VII SA/Wa 1835/11

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 1835/11 ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami z dnia 20 października 2011 r. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. K. zamieszkuje w lokalu należącym do A. w K. przy ul. S. Miesięcznie opłata za ten lokal wynosi 120 zł. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2 235 zł. netto. Posiada dom w stanie surowym (współwłasność z córką) o pow. 110 m2. Nie podejmuje prac dorywczych, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej ani rodziny. Nie wskazała posiadania innego majątku. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczyła: telefon i światło 200 zł., ubezpieczenie własne i trojga dzieci – 450 zł., ubezpieczenie domu 40 zł., wynajem lokalu 120 zł., przejazdy 200 zł., internet 75 zł., żywność i środki czystości 300 zł. Strona zaznaczyła, że posiada 7000 zł długu w bankach. Do wniosku załączyła kopie wyciągów bankowych oraz kopię zeznania podatkowego. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. K. uznać należy, iż uzasadnionym jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Strona jest osobą bezdomną, utrzymującą się z emerytury. Mieszka w wynajętym lokalu. Dochód z emerytury po opłaceniu bieżących wydatków nie pozwoli na opłacenie zawodowego pełnomocnika bez narażenia wnioskodawczyni na powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, gdyż na obecnym etapie postępowania jednym kosztem w sprawie dla strony jest wpis od skargi w wysokości 200 zł., a ten wydatek strona jest w stanie samodzielnie uiścić. Natomiast do ewentualnych wydatków w sprawie jakie mogą się pojawić na dalszych etapach sprawy zaliczyć można opłatę za sporządzenie uzasadnienia i koszt skargi kasacyjnej po 100 zł., oraz opłaty kancelaryjne za kserokopie akt (2 zł. za stronę). Uznano, że strona z uzyskiwanych dochodów jest w stanie opłacić te koszty i odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.