VII SA/Wa 1839/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-26
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, nadając decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, jest zobowiązany do przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia interesu społecznego lub gospodarczego, czy też wystarczające jest oparcie się na wniosku inwestora i powszechnie znanych okolicznościach?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 17 ust. 1 specustawy drogowej jest obligatoryjne, jeśli zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Ocena istnienia tego interesu należy do organu, który ma szeroki margines uznania, a warunkiem legalności jest wskazanie okoliczności uprawdopodabniających jego istnienie. Powszechnie znane okoliczności, takie jak potrzeba rozbudowy dróg, ich znaczenie dla rozwoju kraju oraz finansowanie z funduszy UE, nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 KPA), a zatem organ nie musi przeprowadzać wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, opierając się na wniosku inwestora i tych powszechnie znanych faktach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o nadaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (budowa drogi ekspresowej) rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżąca kwestionowała prawidłowość nadania rygoru, zarzucając organom brak wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i oparcie się wyłącznie na wniosku inwestora. Organy obu instancji uznały, że interes społeczny i gospodarczy związany z inwestycją uzasadnia nadanie rygoru, a powszechnie znane okoliczności nie wymagają dowodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...]7 Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Budowa drogi ekspresowej [...] ([...]) – [...] ([...]) odcinek [...] (dk nr [...], w. [...]) – [...] (z węzłem [...]). Zadanie 1: [...] – [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskiem z 30 maja 2014 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej, a także o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uzasadniając konieczność jego nadania ważnym interesem społecznym, polegającym na umożliwieniu terminowego rozpoczęcia budowy kluczowego dla regionu [...] przedsięwzięcia. Inwestor wskazał, iż ranga przedmiotowej inwestycji oraz jej znaczenie dla społeczeństwa są ogromne, biorąc pod uwagę istniejące obecnie warunki i poziom bezpieczeństwa ruchu na drodze krajowej nr [...].
Podniósł, iż sprawność istniejącej sieci drogowej jest niezadowalająca, co potwierdzają brak lub małe rezerwy przepustowości na newralgicznych skrzyżowaniach oraz złe i bardzo złe warunki ruchu wraz z niskim poziomem bezpieczeństwa ruchu na wielu istotnych odcinkach omawianej sieci drogowej. Istniejąca droga krajowa nr [...] w chwili jest bardzo obciążona ruchem pojazdów, co związane jest głównie z obsługą kierunku [...] – [...]. Inwestor wskazał, iż droga krajowa nr [...]jest jedną z dróg w podstawowej sieci drogowej w Polsce pełniących funkcję ważniejszych połączeń, zarówno w sieci dróg o znaczeniu krajowym, jak i międzynarodowym.
Według inwestora w efekcie budowy drogi ekspresowej [...] nastąpi zdecydowane zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa jazdy, a także zmaleje czas podróży tranzytowych i docelowych do aglomeracji trójmiejskiej. Płynność ruchu zostanie poprawiona dzięki budowie węzłów dwupoziomowych i wyeliminowaniu jednopoziomowych skrzyżowań drogi krajowej z innymi drogami, a także dzięki znacznemu ograniczeniu dostępności, a tym samym występujących punktów kolizji. W sposób istotny ulegnie zmniejszeniu liczba i ciężkość wypadków drogowych. W opinii inwestora jak najszybsze rozpoczęcie budowy przedmiotowego odcinka drogi ekspresowej [...] leży bezspornie w interesie społecznym w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 z późn. zm.), zwanej dalej "specustawą drogową", co uzasadnia nadanie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności.
W piśmie z dnia 26 listopada 2014 r. Wojewoda [...] wezwał inwestora do szczegółowego określenia przesłanek dla nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy interes społeczny, polegający na umożliwieniu inwestorowi terminowego rozpoczęcia budowy kluczowego dla regionu przedsięwzięcia, stoi w sprzeczności z indywidualnym interesem stron postępowania oraz do wskazania planowanego sposobu zabezpieczenia indywidualnego interesu stron postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców miejscowości [...], których budynki mieszkalne przeznaczone są do wyburzenia.
W piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r. inwestor podniósł, iż we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej wskazał istotne okoliczności społeczne (m.in. poprawa płynności ruchu, zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa jazdy), wobec których nadanie wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne. W ocenie inwestora okoliczności społeczne wskazane we wniosku związane z interesem ogólnoregionalnym i ogólnonarodowym (ciąg drogi krajowej) są wystarczającą przesłanką do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Dodatkowo inwestor wskazał, iż od sierpnia 2014 r. nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest również interesem gospodarczym kraju, bowiem w dniu 5 sierpnia 2014 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę nr 158/2014 zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą "Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015". Powyższy dokument rządowy - jak podkreślił inwestor - zagwarantował finansowanie z Krajowego Funduszu Drogowego dla wielu inwestycji drogowych, których beneficjentem jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, w tym dla drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] – [...].
Dalej inwestor wskazał, iż Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju wprowadziło ww. inwestycję drogową na listę przedsięwzięć przewidzianych do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej na lata 2014 - 2020 (Fundusz Spójności). Na tej podstawie jeszcze w sierpniu 2014 r. inwestor wszczął postępowanie przetargowe na realizację inwestycji. Uprawnienie do rozpoczęcia robót budowlanych przed uostatecznieniem się decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej (możliwość objęcia nieruchomości w posiadanie) w wyniku nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności nabiera istotnego znaczenia, z uwagi na interes społeczny (m.in. poprawa płynności ruchu, zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa jazdy) oraz interes gospodarczy kraju (możliwość sfinansowania do 85% kosztów budowy ze środków Unii Europejskiej).
Jednocześnie - w ocenie inwestora - nie ma sprzeczności pomiędzy interesem społecznym, a indywidualnym interesem stron postępowania. Według inwestora obowiązujące przepisy prawa w sposób wystarczający zabezpieczają interes właścicieli nieruchomości i gwarantują uzyskanie słusznych odszkodowań za przejęte na własność Skarbu Państwa nieruchomości.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku, działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 i art. 12 ust. 1-4 oraz art. 17 ust. 1 specustawy drogowej oraz art. 49 i 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] grudnia 2014 r. decyzję o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Ze względu na złożony charakter zagadnienia, jak też konieczność uwzględnienia interesu stron postępowania, Wojewoda [...] zdecydował, iż kwestię nadania niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, rozstrzygnie w postanowieniu, które wyda po wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Nastepnie Wojewoda [...], działając na podstawie art. 17 specustawy drogowej oraz art. 108 § 2 Kpa, wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] o nadaniu decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż inwestor wystąpił o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniając, iż planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie kluczowe dla regionu [...], a w wyniku jej realizacji nastąpi zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa jazdy, zmaleje czas podróży tranzytowych i docelowych do aglomeracji trójmiejskiej, zmniejszeniu ulegnie liczba i ciężkość wypadków. Jednocześnie Wojewoda [...] stwierdził, że w sposób właściwy został zabezpieczony indywidualny interes stron postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców miejscowości [...], których budynki mieszkalne przeznaczone są do wyburzenia, odnośnie zapewnienia lokali zamiennych.
W zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. [...] Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 108 § 2 Kpa w zw. z art. 11c oraz art. 17 ust. 1 specustawy drogowej poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do nadania decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności, przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia wszechstronnego postępowania na tę okoliczność,
- art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa w zw. z art. 11c specustawy drogowej poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności, które doprowadziły Wojewodę [...] do jego wydania oraz poprzez niejasne wskazanie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia.
[...] Sp. z o.o. podniosła, że decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności nadany może być jedynie wówczas, gdy jest to uzasadnione wystąpieniem w sprawie interesu społecznego lub gospodarczego, przy czym specustawa drogowa wymaga, by interes ten był ściśle wykazany we wniosku inwestora. Ostateczna ocena, czy w sprawie występuje interes społeczny lub gospodarczy, należy jednak do organu rozstrzygającego.
W opinii Spółki organ może dojść do takiej konkluzji jedynie w wyniku wszechstronnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, gdyż taki wymóg formułują art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa stosowane w związku z art. 11c specustawy drogowej.
Spółka zarzuciła, że ustalenie, czy w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej nie było przedmiotem rozważań organu I instancji, Wojewoda [...] zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, w postanowieniu Wojewody [...] wskazano jedynie na koszty społeczne związane z wysiedleniem znacznej części mieszkańców miejscowości [...], organ I instancji przytoczył również ogólne oceny inwestora co do tego, że planowane przedsięwzięcie jest kluczowe dla regionu [...].
W ocenie [...] Sp. z o.o. Wojewoda [...] powinien samodzielnie przeprowadzić postępowanie w celu wyjaśnienia, czy jest to okoliczność prawdziwa oraz czy może uzasadniać ona w świetle art. 17 ust. 1 specustawy drogowej nadanie decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności.
Brak ustalenia tej kwestii, w ocenie skarżącej Spółki powoduje, że postanowienie Wojewody [...] zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 108 § 2 Kpa w zw. z art. 11c oraz art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, a konsekwencją tego uchybienia jest wadliwość uzasadnienia postanowienia Wojewody [...] w stopniu, który uniemożliwia rzeczową polemikę z ustaleniami organu I instancji.
Według Spółki postanowienie Wojewody [...] - wbrew dyspozycji art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa w zw. z art. 11c specustawy drogowej - nie zawiera przytoczenia odpowiednich przepisów prawa, które stanowiły podstawę do jego wydania. Spółka podniosła, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest aktem podejmowanym w granicach uznania administracyjnego, wobec czego jego uzasadnienie powinno być na tyle precyzyjne, by strona wiedziała, jakie motywy skłoniły organ do jego wydania. Postanowienie Wojewody [...] nie zawiera ani uzasadnienia faktycznego, ani tym bardziej prawnego, w związku z czym doszło do naruszenia art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 4 w zw. z art. 126 Kpa w zw. z art. 11c specustawy drogowej.
Po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o.o. Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. za zgodne z prawem.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 specustawy drogowej wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.
Minister podkreślił, że literalna wykładnia ww. przepisu wskazuje, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, jeżeli tylko właściwy zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Brak określenia w tym przepisie rodzaju i natężenia tego interesu wskazuje, że chodzi tu o jakikolwiek interes społeczny lub gospodarczy, co odróżnia instytucję uregulowaną w cytowanym przepisie od regulacji zawartej w art. 108 Kpa, w którym przewidziano, iż nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności możliwe jest ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
W ocenie Ministra uzasadnienie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności względami społecznymi i gospodarczymi stanowi wystarczającą przesłankę do uwzględnienia tego wniosku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w efekcie budowy drogi ekspresowej [...] nastąpi zdecydowane zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa jazdy, a także zmaleje czas podróży tranzytowych i docelowych do aglomeracji trójmiejskiej, co będzie możliwe dzięki uzyskaniu właściwej hierarchizacji sieci transportowej na rozpatrywanym obszarze. Płynność ruchu zostanie poprawiona dzięki budowie węzłów dwupoziomowych i wyeliminowaniu jednopoziomowych skrzyżowań drogi krajowej z innymi znaczącymi drogami, a także dzięki znacznemu ograniczeniu dostępności, a tym samym występujących punktów kolizji. W sposób istotny ulegnie również zmniejszeniu liczba i ciężkość wypadków drogowych.
Ponadto w piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r. inwestor wskazał, iż nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest również interesem gospodarczym, gdyż inwestycja ta znajduje się na liście przedsięwzięć przewidzianych do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej na lata 2014 - 2020 (możliwość sfinansowania do 85% kosztów budowy ze środków Funduszu Spójności).
Minister podniósł, że zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, planowe terminy realizacji inwestycji, poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg oraz efektywne gospodarowanie publicznymi środkami finansowymi zawsze stanowić będą o zaistnieniu "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej.
Z tych przyczyn organ drugiej instancji uznał, że okoliczności wskazane przez inwestora wypełniają ustawowe przesłanki do nadania decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez [...] Sp. z o.o., Minister pokreślił, że art. 17 ust. 1 specustawy drogowej pozwala na nadanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli za takim rozwiązaniem przemawia interes społeczny lub gospodarczy, a ocena, czy taki interes ma miejsce została pozostawiona organowi wydającemu decyzję, przy czym ustawa nie wprowadza żadnych szczególnych kryteriów oceny takiego interesu. Konsekwencją takiego uregulowania musi być przyjęcie poglądu, że organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma szerokie możliwości korzystania z tej instytucji, a warunkiem legalności jej zastosowania jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodabniają istnienie interesu społecznego lub gospodarczego.
W ocenie Ministra - Wojewoda [...] trafnie przyjął, że realizowana droga poprawi jakość i bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Ponadto nadanie decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest również interesem gospodarczym, gdyż przedmiotowa inwestycja drogowa znajduje się na liście przedsięwzięć przewidzianych do współfinansowania ze środków Unii Europejskiej na lata 2014 -2020. Tak opisany i zakładany cel realizowanej drogi może być uznany za interes społeczny i gospodarczy, a to pozwala przyjąć, że w tym zakresie Wojewoda [...] nie naruszył granic uznania przy orzekaniu o natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji. Organ wskazał, że dla przedstawionej oceny nie bez znaczenia jest także szczególny charakter specustawy drogowej, na podstawie której wydawana jest decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Za nietrafne Minister uznał stanowisko Spółki, iż Wojewoda [...] powinien przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające na okoliczność ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W przypadku drogi publicznej już sam przedmiot postępowania wskazuje, że jest nierozerwalnie związany z interesem społecznym. Okoliczności dotyczące konieczności rozbudowy sieci dróg, w tym budowy dróg ekspresowych, ich znaczenie dla rozwoju regionu i kraju oraz przyznanie na ten cel środków finansowych z Unii Europejskiej i związany z tym obowiązek terminowego ich wykorzystania są powszechnie znane i jako takie - zgodnie z art. 77 § 4 Kpa - nie wymagają dowodu. Finansowanie inwestycji z udziałem środków unijnego Funduszu Spójności jest objęte szczególnym reżimem w zakresie terminów realizacji poszczególnych zadań inwestycyjnych, a nieprzygotowanie inwestycji do realizacji w przewidzianym terminie może spowodować utratę środków uzyskanych na ten cel z Unii Europejskiej.
W ocenie Ministra postanowienie Wojewody [...] spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 Kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu ma swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu, a uzasadnienie w zebranym materialne dowodowym. Wojewoda [...] powołał właściwe przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie, a w uzasadnieniu postanowienia przedstawił swój tok rozumowania, który doprowadził go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
Natomiast brak szerszego uzasadnienia prawnego, czego oczekuje od Wojewody [...] skarżąca, nie narusza art. 107 § 1 Kpa. Samo naruszenie przepisu art. 107 § 3 Kpa polegające nie tyle na braku uzasadnienia, ile na jego lakoniczności, przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, w ocenie Ministra nie stanowi przesłanki do uchylenia postanowienia Wojewody [...].
Według Ministra uzasadnienie postanowienia Wojewody [...] pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. Zdaniem organu Wojewoda [...] nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Jako bezzasadny Minister ocenił zarzut naruszenia przez Wojewodę [...] art. 8 Kpa, a także zarzut naruszenia art. 11 Kpa, wyrażającego zasadę przekonywania. Organ zaznaczył, iż zasada przekonywania sprowadza się do wyjaśnienia osobie, że adresowane do niej postanowienie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innego rozstrzygnięcia było niemożliwe, natomiast nie wymaga się od organu osiągnięcia rezultatu, a więc faktycznego przekonania osoby do prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
[...] Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie, błędne oparcie się przez organ wyłącznie na wniosku inwestora, w sytuacji, gdy to po stronie organu ciąży obowiązek wyjaśnienia, czy w sprawie rzeczywiście zaistniały okoliczności powoływane przez inwestora i czy uzasadniają one nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skarżąca zauważyła, że organ jako pewne i niebudzące wątpliwości potraktował okoliczności wskazane we wniosku inwestora co skutków społecznych i gospodarczych inwestycji oraz źródeł jej finansowania, nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego, czy zachodzą okoliczności określone we wniosku i czy spełniają one przesłanki określone w art. 17 specustawy drogowej. Zdaniem skarżącej, taki tryb procedowania jest błędny i nie uwzględnia w szczególności faktu, że inwestor stanowi jedną ze stron postępowania, której celem jest jak najszybsza realizacja zakładanej inwestycji drogowej. W konsekwencji zatem okoliczności, które w subiektywnej ocenie inwestora będą uzasadniały nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, niekoniecznie muszą nadanie tego rygoru obiektywnie usprawiedliwiać.
Spółka podkreśliła, że to organ administracji publicznej wydaje postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności, zaś jego ocena musi czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej, co oznacza, że stan faktyczny stanowiący podstawę do dokonywanych przez niego rozstrzygnięć musi znajdować pełne odzwierciedlenie w rzeczywistości oraz zebranym przez organ - a nie przez inwestora - materiale dowodowym. Organ nie może swojej kompetencji do oceny i badania zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, przenosić na inwestora, sprowadzając swój udział w postępowaniu do charakteru czysto wykonawczego wobec jego wniosku. Ustawa z 2003 r. nie zawiera nakazu automatyzmu w nadawaniu decyzji rygoru natychmiastowej w każdej sytuacji, w której właściwy wniosek w tym zakresie złoży inwestor, wymaga bowiem zaistnienia w sprawie okoliczności określonych w art. 17 ust. 1, zaś ich istnienie winien weryfikować właśnie organ rozstrzygający sprawę. W konsekwencji zaniechanie zbadania istnienia okoliczności określonych w ww. przepisie uzasadnia, zdaniem skarżącej, postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli aktów administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W szczególności nie można podzielić zarzutu skargi, że nadanie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r., postanowieniem tego organu z dnia [...] lutego 2015 r. - rygoru natychmiastowej wykonalności, było sprzeczne z prawem czy wadliwe.
Stosownie do art. 17 ust. 1 art. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 z późn. zm.), właściwy organ nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.
Podkreślić należy, że ocena czy taki interes ma miejsce została pozostawiona organowi wydającemu decyzję, przy czym ustawa nie wprowadza żadnych szczególnych kryteriów oceny takiego interesu. Warunkiem legalności zastosowania tej instytucji jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodabniają istnienie interesu społecznego lub gospodarczego.
Zatem treść art. 17 ust. 1 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stanowiła podstawę do nadania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Sądu, wskazywana przez inwestora poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, usprawnienie transportu drogowego, jak i planowane terminy realizacji inwestycji, oraz finansowanie inwestycji z funduszy europejskich uzasadniają nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wskazać trzeba, że charakter ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Powszechnie wiadomo, że rozbudowa dróg jest priorytetowym zadaniem państwa, gdyż drogi mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju kraju.
W sprawie kontrolowanej przez Sąd, organy trafnie argumentowały, że realizowana droga poprawi jakość i bezpieczeństwo w ruchu drogowym na bardzo ważnym kierunku. Tak opisany i zakładany cel realizowanej drogi musiał być uznany za zgodny z interesem społecznym, a to przy pozostawieniu organom dużego marginesu władzy dyskrecjonalnej ( przesłanki z art. 17 ust. 1 ww. ustawy) pozwala przyjąć, że w tym zakresie nie naruszyły one granic uznania przy orzekaniu o natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej.
W kontekście tych uwag, Sąd nie dopatruje się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku ustaleniu stanu faktycznego i przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Należy podzielić argumentację organu II instancji, że literalna wykładnia przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, jeżeli tylko właściwy zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.
W uzasadnieniu wniosku inwestor wskazał, że wybudowanie drogi ekspresowej [...] spowoduje zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa jazdy, zmaleje czas podróży tranzytowych i docelowych do aglomeracji trójmiejskiej. Płynność ruchu zostanie poprawiona dzięki budowie węzłów dwupoziomowych i wyeliminowaniu jednopoziomowych skrzyżowań drogi krajowej z innymi drogami. Zmniejszeniu ulegnie liczba i ciężkość wypadków drogowych.
Zdaniem Sądu prawidłowo organy uznały, że okoliczności wskazane przez inwestora wypełniają ustawowe przesłanki do nadania decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności.
Cel realizowanej drogi bez wątpienia mógł być uznany za interes społeczny i gospodarczy, zatem Wojewoda [...] nie naruszył granic uznania przy orzekaniu o natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji.
W tym kontekście Wojewoda [...] nie musiał przeprowadzać wszechstronnego postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Konieczność rozbudowy dróg ekspresowych, ich znaczenie dla rozwoju regionu i kraju oraz przyznanie na ten cel środków finansowych z Unii Europejskiej i związany z tym obowiązek terminowego ich wykorzystania - są powszechnie znane i jako takie - zgodnie z art. 77 § 4 Kpa - nie wymagają dowodu.
Wbrew twierdzeniem skargi zaskarżone i poprzedzające je postanowienie spełniają wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., pozwalają na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło