VII SA/Wa 1833/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K.N.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy); III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R.S.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] NINB), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 (dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania E. i Z. S.od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] [...] (dalej: PINB dla m. [...][...]) z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...], którą nakazano E. i Z. S. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej i nadbudowanej części parterowej oficyny mieszkalnej znajdującej się na nieruchomości przy ul. P. [...] w [...] tj. rozbudowanej części mieszkalnej o nieregularnym kształcie od strony południowej (podwórka) o wymiarach ok. 6,08 x 8,66m. i tarasu, od strony zachodni ej- szczytowej dobudowanej piętrowej części mieszkalnej o wymiarach ok. 5,70 x 2,52m. oraz nadbudowanej kondygnacji poddasza użytkowego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że PINB dla m. [...] [...]postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...]wstrzymał roboty budowlane związane rozbudową i nadbudową części parterowej oficyny mieszkalnej znajdującej się na nieruchomości przy ul. P. [...] w [...] jednocześnie nakazując wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz wygrodzenie terenu przed dostępem osób trzecich oraz zobowiązał Z. i E. S. do sporządzenia i przedłożenia w terminie jednego miesiąca od dani doręczenia postanowienia, następujących dokumentów: 1. zaświadczenia Prezydenta m. [...] [...]o zgodności rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zrealizowanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego, zawierającego opinię w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami i warunkami technicznymi oraz opinię, że przedmiotowa zabudowa nie narusza interesu osób trzecich, 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po bezskutecznym upływie wskazanego wyżej terminu, PINB dla [...][...] decyzją z dnia [...]lutego 2012r. Nr [...]nakazał E. i Z.S. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej i nadbudowanej części parterowej oficyny mieszkalnej znajdującej się na nieruchomości przy ul. P. [...] w [...] tj. rozbudowanej części mieszkalnej o nieregularnym kształcie od strony południowej (podwórka) o wymiarach ok. 6,08 x 8,66m. i tarasu, od strony zachodniej- szczytowej dobudowanej piętrowej części mieszkalnej o wymiarach ok. 5,70 x 2,52m. oraz nadbudowanej kondygnacji poddasza użytkowego. Po rozpatrzeniu odwołania powyższej decyzji złożonego przez E. i Z. S. [...]WINB uznał, że organ I instancji dokonał w toku prowadzonego postępowania administracyjnego prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś zarzuty podnoszone w odwołaniu przez skarżącego nie mają wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwołąwczy powołał treść art. 48 Prawa budowlanego i zauważył, że zaskarżona decyzja wydana została w wyniku niewykonania przez stronę obowiązku nałożonego postanowieniem PINB dla [...] [...] dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...]. Przyjął w konsekwencji, że wypełniona została dyspozycja przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu [...]WINB zauważył, że skarżący nie wystąpili do organu I instancji z wnioskiem o ewentualne przedłużenie terminu ustalonego postanowieniem PINB dla [...][...] dnia [...] stycznia 2012r., jak również brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o podjęciu czynności mających na celu wykonanie obowiązków nałożonych wspomnianym wyżej postanowieniem, na przykład wniosku do Prezydenta [...][...]o wydanie zaświadczenia o zgodności rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższa decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. i Z. S. Skarżący stwierdzili, że organ wydał decyzję pomimo zgłaszanych zastrzeżeń. Wskazali, że dokonali jedynie adaptacji strychu i przebudowy ganku, które są pracami adaptacyjnymi, a nie samowolną nadbudową o dodatkową kondygnację. Podnieśli również, że dokonali zgłoszenia prac budowlanych. Ponadto decyzja nie precyzuje zakresu prac rozbiórkowych, do których wykonania zostali zobowiązani skarżący. Skarżący zaznaczyli również, że obecnie są właścicielami działki budowlanej i wystąpili o wydanie warunków zabudowy, co umożliwi nadbudowę lub budowę nowego domu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie natomiast z art. 48 ust. 1 ww. ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przewidziano możliwość legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. Jeżeli bowiem budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W ww. postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów niezbędnych do zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, który stwierdził powstanie samowoli budowlanej jest rozważenie możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Postępowanie to musi jednakże łączyć się z wolą i aktywnością inwestora, który powinien okazywać zamiar dokonania takiej legalizacji. Brak zainteresowania inwestora w zalegalizowaniu dokonanej samowoli budowlanej, przejawiający się chociażby w niewykonaniu obowiązku przedłożenia odpowiednich dokumentów wymaganych przez organ skutkuje obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, które zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do samowoli budowlanej. Z protokołu oględzin obiektu budowlanego dokonanych w dniu 7 września 1999 r. wynika, że na działce znajduje się budynek parterowy z poddaszem użytkowym z dachem jednospadowym murowany w obrysie jak pokazano na szkicu na stronie 2 (oznaczenie literami A, B, C, D, E, F, G, I, H, J. Dodatkowo z protokołu oględzin obiektu budowlanego dokonanych w dniu 30 września 2009 r. wynika, że budynek mieszkalny rozbudowano i wykonano roboty budowlane polegające na ociepleniu budynku i wykonaniu zadaszenia przy wejściu do budynku. Z kolei z protokołu oględzin dokonanych w dniu 14 kwietnia 2010 r. wynika, że z uwagi na to, że nieruchomość znajdowała się w niewłaściwym stanie technicznym rozpoczęto jego remont i przebudowę. Organ ustalił, że na wykonywane roboty budowlane za wyjątkiem instalacji gazowej i naprawy dachu Z. S. nie uzyskał zgody i nie występował o pozwolenie na budowę ani nie dokonywał zgłoszenia. PINB dla [...] ustalił, że w pierwotnym wyglądzie budynek był parterowy o kształcie prostokąta o wymiarach 5x 12,5 m. Natomiast w latach następnych (po 1998 r.) był o sukcesywnie rozbudowywany, w tym o część mieszkalną o nieregularnym kształcie z tarasem. Wykonano również poddasze użytkowe. Następnie rozbudowano budynek od strony południowej poprzez zabudowę i rozbudowę w stronę zachodnią tarasu, a od strony zachodniej-szczytowej dobudowano piętrową część mieszkalną. Sąd na podstawie całości akt administracyjnych uznał, że powyższy stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy i stanowił podstawę do zastosowania trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Wprawdzie inwestor złożył uwagi do protokołu z dnia 14 kwietnia 2010 r. wskazując, że wykonane prace polegały na remoncie i były zgłoszone do odpowiedniego organu, jednakże organ dokonał także ustaleń w zakresie wymiarów budynku istniejącego mieszkalnego przy uwzględnieniu jego rzutu. Z rysunków wynika jednoznacznie, że roboty budowlane doprowadziły do powiększenia rozmiarów i kubatury budynku mieszkalnego. Ponadto z treści zgłoszenia złożonego w organie w dniu 9 września 2009 r. wynika, że jego przedmiotem jest "naprawa dachu –pokrycie blachy" na budynku mieszkalnym. Z kolei ostateczna decyzja z dnia [...] grudnia 1998 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zatwierdziła projekt budowlany i pozwoliła na budowę wyłącznie instalacji wewnętrznej gazu ziemnego w budynku nr [...] przy ul. P. w [...]. Ustalenia organu znajdują również potwierdzenie w treści aktu notarialnego Rep. A [...]. Biorąc pod uwagę powyższe PINB dla [...] podjął próbę legalizacji dokonanej samowoli budowlanej nakładając postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] wykonanie określonych obowiązków. Inwestor jednakże nie wykazał woli uczestnictwa w procesie legalizacyjnym ignorując obowiązki nałożone powyższym postanowieniem. W takiej sytuacji PINB dla [...], mając na uwadze treść art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia oprócz nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, co prawidłowo uczynił decyzją z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...]. Z powyższych powodów również zaskarżoną decyzję [...] WINB należy ocenić jako zgodną z prawem, a zarzuty skarżących dotyczące błędnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych nie są zasadne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących należy zauważyć, że zaskarżona decyzja prezycyjnie określa zakres rozbiórki, która powinna sprowdazać się do przywrócenia stanu pierwotnego budynku mieszkalnego sprzed wykonanych robót budowlanych polegajacych na jego rozbudowie. W ocneie Sądu decyzja ta jest wykonalna zarówno w znaczeniu prawnym, jak i faktycznym i może stanowić podsatwę postępowania egzekucyjnego. Z kolei argumenty skarżących, wskazujących na uzyskanie obecnie tytułu prawnego do nieruchomości i wystąpienia o uzyskanie warunków zabudowy, stanowią jedynie wyjaśnienie dotychczasowego braku możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych z powodu nieuregulowania stanu prawnego nieruchomościm i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarzonej decyzji. Sąd kontrolując sprawę z urzędu i nie będąc związany zarzutami i wnioskami Skarżącej nie dostrzegł innych wad powodujących konieczność eliminacji zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Zarówno PINB [...], jak i organ II instancji przeprowadzili postępowanie zgodnie z regułami dowodowymi określonymi procedurą administracyjną, w trym art. 7 i 77 § 1 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku.