VII SA/Wa 1835/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. M. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2011 r. w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] r. z [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że po wszczęciu postępowania w sprawie postanowieniem nr [...] r. z dnia [...] lipca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego na działce [...] w miejscowości [...], gmina [...] oraz zobowiązał inwestora – J. K. do dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przedłożenia: 1) dokumentacji technicznej zawierającej a) część rysunkową - inwentaryzację powykonawczą budowlaną i geodezyjną b) część opisową, zawierającą ocenę robót co do zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz wnioski dotyczące usunięcia ewentualnych nieprawidłowości w obiekcie 2) oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2008 r. organ wezwał J. K. do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia poprzez dostarczenie: 1) inwentaryzacji powykonawczej w zakresie wewnętrznej instalacji elektrycznej oraz wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej 3) określenie kategorii wybudowanego obiektu 4) inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej 5) zaświadczenia Wójta Gminy [...] co do zgodności wybudowanego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dniu 23 listopada 2008 r. inwestorka przedłożyła zaświadczenie o zgodności inwestycji z planem sama wskazując, że z treści pisma wynika, iż dach budynku nie jest zgodny z wymaganiami planu, oraz poinformowała organ, iż wstrzymała wykonanie inwentaryzacji powykonawczej z uwagi na rozpoczęcie przez Gminę robót kanalizacyjnych. W piśmie tym wnosiła o przesunięcie terminu złożenia żądanych przez organ dokumentów do czasu zakończenia robót kanalizacyjnych oraz dokonania zmiany pochylenia zadaszenia. Powiatowy organ nadzoru budowlanego z uwagi na fakt, że inwestorka nie wykonała nałożonych obowiązków , uwzględniając stanowisko współwłaścicielki działki A. K., po ustaleniu charakteru budynku (trwała konstrukcja, wyposażenie oraz faktyczne użytkowanie) uznał że zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i nakazał jego rozbiórkę. W dniu 26 maja 2010 r. J. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją wydaną [...] marca 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. – uznając, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego ponieważ organ powiatowy nie wykazał, iż zaistniały przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki. Poza tym objęta wnioskiem decyzja została wydana bez rozpatrzenia wniosku inwestora o przedłużeniu terminu wyznaczonego przez organ dla złożenia dokumentów. Odwołanie od tej decyzji wniosła współwłaścicielka działki A. K. . Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu oceny objętej wnioskiem decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego uznał, że nie jest ona dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, podkreślając, że niedotrzymanie terminu przedłożenia żądanych w postępowaniu legalizacyjnym dokumentów stanowi przesłankę wydania decyzji rozbiórkowej, przy czym nie sposób przyjąć, iż nierozpatrzenie wniosku o przedłużenie terminu wyznaczonego dla przedłożenia dokumentów (złożonego po upływie terminu zakreślonego dla uzupełnienia dokumentacji) stanowi rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego, tym bardziej, iż wniosek został złożony 23 listopada 2008 r. a kontrolowana decyzja została wydana dopiero po kilku miesiącach tj. [...] kwietnia 2009 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi, iż zobowiązał inwestorkę do przedstawienia dokumentów których zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego organ domagać się nie mógł, przekraczając w ten sposób swoje uprawnienia, oraz wyznaczając zbyt krótki termin uniemożliwiający skarżącej wykonanie obowiązku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuję jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia nie wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za niezasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] czerwca 2011 r. uchylająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. i odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...]. Decyzje objęte kontrolą Sądu zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym stanowiącym wyłom od wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji ostatecznych. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). Zdaniem Sądu w niniejszej prawie przesłanki te nie zaistniały. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być zastosowany w bezpośrednim rozumieniu, tj. taki, który nie wymaga wykładni prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04). Zgodnie z powyższym rzeczą organu w postępowaniu nieważnościowym było więc ustalenie czy kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakazująca skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego zapadła zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w dacie jej wydania, czy też przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa o kwalifikowanym charakterze tj. rażącego naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd podziela ocenę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności decyzja rozbiórkowa nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Bowiem bezspornym było, że inwestorka wybudowała samowolnie na działce o nr [...] w [...] gm. [...] (będącej współwłasnością A. K.) budynek gospodarczy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne, nałożył na inwestorkę obowiązek przedstawienia dokumentów o których mowa w ust. 3 w/w przepisu ocena których była niezbędna dla zalegalizowania samowoli. Inwestorka nie wykonała nałożonych obowiązków przy czym istotnym jest, że zgody na budowę nie wyraziła współwłaścicielka działki A. K. domagając się nakazania rozbiórki budynku – a więc skarżąca nie mogła złożyć skutecznego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, a więc nie mógł być spełniony istotny warunek legalizacji. W tej sytuacji organ zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego korzystając z odesłania do ust. 1 tego przepisu wydał decyzję na podstawie art. 48 ust. 1. Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia wniosku skarżącej o przedłużenie terminu do przedłożenia żądanych przez organ dokumentów należy podnieść, że biorąc pod uwagę fakt, iż wniosek skarżąca złożyła w dniu 23 listopada 2008 r. a więc już po upływie wyznaczonego przez organ terminu do spełnienia obowiązku, decyzja rozbiórkowa została wydana po upływie ponad 4 miesięcy od daty wniosku – należy przyjąć, że organ naruszył prawo ale nie w sposób rażący. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.