VII SA/Wa 1835/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wpłacenia zaliczki. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. M. kwotę 218 (dwieście osiemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia H. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie 5.435,60 złotych (słownie: pięć tysięcy czterysta trzydzieści pięć złotych sześćdziesiąt groszy) na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2006r., nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., znak: [...], nakazującą H. M. dokonanie całkowitej rozbiórki ustępu murowanego o wymiarach 2, 50 m x 1, 70 m znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W., usytuowanego przy granicy z działką sąsiednią przy ul. [...] [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w związku z niewykonaniem przez H. M. obowiązku opisanego w w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., znak: [...] - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadzi postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W dniu [...] września 2005r. do zobowiązanej zostało skierowane upomnienie, wzywające do wykonania w/w obowiązku. Z uwagi na niewykonanie przez zobowiązaną dyspozycji decyzji Nr [...] w dniu [...] lutego 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], a także w dniu [...] lutego 2006r. organ egzekucyjny wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w wysokości 2.029,00 zł (słownie: dwa tysiące dwadzieścia dziewięć złotych) w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Wobec faktu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku stanowiącego przedmiot postępowania egzekucyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r., znak: [...] skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. nałożył na H. M. obowiązek wpłacenia zaliczki w kwocie 5.435,60 złotych (słownie: pięć tysięcy czterysta trzydzieści pięć złotych sześćdziesiąt groszy) na poczet wykonania zastępczego przedmiotowego obowiązku. H. M. pismem z dnia 14 lipca 2008r. wniosła z zachowaniem ustawowego terminu zażalenie na w/w postanowienie Nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Ze względu na uchylanie się przez zobowiązaną – H. M. od wykonania obowiązku rozbiórki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy. Art. 128 § 2 w/w ustawy, stanowi, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 129 organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy ww. art. 128. W ocenie organu drugiej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...]. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. M., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca przedstawiła własny pogląd na niezasadność nakazu rozbiórki. Stwierdziła, że od dnia 1 stycznia 2005r., w związku z "umową najmu" nieruchomość, na której znajduje się przedmiot egzekucji stanowi rezydencję ambasadora [...], jest terytorium obcego Państwa, a ona ma zakaz wchodzenia na ten teren. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem prawa i jako takie podlega uchyleniu, choć zarzuty skargi pozostawały bez wpływu na rozstrzygniecie Sądu. Wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej spraw, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie, z którym w okolicznościach sprawy, wobec braku dobrowolnego wykonania nakazu rozbiórki, a nawet uprzedniego nałożenia grzywny w celu przymuszenia, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym należy przeprowadzić wykonanie zastępcze. Przepis art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz.U. Nr 229 poz.1954 z 2005r, ze zm.) stanowi, że wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Zgodnie z dyspozycją art. 128. § 2 ww. ustawy w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Ponadto zgodnie z art. 129 ww. ustawy organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 ww. ustawy. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie, dopuszczalne w świetle ww. przepisów prawa i w okolicznościach niniejszej sprawy (tytuł wykonawczy dotyczy nakazu rozbiórki) zapadło jednak z naruszeniem prawa, bowiem bez wykazania z czego organ wywiódł wysokość zaliczki do której wezwał zobowiązana. Brak uzasadnienia tej kwestii czyni postanowienie wadliwym uniemożliwia Sądowi jego właściwą kontrolę i każe przyjąć, że wysokość zaliczki na poczet wykonania zastępczego została określona dowolnie. Zgodnie z art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (mającym tu zastosowanie na mocy art. 18 ww, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, który w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie nakazuje stosować przepisy k.p.a.), postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Prawidłowe uzasadnienie jest szczególnie ważne przy orzeczeniach negatywnych dla wnioskodawcy. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ zastosował daną instytucję prawa ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Ponadto, prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia ma zasadnicze znaczenie także dla stosowania zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Stosownie do tej zasady organ administracji publicznej obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności podjętego rozstrzygnięcia jest właśnie uzasadnienie. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre aspekty sprawy lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu. Organ omówi szczegółowo, na jakiej podstawie doszło do ustalenia wysokości zaliczki w kwocie 5435,60 złotych, zbada i wskaże, w jakiej wysokości zaliczka będzie adekwatna do kosztów czynności, które należy w sprawie podjąć. Jak wskazano wyżej zarzuty skargi pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie Sądu Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) kontroli sądowo-administracyjnej podlegają postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie dotyczy postępowania egzekucyjnego, i ono wyznacza granice przedmiotowe sprawy i granice możliwości zastosowania art. 134 § 1 tej ustawy. Powyższe oznacza, iż Sąd bada wyłącznie legalność i poprawność prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a zatem w postępowaniu tym poza zakresem kontroli pozostaje kwestia legalności decyzji o nakazie rozbiórki. Przepis art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz.U. Nr 229 poz.1954 z 2005r , ze zm.) stanowi, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy administracji, działające już na etapie wykonania decyzji w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie mogą oceniać poprawności merytorycznej decyzji o rozbiórce. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że w świetle wskazanych okoliczności doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.