VII SA/Wa 1827/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a. oraz art. 90 ust. 1 i art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym, po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], którą odmówiono S. W. wydania prawa jazdy kategorii B - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W piśmie z dnia 24 października 2007 r. (data wpływu do organu) S. W. wniósł o wydanie prawa jazdy kategorii B. Do wniosku dołączył m.in. zaświadczenie o ukończeniu kursu dla osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy oraz dowód zdania w dniu 10 października 2007 r. egzaminu. Po rozpoznaniu wymienionego wniosku, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r, przywrócił S. W. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Następnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na skutek wywiedzionej przez S. W. skargi, wymienione decyzje były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r, wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 731/08, uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Sąd zauważył, iż wniosek S. W. dotyczył wydania prawa jazdy, a nie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Zatem w ocenie Sądu orzeczenia organów obu instancji wydane w przedmiocie przywróceniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami są wadliwe z uwagi na to, że wychodzą poza zakres żądania strony. Jednocześnie Sąd wskazał, że zupełnie odrębną kwestią jest to czy skarżący mógł się ubiegać o wydanie -1 - prawa jazdy w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Po ponownym rozpoznaniu wniosku S. W., Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] odmówił S. W. wydania prawa jazdy kategorii B. W dniu 2 czerwca 2009 r. S. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i wydanie prawa jazdy zgodnie ze złożoną dokumentacją. Po rozpoznaniu w/w odwołania zapadła zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2009 r. W jej uzasadnieniu organ przywołał treść art. 90 ust. 1 i art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24., poz. 215, z późn. zm.) i stwierdził, iż zarówno z przywołanych przez niego przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i rozporządzenia wynika jednoznacznie, że tryb wydania prawa jazdy dla kierowcy, któremu uprzednio cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami jest odmiennym trybem od trybu wydawania prawa jazdy dla kierowcy ubiegającego o wydanie prawa jazdy po raz pierwszy. Tryb wydawania prawa jazdy dla kierowcy, któremu uprzednio cofnięto uprawnienia został określony w art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 ust. 1 pkt 8 wymienionego rozporządzenia. Argumentując swe rozstrzygnięcie organ stwierdził także, że skarżący nieprawidłowo interpretuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 731/08 i zauważył, iż decyzje organów obu instancji - decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz z dnia [...] listopada 2007 r. - zostały przez Sąd uchylone jedynie z uwagi na ich uchybienia proceduralne tj. wydanie decyzji poza zakresem żądania strony. Mając na uwadze powyższe oraz to, że S. W. nie można było wydać prawa jazdy w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym - jak osobie ubiegającej się o wydanie tego dokumentu po raz pierwszy - organ II instancji uznał za prawidłową decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., odmawiającą wydania prawa jazdy kategorii B. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2009 r. złożył S. W. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodność z przepisami ustawy o Prawo o ruchu -2- drogowym tj. z art. 90, 97 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 2 i podał, że nie mógł przystąpić do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, albowiem nie wydano mu stosownego zaświadczenia. Z uwagi na to, że nie miał możliwości wykonania decyzji o skierowaniu go na egzamin sprawdzający, przystąpił do czynności uzyskania prawa jazdy w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powyższego skarżący wywiódł, że to art. 97 ust. 1, a nie 140 ustawy winien być podstawą wydania mu prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] podtrzymało swoje stanowisko i wniosło ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S. W. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Sąd jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2009 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia z dnia [...] kwietnia 2009 r., odmawiającą S. W. wydania prawa jazdy kategorii B. Zauważyć należy także, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji rozpoznając sprawę związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., który wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 731/08. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także -3- przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 219 i n.). Zauważyć trzeba, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., (sygn. akt VI SA/Wa 731/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215, z późn. zm.) wyraźnie wskazano, że wydanie lub odmowa wydania prawa jazdy następuje w drodze decyzji. Natomiast w § 5 w/w rozporządzenia określono szczegółowo w jakich przypadkach i po złożeniu jakich dokumentów wydaje się prawo jazdy. Pkt 1 § 5 w/w rozporządzenia odnosi się do wydania prawa jazdy po raz pierwszy, natomiast pkt 8 do prawa jazdy wydanego w wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał także, że do wydania prawa jazdy w każdym z powyższych przypadków może dojść jedynie na wniosek legitymowanego podmiotu. Podstawowym obowiązkiem organu I instancji było więc precyzyjne ustalenie treści żądania skarżącego, zawartego we wniosku z 24 października 2007 r. Argumentując swe rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że organ podjął działania w tym kierunku, o czym świadczy notatka służbowa z dnia 12 listopada 2007 r, z której wynika jednoznacznie, że skarżący chce otrzymać nowe prawo jazdy wydane w trybie art. 90 w zw. z art. 97 ustawy, a zatem chce aby uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami mechanicznymi zostały mu nadane, a nie przywrócone. Taką treścią wniosku organ był związany i nie był w żadnym wypadku uprawniony do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Ponadto Sąd zaznaczył, że nie ulega wątpliwości, że tryby postępowania przy wydaniu prawa jazdy w związku z nadaniem uprawnień i przy przywracaniu uprawnień do kierowania pojazdami jest różny, chociażby w zakresie dokumentów, które należy złożyć wraz z wnioskiem, jak i trybu zdawania egzaminu państwowego wymaganego dla danej kategorii prawa jazdy. Organ I instancji -4- obowiązany był rozpoznać żądanie skarżącego wydania prawa jazdy w związku z nadaniem mu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a nie przywracania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Zupełnie odrębną kwestią jest natomiast, czy skarżący o wydanie prawa jazdy może się ubiegać w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale właśnie taka treść żądania winna być przez organ rozstrzygnięta zgodnie z wnioskiem skarżącego i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie, zarówno Prezydent [...] wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wydając decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. w pełni zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 731/08. Z akt sprawy wynika, że ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji ustalił treść żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 24 października 2007 r. tj. ustalił, iż wnioskuje on o wydanie prawa jazdy w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami organ przeprowadził jego weryfikację pod kątem wydania prawa jazdy kategorii B. Dokonano sprawdzenia wniosku w zakresie zgodności danych w nim podanych z danymi ujętymi w ewidencji kierowców tj. m.in. w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów. Weryfikacja wniosku wykazała niezgodność danych. S. W. w punkcie "G" wniosku złożył - pod rygorem odpowiedzialności karnej - oświadczenie, że "nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami". Oświadczenie to okazało się niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem wnioskodawcy wydane zostało w dniu 26 marca 2003 r. prawo jazdy kategorii A,B,T nr ewid. [...]. Jednak z uwagi na nie poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje w/w uprawnienia zostały cofnięte decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2003 r., która jest prawomocna. Wskazać należy, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym, w art. 90 określa tryb wydawania prawa jazdy dla kierowcy ubiegającego o wydanie prawa jazdy po raz pierwszy i wymagania, jakie musi on spełniać ubiegając się o wydanie prawa jazdy w tym trybie. Zaś w art. 140 ustawy określony został szczególny - w stosunku do trybu określonego w art. 90 ustawy - tryb ponownego uzyskiwania cofniętych uprawnień polegający na wydaniu decyzji o przywróceniu uprawnień określonej kategorii - po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. -5- Podzielić trzeba zdanie organów obu instancji, że cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami stanowi negatywną przesłankę do ponownego ich nabycia w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponowne uzyskanie uprzednio cofniętego uprawnienia możliwe jest jedynie w trybie art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, iż skoro S. W. posiadał prawo jazdy kategorii A,B,T nr ewid. [...], które następnie zostało mu cofnięte decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2003 r. z uwagi na nie poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje, to nie mógł ponownego uzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz jedynie w trybie art. 140 ustawy. Odnosząc się do twierdzeń skargi, że nie wydano skarżącemu stosownego zaświadczenia umożliwiającego przystąpienie do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje zauważyć należy, iż twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 27 maja 2004 r. organ wydał stronie stosowne zaświadczenie Nr [...] (karta akt nr 128). S. W. korzystając z w/w zaświadczenia - czterokrotnie przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje - jednak z negatywnym skutkiem. Po upływie roku od daty ostatniego wyznaczonego egzaminu, do którego skarżący nie przystąpił zaświadczenie wraz z wypełnionymi przez zainteresowanego wnioskami o przywrócenie uprawnień zostało, w dniu 19 kwietnia 2006 r. zwrócone do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu [...]. Z akt sprawy wynika także, że S. W. nie ubiegał się o ponowne zaświadczenie na egzamin, tylko poddał się egzaminowi tak jak osoba ubiegająca się o prawo jazdy w trybie art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na marginesie jedynie zauważyć należy, iż w uzasadnieniach decyzji organy słusznie wskazały skarżącemu, iż w celu dalszego "odzyskiwania" cofniętego prawa jazdy zainteresowany winien był zgłosić się do właściwego organu po zaświadczenie, które wydaje się na prośbę zainteresowanego - a nie obligatoryjnie - zamiast poddawać się egzaminowi tak jak osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy po raz pierwszy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.