VII SA/Wa 1828/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D Z i J Z na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r.; znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeprowadzenie prac remontowych skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1828/14 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt.8 i 15 i art. 6 ust. 1 lit. f art. 7 pkt 1 oraz art. 92 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 162, poz. 1568) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych (Dz. U. Nr 165, poz. 987) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku D i J Z jako inwestorów remontu w sprawie o wydanie zgody na remont grobowca na Starym Cmentarzu w [...] w wyniku decyzji Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] maja 2013 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji postanowił odmówić zgody na przeprowadzenie prac remontowych grobowca zlokalizowanego na Starym Cmentarzu w [...] , ul. [...], w KW [...] , Nr [...] . W uzasadnieniu organ wskazał, że D i J Z złożyli wniosek o wydanie zgody na remont grobu murowanego zlokalizowanego na cmentarzu Starym w [...] w kwaterze [...], nr [...]. Zakres prac zawartych we wniosku obejmował skucie tynku z powierzchni całego grobowca i obłożenie go granitem jasnoszarym, z zachowaniem architektury tego grobowca. Decyzja odmawiająca przeprowadzenia remontu została wydana w dniu [...] października 2012 r. Od tej decyzji inwestorzy złożyli odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który decyzją z dnia [...] maja 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W decyzji uchylającej organ wskazał, że przedłożony wniosek nie był kompletny ponieważ nie zawierał wszystkich elementów określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. W związku z tym urząd konserwatorski wezwał inwestorów do uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty. W dniu 2 sierpnia wpłynął ponowny wniosek o wydanie zgody na przeprowadzenie remontu ww. grobowca. Wniosek zawierał żądane dokumenty. Organ dalej wskazał, że podstawą prawną uczestnictwa urzędu konserwatorskiego w postępowaniu jest wpis do rejestru zabytków Starego Cmentarza na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 1977 r. Decyzja ta obejmuje ochroną układ przestrzenny cmentarza wraz z zamykającym go murem, pomniki nagrobne i kaplice św. [...] i [...] . Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prace budowlane, remontowe oraz konserwatorskie prowadzone na tym cmentarzu wymagają uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Przedmiotowy grobowiec pochodzi z 1905 r., zbudowany został w stylu historyzmu z wyraźnymi elementami secesji. Jest murowany z cegły z użyciem sztucznego kamienia, na szczycie frontowej ściany zamontowany jest żelazny krzyż, o bogatej dekoracji secesyjnej. Wejście zamyka właz, wykonany wtórnie na podstawie zachowanego lecz bardzo skorodowanego wzoru. Obiekt ten, ze względu na wartości architektoniczne i artystyczne został uznany za obiekt zabytkowy, dla którego założona została karta ewidencyjna. Zlokalizowany jest przy alei głównej cmentarza, w miejscu eksponowanym, otaczają go także zabytkowe nagrobki, żaden z nich nie jest wykończony okładziną granitową, w jednej z kwater, gdzie znajduje się największa liczba zabytkowych nagrobków. Jest to kwatera XVI usytuowana w zachodnio-południowej części cmentarza. Grobowiec ten jest unikatowym przykładem sztuki sepulkralnej z początku XX w., o bardzo wyraźnych cechach stylowych. Niewątpliwie stanowi przykład rozwoju sztuki cmentarnej, która na przestrzeni wieków była odbiciem kierunków artystycznych i stylów znamiennych dla danej epoki historycznej. Stan techniczny grobowca nie wskazuje na konieczność przeprowadzenia remontu, inwestorzy natomiast poprzez obłożenie granitem chcą poprawić jego walory estetyczne, a nade wszystko użytkowe, ułatwiające jego utrzymanie. Inwestor przedstawił projekt remontu grobowca zabytkowego, składający się z inwentaryzacji oraz projektu obłożenia ścian grobowca płytami granitowymi o grubości 3 cm, w kolorze szarym, jasnym, dwuspadowej płyty wierzchniej. Projekt przewiduje też odtworzenie w granicie wszystkich uskoków i profili oraz zachowanie formy architektonicznej uwzględniają wprawdzie aspekty konserwatorskie w zakresie formy grobowca, jednak materiał użyty do wykończenia koliduje z ochroną zabytkowego obiektu, gdyż poprzez zastosowanie innego niż pierwotnie materiału zmienia jego wygląd, wprowadzając dysonans w miejscu eksponowanym przy głównej alei, gdzie występują nagrobki wykonane techniką tradycyjną. Wątpliwości organu budzi także techniczna strona wykończenia uskoków w granicie. Zasada zachowania formy pierwotnej, w tym także użycie tradycyjnych materiałów odnosi się do obiektów figurujących w ewidencji. Omawiany grobowiec jest elementem zabytkowego Starego Cmentarza w [...]. Ochronie podlegają: układ przestrzenny i kompozycyjny składający się z układu alejek wyznaczających kwatery, architektura w postaci kaplic oraz nagrobki i grobowce stawiane dla upamiętnienia miejsc pochowania zmarłych ale także charakter cmentarza, który kształtowany jest przez zieleń wysoką oraz detale rzeźbiarskie, materiał użyty do budowy zabytkowych elementów, treść tablic epitafijnych. Są to elementy odróżniające zabytkowe nekropolie od współczesnych, pozbawionych indywidualizmu. Uściślenie zakresu wpisu i sformułowania dotyczące zasad ochrony konserwatorskiej zawarto ponadto w Uchwale Zarządu Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2001 r., przygotowanej przy współudziale Delegatury WUOZ w [...] w sprawie warunków gospodarowania i zasad ochrony Starego Cmentarza w [...]. W tekście uchwały zapisano, że przedmiotem ochrony są "pomniki i budowle nagrobne, które ze względu na swoje walory artystyczne, historyczne lub zasługi dla dziedzictwa duchowego i kulturalnego miasta osób w nim pochowanych, zasługują na indywidualną ochronę i zachowanie". Odnotowane zostało ponadto, że szczególnym nadzorem konserwatorskim objęte zostały określone kwatery, w tym kwatera XVI. Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione powyżej przesłanki wynikające z faktu objęcia terenu Starego cmentarza ochroną konserwatorską oraz faktu, iż przedmiotowy grobowiec jest jego elementem, którego forma, styl, lokalizacja kwalifikują go do zachowania bez zmian jako zabytkowego obiektu ewidencyjnego, organ odmówił zgody na przeprowadzenie prac remontowych grobowca. Od tej decyzji odwołanie złożyli D Z i J Z. Minister Kultury I Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że przedmiotowy grobowiec zlokalizowany jest na terenie Starego Cmentarza w [...] wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] , decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] czerwca 1977 r. Ograniczenie dla prowadzenia robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, o których mowa w przepisie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowi ocena ich dopuszczalności przez wyspecjalizowany organ, mając na uwadze cel regulacji art. 4 tej ustawy. Zgodnie z ww. przepisem przyjąć należy, że wszelkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego powinny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremniania niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Przepis ten zawiera ogólną regulację wyjaśniającą zakres pojęcia ochrona zabytków. Określa otwarty katalog celów, których realizacja uprawnia organy administracji publicznej do podejmowania określonych w ustawie działań, w tym do rozstrzygania w sprawach pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Po rozważeniu obu interesów organy ochrony zabytków mogą przedłożyć opisany wyżej ważny interes społeczny nad interes strony, wynikający z ograniczenia prawa własności jakim jest wpisanie obiektu do rejestru zabytków. Zadaniem organu konserwatorskiego jest powstrzymanie działań, które prowadziłyby do utraty wartości zabytku. Grobowiec J J - aktualnie rodziny [...], KW. [...] nr stary [...], nowy [...] jest obiektem murowanym z cegły z użyciem sztucznego kamienia. Został wzniesiony w stylu historyzmu około 1905 r. Grobowiec usytuowany jest w głównej alei cmentarza. Frontem zwrócony w kierunku wschodnim. Założony na rzucie prostokąta na niewielkim cokole, nakryty dachem dwuspadowym. Od frontu zwieńczony profilowanym gzymsem. W ścianie czołowej grobowca, w jego dolnej części kwadratowe wejście przysłonięte żelaznymi jednoskrzydłowymi drzwiami z krzyżem łacińskim w prostokątnym obramieniu z żelaznych listew. Na osi grobowca, w ścianie frontowej żelazny krzyż bogato dekorowany, w dolnej części formami w duchu secesji, w części górnej stylizowane kwiaty z głową anioła na skrzyżowaniu ramion.  Z "Projektu remontu grobowca zabytkowego" wynika, że powyższy remont będzie polegał na skuciu istniejących tynków i obłożeniu grobowca szarym granitem drobnoziarnistym. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że realizacja robót budowlanych zgodnie z zakresem i sposobem określonym w załączonej do wniosku dokumentacji projektowej stanowiłby niedopuszczalne działanie wobec grobowca - części składowej zabytku tj. Starego Cmentarza [...]. W wyniku przeprowadzenia tych prac zmianie uległby zewnętrzny wygląd grobowca poprzez skucie istniejącego tynku i zastosowanie ahistorycznego obcego w wyrazie materiału okładziny z granitu drobnoziarnistego. Planowane zamierzenie stoi zatem w kolizji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym, oznaczałoby bowiem uszczuplenie wartości zabytkowych chronionego obiektu. Wartością szczególnie chronioną jest integralność zabytku. Elementy takie jak zachowane nagrobki, ich lokalizacja, forma architektoniczna, materiał, detal, technika wykonania składają się na wartości omawianego zabytku. Wnioskowane prace natomiast spowodowałyby znaczną utratę tych wartości w odniesieniu do omawianego grobowca, a zatem części chronionego zabytku. W wyniku wykonania tych prac całkowicie zostałby wymieniony materiał wykończeniowy grobowca. Istniejące wykończenie grobowca w wyprawie tynkowej uległoby zmianie na kamienne - granitowe, w kolorze szarym. Wskazane prace, wbrew opinii skarżących, wykraczają zatem poza utrzymanie grobowca w należytym stanie i zapobiegnięcie jego degradacji. W związku z powyższym organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D Z i J Z. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. - poprzez niedopełnienie przez organ prowadzący postępowanie obowiązku w postaci zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, oraz nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego przy ocenie okoliczności faktycznych, 2. naruszenie art. 36 w zw. art. 5 pkt 2, 3, 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez brak wydania zgody na prace konserwatorskie, a tym samym uniemożliwienie właścicielom zapobiegnięcia zagrożeniom dalszej destrukcji grobowca, 3. naruszenie art. 38 w zw. z art. 4 pkt 1, pkt 2 i pkt 5, w ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez nie uwzględnienie czynników szkodliwych oddziaływujących na istniejące nagrobki i grobowce podczas, gdy działania skarżących miały na celu zapobieżenie zniszczeniu obecnego grobowca. Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r. w całości oraz zezwolenie D Z i J Z na przeprowadzenie prac remontowych omawianego grobowca. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2014 r., odmawiającą D i J Z pozwolenia remont grobowca na Starym Cmentarzu w [...]. Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji jest przepis zawarty w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z treścią ww. przepisu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że decyzje wydawane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wydawana są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przepisy prawa nie określają w jakich przypadkach konieczne jest wydawanie pozwolenia, a w jakich odmawia się jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1441/11, Lex nr 1232718). Pamiętać zatem należy, że decyzja wydawana w oparciu o uznanie administracyjne podlega ocenie sądu administracyjnego jedynie od strony formalno-prawnej, tj. czy decyzja została wydana z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego poddana jest zatem spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym. Ponadto należy wskazać, że wydając pozwolenie, o którym mowa w ww. przepisie, organ ochrony zabytków związany jest żądaniem strony, co do zakresu swojego rozstrzygnięcia. Organowi orzekającemu o udzieleniu pozwolenia konserwatorskiego nie wolno ingerować w przewidziane przez wnioskodawcę rozwiązania techniczne czy projektowe. Może on jedynie wyrazić zgodę na ich zastosowanie w okolicznościach konkretnej sprawy albo takiej zgody odmówić. Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, ze zaskarżone w sprawie decyzje spełniają wymogi formalno-prawne przewidziane przepisami prawa. Jak wskazano wyżej zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Z akt sprawy wynika, że grobowiec będący przedmiotem sprawy zlokalizowany jest na Starym Cmentarzu w [...] w kwaterze [...] , nr [...]. Mocą decyzji z dnia [...] czerwca 1977 r. wpisano Stary Cmentarz w [...] do rejestru zabytków. Wskazana decyzja obejmuje ochroną układ przestrzenny cmentarza wraz z zamykającym go murem, pomniki nagrobne i kaplice św. [...] i [...]. Grobowiec będący przedmiotem niniejszej sprawy pochodzi z 1905 r. i jak wskazał organ, zbudowany został w stylu historyzmu z wyraźnymi elementami secesji. Jest murowany z cegły z użyciem sztucznego kamienia, na szczycie frontowej ściany zamontowany jest żelazny krzyż, o bogatej dekoracji secesyjnej. Wejście zamyka właz, wykonany wtórnie na podstawie zachowanego wzoru. Obiekt ten, ze względu na wartości architektoniczne i artystyczne został uznany za obiekt zabytkowy, dla którego założona została karta ewidencyjna. Zatem należy zauważyć, że w niniejszej sprawie została spełniona podstawowa przesłanka zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. by obiekt był objęty ochroną konserwatorską. Omawiany grobowiec jest elementem zabytkowego Starego Cmentarza w [...] chronionego mocą ww. decyzji obejmującej ten cmentarz ochroną konserwatorską. Ochronie podlegają: układ przestrzenny i kompozycyjny składający się z układu alejek wyznaczających kwatery, architektura w postaci kaplic oraz nagrobki i grobowce stawiane dla upamiętnienia miejsc pochowania zmarłych, charakter cmentarza kształtowany przez zieleń wysoką oraz detale rzeźbiarskie, materiał użyty do budowy zabytkowych elementów, treść tablic epitafijnych. Grobowiec zlokalizowany jest przy alei głównej cmentarza, w miejscu eksponowanym, otaczają go także zabytkowe nagrobki, przy czym żaden z nich nie jest wykończony okładziną granitową. Organ wskazał, że grobowiec ten jest unikatowym przykładem sztuki sepulkralnej z początku XX w., o bardzo wyraźnych cechach stylowych. Stanowi przykład rozwoju sztuki cmentarnej, która na przestrzeni wieków była odbiciem kierunków artystycznych i stylów znamiennych dla danej epoki historycznej. Należy podkreślić, że właściwe organy w przedmiocie ochrony zabytków samodzielnie, jako wyspecjalizowane służby, są władne do dokonania oceny w zakresie wniosku, który dotyczył udzielenia pozwolenia na remont grobowca. Organy wyczerpująco uzasadniły powody, które z punktu widzenia ochrony zabytku uniemożliwiają remont objęty wnioskiem. Wyjaśniły, że realizacja planowanego remontu zgodnie z zakresem i sposobem określonym w załączonej do wniosku dokumentacji projektowej stanowiłaby niedopuszczalne działanie wobec przedmiotowego grobowca jako części składowej zabytku tj. Starego Cmentarza [...] . W wyniku przeprowadzenia tych prac zmianie uległby zewnętrzny wygląd grobowca poprzez skucie istniejącego tynku i zastosowanie ahistorycznego obcego w wyrazie materiału okładziny z granitu drobnoziarnistego. Powstałby także dysonans w harmonii przestrzennej najbliższego otoczenia grobowca. W wyniku przeprowadzenia tych prac zmianie uległby zewnętrzny wygląd grobowca poprzez skucie istniejącego tynku i zastosowanie ahistorycznego materiału okładziny z granitu drobnoziarnistego. Planowane zamierzenie stoi zatem w kolizji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym, oznaczałoby bowiem uszczuplenie wartości zabytkowych chronionego obiektu. Wartością szczególnie chronioną jest integralność zabytku. Elementy takie jak zachowane nagrobki, ich lokalizacja, forma architektoniczna, materiał, detal, technika wykonania składają się na wartości omawianego zabytku. Wnioskowane prace natomiast spowodowałyby znaczną utratę tych wartości w odniesieniu do omawianego grobowca, a zatem części chronionego zabytku. W wyniku wykonania tych prac całkowicie zostałby wymieniony materiał wykończeniowy grobowca. Istniejące wykończenie grobowca w wyprawie tynkowej uległoby zmianie na kamienne - granitowe, w kolorze szarym. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, że wskazane prace wykraczają zatem poza utrzymanie grobowca w należytym stanie i zapobiegnięcie jego degradacji. Zgodzić się zatem należy, że planowane zamierzenie stoi w kolizji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym i oznaczałoby uszczuplenie wartości zabytkowych chronionego obiektu. Wnioskowane prace natomiast spowodowałyby znaczną utratę ww. wartości w odniesieniu do omawianego grobowca, a zatem części chronionego zabytku. W wyniku wykonania tych prac całkowicie zostałby wymieniony materiał wykończeniowy grobowca. Wskazane prace wykraczają zatem poza utrzymanie grobowca w należytym stanie i zapobiegnięcie jego degradacji. Organy obu instancji wskazały, że ww. działania wpłyną na uszczuplenie wartości zabytkowych obiektu. Podkreśliły, że ochrona zabytków dopuszcza jedynie tego rodzaju prace, które nie zmieniają stylu i charakterystycznych cech zabytku, stanowiącego wartościowy element zespołu zabudowy Cmentarza. Uznały zatem, że wnioskowane zamierzenie nie spełnia jednak w wystarczającym stopniu koniecznego warunku jak najmniejszej ingerencji w wystrój i plastykę omawianego obiektu. Sąd zdanie to podziela. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że organy wyczerpująco wyjaśniły i ustaliły stan faktyczny sprawy, zgromadziły materiał dowodowy i przeprowadziły właściwą jego ocenę. Organy obu instancji wypełniły nałożone na nie obowiązki w szczególności wynikające z art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a ocena sformułowana w ramach uznania administracyjnego, nie nosi cech dowolności. Z tych względów nie można uznać zarzutów naruszenie art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 36 w zw. art. 5 pkt 2, 3 .4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, naruszenie art. 38 w zw. z art. 4 pkt 1, pkt 2 i pkt 5 , w ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, za zasadne. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że organy prawidłowo zastosowały się do reguł dowodowych wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również nie uchybiły art. 107 § 3 k.p.a. i przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w stopniu wystarczającym do wydania decyzji w oparciu o podstawę materialnoprawną z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie dała podstaw do uznania, że doszło do naruszenia norm prawa materialnego bądź prawa procesowego określonych w skardze. Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.