy budynku?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest zasadne, gdy wykonana inwentaryzacja i ocena techniczna wykaże zgodność wykonanych robót z przepisami technicznymi i brak wpływu na inne elementy budynku, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. W takiej sytuacji organ administracji nie ma podstaw prawnych ani faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a wszelkie roszczenia cywilne wynikające z naruszeń własności powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zgłosiła PINB samowolę budowlaną polegającą na zabudowie loggii. PINB wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedstawienia inwentaryzacji z oceną techniczną. Po przedłożeniu dokumentów, które wykazały zgodność robót z przepisami, PINB umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i brak zgody spółdzielni na remont.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] powiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej PINB, iż M. R. dokonał zmiany elewacji zewnętrznej w swym mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w W. Po przeprowadzonych oględzinach PINB postanowieniem z dnia [...].04.2007r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm., dalej jako Prawo budowlane), wstrzymał prowadzone roboty budowlane w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] polegające na zabudowie loggii bez dokonania zgłoszenia robót oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną określającą prawidłowość ich wykonania i wpływ na pozostałe elementy budynku. W dniu 5 czerwca 2007 r. M. R. złożył żądaną inwentaryzację. W dniu [...] czerwca 2007 r. PINB wydał decyzję na podstawie art. 104 i 105 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) o umorzeniu postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. Wskazano, iż nałożony obowiązek przedstawienia inwentaryzacji oraz oceny technicznej został wykonany. Wynika z nich, iż roboty zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz sztuką budowlaną, bez wpływu na pozostałe elementy budynku, zatem dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła odwołanie, w którym podniosła, iż nie uwzględniono, że sprawa dotyczy budynku wielorodzinnego i inwestor naruszył powłokę dociepleniową, ponadto nastąpiła zmiana statusu prawnego loggii, która weszła do powierzchni użytkowej mieszkania. Zaaprobowanie zmiany może doprowadzić do tego, iż każdy będzie mógł dokonywać dowolnych przeróbek. Bezstronność przeprowadzającego inwentaryzację na wniosek inwestora, oraz jego uprawnienia do wydawania opinii budzą wątpliwości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, iż w sprawie niniejszej dokonano przebudowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 ust. 7a Prawa budowlanego poprzez zwiększenie powierzchni użytkowej mieszkania. Wskazano, iż dokonane roboty polegające na przebudowie obiektu dla swojej legalności zgodnie z art. art. 28 w zw. z art. 29-30 Prawa budowlanego wymagają pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż roboty wymagały zgłoszenia, jednakże to ustalenie jest bez wpływu na treść decyzji, gdyż stosuje się art. 50-51 Prawa budowlanego. Wykonana inwentaryzacja i ocena techniczna wskazuje na zgodność wykonanych robót z przepisami technicznymi, zatem prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie art. 28 ust. 2, 30 ust. 2 i 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazano, iż spółdzielnia jest właścicielem budynku, w którym znajduje się 18 mieszkań. Zarządza mieniem członków i sprawuje zarząd na częścią wspólną. Loggie są elementami zewnętrznymi i nie wchodzą w skład lokalu mieszkalnego. Remonty wymagają zgody spółdzielni. W przedmiotowej sprawie nie było takiej zgody. Narusza art. 30 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Korzystanie z zabudowy loggi jest niezgodne z jej przeznaczeniem. Ponadto narusza powłokę dociepleniową. W odpowiedzi na skargę podtrzymano dotychczasową argumentację i wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) dalej jako p.p.s.a., sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Organ I instancji swoją decyzją wydaną na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W sprawie niniejszej należy podzielić stanowisko organu, iż prace budowlane wykonane przez M. R. stanowią przebudowę w rozumieniu art. 3 ust. 7a Prawa budowlanego, gdyż w ich wyniku nastąpiła zmiana parametrów użytkowych istniejącego obiektu budowlanego w postaci zwiększenia powierzchni użytkowej mieszkania inwestora. Przebudowa stanowi inne roboty niż budowa, zatem mają zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, mające na w celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (,,,). W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Z przedłożonej w niniejszej sprawie przez inwestora inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych przeprowadzonej przez inż. W. Ł. wynika, iż roboty zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz sztuką budowlaną, bez wpływu na pozostałe elementy budynku. Zatem nie było potrzeby nałożenia wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Inżynier W. Ł. wykazał w toku postępowania dokumenty świadczące o uprawnieniach i przygotowaniu zawodowym do oceniania i badania stanu technicznego w zakresie wszelkich budynków oraz innych budowli. Organy zgodnie stwierdziły, że dalsze prowadzenie sprawy stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Rozważając zasadność rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji należy zwrócić uwagę na przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego określoną w art. 105 kpa. Przesłanką tą jest bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, na drodze merytorycznej decyzji administracyjnej, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy więc do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy zauważyć, że w trakcie prowadzenia przez organy postępowania administracyjnego, którego celem było zbadanie zgodności robót zabudowy loggii z przepisami, ustalono, iż roboty nie naruszają przepisów w rozumieniu Prawa budowlanego. Zatem wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia stało się zbędne, gdyż odpadł przedmiot sporu. Pochodną tego stanu faktycznego jest stan prawny, w którym organy nie mogły rozstrzygnąć merytorycznie sprawy, stąd decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie jest prawidłowa. Nie było bowiem potrzeby by w jakikolwiek sposób rozstrzygać o indywidualnych prawach lub obowiązkach stron, skoro przestał istnieć przedmiot sporu. Brak przedmiotu sprawy skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Konsekwencją tego stanu jest to, że nie jest koniecznym rozważanie okoliczności faktycznych i prawnych pod kątem merytorycznego rozstrzygnięcia i organ administracji może poprzestać na formalnym orzeczeniu umarzającym postępowanie. Ponadto należy stwierdzić, że wszelkie roszczenia wynikające z naruszeń własności, strony mogą dochodzić, na drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, oznacza zgodność stanu samowoli z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Może więc dojść do sytuacji, że z punktu widzenia prawa administracyjnego zalegalizowana samowola okaże się zgodna z prawem, co wcale nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw innych osób, np. mających prawo do danego obiektu. Jednakże naruszenie praw może być dochodzone przed sądem powszechnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] miał zatem podstawy dla podjęcia rozstrzygnięcia formalnego w sprawie – umorzenia postępowania administracyjnego. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest jedynie w tym kontekście podtrzymaniem tej oceny, popartym trafną oceną stanu faktycznego sprawy. Z tych względów Sąd, oceniając prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w sprawie uznał wydane decyzje za prawidłowo podjęte i tym samym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło