VII SA/Wa 1829/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-21
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy dotyczące samowoli budowlanej i nakazał rozbiórkę obiektu, gdy jego powierzchnia zabudowy była mniejsza niż 25 m2 i mógł wymagać jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób dostateczny, czy wybudowanie przedmiotowego obiektu gospodarczego wymagało pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia. Brak takiej analizy, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących budynków gospodarczych o powierzchni do 35 m2 lub do 25 m2, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 KPA), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, uchylono zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, który został samowolnie wybudowany. Organ pierwszej instancji wydał nakaz rozbiórki z powodu nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że jego sprawa dotyczy obudowania istniejącej od lat woliery, a nie nowej budowy, kwestionując zastosowanie przepisów o samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. D. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. W. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
Sygnatura akt VII SA/Wa 1829/07
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia
[...] lipca 2007r., Nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm., zwana dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa) nakazał S. i K. B. wykonać rozbiórkę budynku gospodarczego (składającego się z dwóch części - w kształcie litery "L" - o wym. zewn. 4,50 x 3,40 m i 5,60 x 2,40 m), samowolnie wybudowanego na posesji przy ul. P. [...] w M. (działka nr ewid. [...] w Ł. gm. L.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że przyczyną wydania nakazu rozbiórki był fakt, że K. B. nie uiścił opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] w postępowaniu legalizującym samowolę budowlaną.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. powołał, przepis art. 49 ust. 3 Prawa Budowlanego, zgodnie z którym w sytuacji nie uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej z tytułu dokonanej samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lipca 2007r. wniósł K. B.
Uzasadniając odwołanie stwierdził, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. było nieuzasadnione, spowodowało poniesienie przez niego kosztów i naruszyło jego dobra osobiste. Wskazał nadto, że cała sprawa dotyczy woliery na ptactwo, która istnieje od 20 lat i została tylko obudowana.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...] sierpnia 2007r., Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lipca 2007r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, w przypadku nie uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W przedmiotowej sprawie K. B. nie uiścił opłaty legalizacyjnej w wysokości 15 000,00 zł za samowolne wybudowanie budynku gospodarczego, usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. P. [...] w M., nałożonej na inwestora postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r.
W tych okolicznościach organ II instancji stwierdził, że skarżący nie dopełnił obowiązku niezbędnego do zalegalizowania zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej budynku gospodarczego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r. wniósł K. B. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Skarżący podniósł, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane ( Dz. U. Nr 207 z 2003r. , poz. 2016 z póź. zm).
K. B. wskazał, że organy nadzoru budowlanego zastosowały przepisy o legalizacji nowowybudowanych obiektów, podczas gdy jego sprawa dotyczy obudowania istniejącej od 1980 r. woliery dla gołębi.
Zdaniem skarżącego nie popełnił on samowoli budowlanej, gdyż obudowanie woliery nie może być uznane za "rozbudowę lub nadbudowę", nie mogły być zatem stosowane przepisy o samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Badając zaskarżoną decyzję w tym zakresie Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Stosownie do przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej.
Także wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie o powierzchni zabudowy do 25 m2, jeśli łączna liczba tych obiektów na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wybudowanie tych obiektów wymaga natomiast zgłoszenia, stosowanie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Forma zgłoszenia wymagana jest przy budowie parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera wprawdzie definicji pojęć "zabudowa zagrodowa" i "działka siedliskowa", dlatego przyjąć należy, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa budynku gospodarczego o cechach określonych w cyt. art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, jeżeli obiekt ten ma stanowić uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej - tzn. istniejącej uprzednio zabudowy mieszkalno-produkcyjnej w gospodarstwie rolnym, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą.
Opis obiektów znajdujących się na działce skarżącego wskazuje, że taka analiza była potrzebna, gdyż nieruchomość skarżącego ma charakter podmiejski.
Jednocześnie w świetle wskazanych wyżej przepisów, zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie uzasadniły swojego stanowiska, z którego wynikałaby konieczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę ( a nie zgłoszenia) przedmiotowego budynku gospodarczego, którego powierzchnia zabudowy jest mniejsza niż 25 m2.
Wprawdzie z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy gospodarczy budynek przylega do gołębnika ale brak szczegółowej analizy kwestii dotyczącej jego samodzielności nie pozwala na stwierdzenie, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło rozważań czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było wystarczające dokonanie przez skarżącego jedynie obowiązku zgłoszenia.
Gdyby bowiem okazało się, że do wybudowania przedmiotowego obiektu konieczne było dokonanie tylko jego zgłoszenia, to samowolne zrealizowanie takiego obiektu wymagałoby ewentualnego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, jednak na innych zasadach, zwłaszcza jeśli chodzi o wysokość wymierzonej opłaty legalizacyjnej.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że nieuzasadnione były twierdzenia skarżącego, że do przedmiotowego budynku gospodarczego należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. gdyż w latach 80 XX wieku pobudował wolierę dla gołębi, a w roku 2002 dokonał jedynie jej obudowy. Z ustaleń organu zawartych w materialne dowodowym wynika bezsprzecznie, że wskutek działań inwestora powstał faktycznie nowy obiekt.
Gdyby natomiast ponowna analiza przeprowadzona przez organ odwoławczy wykazała prawidłowość dotychczasowych ustaleń co do konieczności uzyskania przed zrealizowaniem obiektu pozwolenia na budowę, to niewątpliwie niewykonanie w toku procedury legalizacyjnej obowiązku wynikającego z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, (to jest nie uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej) obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu.
W związku z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia kwestii konieczności uzyskania pozwolenia na budowę budynku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w pkt II wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III wyroku oparto na przepisie art. 250 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło