VII SA/Wa 1830/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i męża, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jedynym źródłem utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego, który w całości przeznaczany jest na bieżące potrzeby, a wnioskodawczyni nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów do spieniężenia.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B.J. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Po uzupełnieniu wniosku i przedstawieniu szczegółowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodów, sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano B.J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G.T. i B.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia : przyznać B.J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 12 listopada 2010 r. (data stempla biura podawczego) oraz w dniu 20 grudnia 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły uzupełnione przez B.J. formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy, w których wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze względu na brak w punkcie 15 formularza podpisu osoby składającej wniosek, jak również nie wypełnienie punktu 12, 13 i 14 formularza, zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2010 r. wezwano wnioskodawczynię do podpisania nadesłanego wniosku oraz jego wypełnienie, bądź też do wypełnienia i nadesłania nowego formularza, który przesłano w załączeniu, w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 10 stycznia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął prawidłowo uzupełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji finansowej wnioskodawczyni i jej rodziny, zarządzeniem z dnia 7 lutego 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu nie wskazała żadnego źródła dochodu, czy uzyskuje jakiekolwiek świadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy mąż wnioskodawczyni uzyskuje jakikolwiek dochód jeśli tak, należało podać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy też jest osobą bezrobotną nie uzyskującą żadnych dochodów oraz zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy oraz czy wnioskodawczyni lub jej małżonek podejmują prace dodatkowe, dorywcze sezonowe, jeśli tak, należało podać ich wysokość. Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do podania wielkości domu (w m ²) jaki posiada po zmarłym mężu oraz kosztów jakie ponosi związanych z jego utrzymaniem, tj. opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp., oraz do wskazania wielkości (w hektarach) posiadanej nieruchomości po zmarłym mężu. Ponadto, zwrócono się do wnioskodawczyni o podanie jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., jakie ponosi koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw, czy z tytułu posiadanego przez małżonka gospodarstwa rolnego o powierzchni około 7 ha wnioskodawczyni lub jej małżonek uzyskują jakikolwiek dochód, jeśli tak, należało podać jego wysokość oraz czy uzyskuje pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
W dniu 24 lutego 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął prawidłowo uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż. Wnioskodawczyni podała, że razem z mężem utrzymuje się ze wspólnego gospodarstwa rolnego z którego uzyskuje dochód w wysokości 500,00 złotych miesięcznie ze sprzedaży mleka. Wyjaśniła, że mąż jest osobą bezrobotną i zajmuje się gospodarstwem rolnym z którego uzyskuje dochód w wysokości 500,00 złotych ze sprzedaży mleka. Wskazała, że maż pracuje także sezonowo w melioracji, a jego dochód z tego tytułu wynosi 100,00 złotych.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada ¼ część domu po zmarłym mężu oraz ¼ część nieruchomości rolnej. Wyjaśniała, że obecny mąż posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 7 ha, które stanowi jego odrębną własność obciążoną prawem dożywocia w stosunku do matki.
Wnioskodawczyni wskazała, że na bieżące potrzeby życia codziennego wydaje miesięcznie 500,00 złotych. Ponadto wyszczególniła, że ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem domu : z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 170,00 złotych, za wodę i wywóz ścieków w wysokości 150,00 złotych, z tytułu opłat za telefon w wysokości 100,00 złotych oraz na zakup opału w wysokości około 2.000,00 złotych. Dodała, że ponosi także koszty związane z płatnością składek na Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości 321,00 złotych oraz na leczenie i zakup lekarstw w wysokości od 200,00 do 400,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny i organizacji społecznych.
W niniejszej sprawie, zważono co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i zdolności płatniczych wnioskodawczyni uznano, iż wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie. Jedynym bowiem źródłem utrzymania wnioskodawczyni są dochody uzyskiwany przez nią oraz męża z gospodarstwa rolnego ze sprzedaży mleka o łącznej wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie. Uzyskiwane w miesiącu dochody w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie wnioskodawczyni i jej męża. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, jak również cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tego względu uznano, że w przedstawionej sytuacji majątkowej poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu jej i męża, a więc grozić zachwianiem jej sytuacji materialnej i bytowej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło