VII SA/Wa 1839/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2016r. po rozpoznaniu wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1). przyznać B. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wnioskodawczyni wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r., znak: [...] wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Do skargi załączyła wypełniony formularz PPF. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i trójką dzieci. Utrzymują się z dochodów w wysokości 2840 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie małżonka uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 2000 złotych, zasiłek rodzinny w wysokości 340,00 złotych oraz 500 plus. Posiada dom o pow. 120 m ², samochód citroen z 2008r, nieruchomość rolną o pow. 4,70 ha w tym 0,5 las, dwa budynki , maszyny rolnicze, oraz inwentarz żywny tj. 1 krowę, 1 byka, 2 cielaki 30 kur. Do stałych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła miesięczne - opłatę za prąd w wysokości 200 złotych, opłatę za gaz w wysokości 64,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 150,00 złotych, wywóz nieczystości ciekłych w wysokości 60,00 złotych, opłatę za śmieci w wysokości 70,00 złotych, ubezpieczenie KRUS w wysokości ok. 400 złotych kwartalnie, roczne- ubezpieczenie domu 800 złotych, zakup opału 3000 złotych. Ponadto ponosi miesięcznie wydatki na zakup żywności 1000 złotych i na utrzymanie studiującej córki w K. w wysokości 600 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że na utrzymaniu z mężem mają trójkę dzieci jedno w wieku szkolnym (17 lat ) a dwójkę studiujących 21, 24 lat). Zaznaczyła, że na utrzymanie rodziny pracuje tylko małżonek, który uzyskuje dochody w wysokości 2000 złotych netto miesięcznie. Podała, że koszty utrzymania dzieci w tym wieku są bardzo wysokie zwłaszcza, że starsza córka studiuje w K. a młodsza miała od października rozpocząć studia również w K. Wskazała, że dom w którym mieszkają pochłania duże koszty, wymaga częstych remontów. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 4 października 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 września 2016r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy uzyskuje z małżonkiem dochody z tytułu posiadanych nieruchomości rolnych, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy uzyskuje z małżonkiem dochód ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców, produktów pszczelarskich) bądź posiadanego inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - w jakiej wysokości miesięcznie bądź rocznie opłaca podatek rolny od posiadanych nieruchomości rolnych, -czy uzyskują z małżonkiem do posiadanej nieruchomości rolnej dopłaty unijne lub inne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, - czy posiada z małżonkiem oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, - miesięcznych kosztów związanych utrzymaniem samochodu (zakup paliwa, przeglądy, ubezpieczenie, naprawy), oraz do nadesłania: - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawczyni i męża z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 13 października 2016r. wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na powyższe. Do pisma załączyła wyciąg z konta bankowego własnego i małżonka. W powyższym piśmie oświadczyła, że nie uzyskuje z małżonkiem żadnych dochodów z tytułu nieruchomości rolnych. Podała, że w dniu 5 września 2016r. uzyskała z mężem dochód ze sprzedaży inwentarza żywego –byka w wysokości 3798, 85 złotych. Poza tym dochodem oświadczyła, że nie uzyskała z mężem żadnego dochodu ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców, produktów pszczelarskich) ani innego inwentarza żywego ( poza wyżej wskazanym). Jednocześnie wyjaśniła, że z tytułu posiadanej pasieki nie uzyskali żadnego dochodu w bieżącym roku ( 2016r. ) z uwagi na panującą chorobę tzw. "zgniliznę", w związku z czym pszczoły w tym roku nie produkowały miodu. Podała, że podatek rolny od posiadanych nieruchomości rolnych opłaca rocznie w wysokości 240 złotych. Miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu marki Citroen z 2008r. (zakup paliwa, przeglądy, ubezpieczenia naprawy ) wynoszą 500 złotych. Oświadczyła, że uzyskuje z małżonkiem do posiadanej nieruchomości rolnej dopłaty unijne w wysokości 4000 złotych rocznie. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie z wpisu sądowego od skargi, który jest obecnie jedynym kosztem jakim jest zobowiązana ponieść. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów w wysokości 2840 złotych (na który składa się również zasiłek rodzinny i 500 plus) oraz z gospodarstwa rolnego o pow. 4,70 ha. Uzyskują dopłaty w wysokości 4000 rocznie oraz dodatkowo uzyskała z mężem we wrześniu dochód z tytułu sprzedaży byka w wysokości 3798,85 złotych. Stwierdzono, że uzyskiwane dochody (zarówno z tytułu wynagrodzenia za pracę małżonka jak i z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię i członków jej rodziny zwłaszcza na utrzymanie trójki uczących się dzieci nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Uznano, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktyczne zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w pozostałych kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy podkreślić, że wnioskodawczyni z rodziną oprócz dochodów uzyskiwanych przez małżonka z tytułu pracy w wysokości 2000 złotych i zasiłku rodzinnego oraz 500 plus, prowadzi 4,70 ha gospodarstwo rolne. Uzyskuje z małżonkiem z tego tytułu dopłaty 4000 rocznie i dodatkowe dochody np. ze sprzedaży inwentarza żywego. Powyższe świadczy to o tym, że nie pozostaje ona w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nadto wskazać należy, iż wpis sądowy od skargi w wysokości 500,00 złotych od którego wnioskodawczyni została zwolniona jest największym z istniejących w niniejszej sprawie ciężarów finansowych postępowania. Natomiast pozostałe koszty sądowe będą zależne od przebiegu sprawy jednak nie będą wyższe niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że jeżeli koszty te pojawią się, będą rozłożone w czasie, stąd strona ma możliwość odpowiednio wcześnie się do nich przygotować. Uznano, że ponoszenie ewentualnie pozostałych kosztów sądowych nie objętych zwolnieniem przez wnioskodawczynię nie spowoduje jej utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.