VII SA/Wa 1831/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] lipca 2005r. I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] czerwca 2010r., znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy.) . Przedmiotem skargi wniesionej przez A. S. jest postanowienie Prezesa Rady Ministrów z [...] lipca 2010 r., wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 21 maja 2010 r. skarżący – A. S. wniósł za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "na stanowisko/decyzję, inny akt, czynność lub bezczynność Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie konkursu na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego ds. nadzoru prawnego w Ministerstwie Zdrowia, zawarte w piśmie [...] z dnia [...] lipca 2005 r. i wszelkich innych pism istniejących w sprawie. Do skargi skarżący załączył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym powołał się m.in. na brak -w pismach ww. organu- stosownych pouczeń o możliwości i terminie wniesienia skargi na wynik postępowania konkursowego. Szef Służby Cywilnej, po rozpatrzeniu wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. znak: [...], na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) dalej zw. k.p.a., odmówił przywrócenia uchybionego terminu (tj. terminu do wniesienia skargi na pismo Szefa Służby Cywilnej z [...] lipca 2005 r. dotyczące przeniesienia A. S. na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego ds. nadzoru prawnego w Ministerstwie Zdrowia). W uzasadnieniu orzeczenia organ -powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych- wskazał, że przywrócenie terminu na wniosek zainteresowanego jest możliwe, o ile osoba ta uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazał również, że nie jest dopuszczalne pozytywne załatwienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy (tak NSA w wyroku z 13.08.1999 r., sygn. akt III SA 7432/98). I dalej organ podał, iż w przypadku wnioskodawcy, brak winy osoby zainteresowanej do podejmowania jakichkolwiek czynności prawnych w danej sprawie. Z uwagi na dużą aktywność wnioskodawcy w występowaniu z różnymi pismami do organów i sądów trudno jest przyjąć, iż nie ze swej winy nie złożył kolejnej skargi w przedmiotowej sprawie, bowiem już w dniu 26 lipca 2005 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Nadto, organ podał, iż wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie może być uwzględniony, bowiem zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 91, poz.1028), zainteresowany mógł na podstawie § 16 rozporządzenia złożyć odwołanie od wyniku konkursu, a nie kwestionować kolejne pismo organu zawierające wyjaśnienia w tej sprawie. Skarga na wynik postępowania konkursowego była niedopuszczalna w świetle powołanych przepisów. Na koniec organ podniósł, że rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie także z tego względu, iż stanowiska czy pisma, lub inne akty wydawane przez organy w sprawach dotyczących konkursów na stanowisko w służbie cywilnej mają jedynie charakter informacyjny. Nie należą one do kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. Pism takich nie można również uznać za inny akt lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - art. 3 § 2 pkt 4 - p.p.s.a. To zaś oznacza, że ww. pisma nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W dniu 25 czerwca 2010 r. A. S. wniósł zażalenie na wskazane powyżej postanowienie Szefa Służby Cywilnej z [...] czerwca 2010 r. Prezes Rady Ministrów postanowieniem z [...] lipca 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu ww. zażalenia A. S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia organ podtrzymał te argumenty, które zostały przedstawione w zaskarżonym postanowieniu Szefa Służby Cywilnej. Wskazał, że podziela stanowisko tego organu, iż żądanie wnioskodawcy o przywrócenie terminu jest bezpodstawne i brak jakiejkolwiek przesłanki do jego uwzględnienia. Dodatkowo organ zaznaczył, że jego zdaniem wnioskodawca de facto nie ubiega się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na omawiane pismo, ale domaga się wznowienia postępowania w tej sprawie, bowiem skargę na przedmiotowe pismo złożył już w dniu 23 sierpnia 2005 r. Brak jest jednak przesłanek do przywrócenia terminu w tej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Prezesa Rady Ministrów, skarżący- A. S. wniósł "o zastosowanie środków w stosunku do wszystkich aktów i czynności wydanych i podjętych w postepowaniu niezbędnych do końcowego załatwienia skargi stosownie do art. 135 ustawy p.p.s.a.". W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w niej podniesione. Uwzględniając skargę Sąd za konieczne uznał wyeliminowanie z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonego postanowienia, lecz również -na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a.- postanowienia go poprzedzającego Szefa Służby Cywilnej z [...] czerwca 2010 r. W ocenie Sądu, oba te orzeczenia wydane zostały bez podstawy prawnej, a w efekcie z naruszeniem także przepisów o właściwości, co uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (a ten - w zw. z art. 126 i art. 59 § 1 k.p.a.). Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Prezesa Rady Ministrów utrzymujące w mocy postanowienie Szefa Służby Cywilnej z [...] czerwca 2010 r., którym organ załatwił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Szef Służby Cywilnej w oparciu o art. 58 i art. 59 k.p.a., odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu. Z treści załatwionego (postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. przez Szefa Służby Cywilnej) podania skarżącego wynika bezspornie, że stanowiło ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 21 maja 2010 r. (data nadania) skarżący -za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów- wniósł skargę do wskazanego Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. To zaś oznacza, iż wniosek ten podlegał załatwieniu w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie, wniesienie skargi do sądu administracyjnego następuje za pośrednictwem organu, stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. Jest to jednak czynność w postępowaniu sądowym (a nie administracyjnym), a to oznacza, że jeżeli strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy, to sąd (a nie organ administracji publicznej) postanowi na jej wniosek przywrócenie terminu. Stanowi o tym wyraźnie art. 86 i nast. p.p.s.a. Przepis art. 87 § 3 wskazanej ustawy przewiduje przy tym, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Nie oznacza to jednak, iż to organ zobligowany jest do załatwienia tego wniosku. Organ ten jest tylko pośrednikiem między skarżącym i sądem (jak wynika z treści ww. przepisu), i na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. ma on obowiązek przekazać skargę wraz ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu. Wydając wskazane orzeczenia, ani Szef Służby Cywilnej w I instancji, ani Prezes Rady Ministrów orzekając w II instancji, powyższego nie dostrzegły i w efekcie, nie mając do tego żadnych kompetencji, procedowały w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (złożony wraz ze skargą) był adresowany do Sądu i tylko Sąd był władny do jego rozpoznania i załatwienia w oparciu o art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Wniosek ten nie mógł być załatwiony przez organ, za pośrednictwem którego został wniesiony, a nadto – nie mógł być załatwiony w oparciu o art. 58 i art. 59 k.p.a., gdyż przepisy te nie mają zastosowania w razie uchybienia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Konkludując, Szef Służby Cywilnej nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten podlega załatwieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (do którego winien być przekazany) i w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (a nie przepisy k.p.a.). Tym samym stwierdzić trzeba, iż organy orzekające w sprawie w obu instancjach działały bez podstawy prawnej. Organy te w sposób nieuprawniony rozszerzyły zastosowanie art. 58 i nast. k.p.a. do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sytuacji gdy przepisy te nie mogły stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Jednocześnie, organy te naruszyły przepisy o właściwości rozpoznając wniosek podlegający załatwieniu przez sąd administracyjny. Dlatego też, w ocenie Sądu, oba rozstrzygnięcia wydane w sprawie, jako dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., należało wyeliminować z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ, do którego skarga została wniesiona winien zastosować się do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. i przekazać do Sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu Sąd orzekł w oparciu o art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).