VII SA/Wa 1839/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-06
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli strona nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość dowodu, mimo podnoszenia zarzutów o niezgodności pomiarów ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli strona nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość dowodu, a także nie wykazała istnienia wyjątków od tej zasady. Ponadto, jeśli strona wiedziała o rzekomej fałszywości dowodu przed wydaniem ostatecznej decyzji i złożyła wniosek o wznowienie postępowania po upływie miesięcznego terminu, organ również powinien odmówić wznowienia.Stan faktyczny
Skarżąca H. B. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją WINB z dnia [...] lutego 2017 r., która uchyliła decyzję PINB nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku kaplicy. Jako podstawę wznowienia wskazała rzekomą fałszywość dowodów w postaci pomiarów budynku dokonanych przez PINB. WINB odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżąca przekroczyła miesięczny termin do złożenia wniosku i nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałszywość dowodów. GINB utrzymał w mocy postanowienie WINB. Skarżąca zaskarżyła postanowienie GINB, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących badania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha ( spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez H. B. (dalej "skarżąca") jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "GINB") z [...] czerwca 2017 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], którym WINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją WINB z [...] lutego 2017 znak [...]. Decyzją z [...] lutego 2017 WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "PINB") z [...] listopada 2016 r. (znak [...]) nakazującą H. B. rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku kaplicy, zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości Ł. gm. [...], w części dotyczącej podstawy materialnoprawnej i w tej części przywołał przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255), a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Działając na skutek pisma J. M. z 8.02.2014r., pracownicy PINB w [...] 25.02.2015 r. przeprowadzili kontrolę na nieruchomości położonej w miejscowości Ł.nr [...], stanowiącej własność skarżącej. Podczas kontroli, w obecności J. B. - osoby upoważnionej przez właścicielkę nieruchomości, pracownicy PINB w [...] ustalili, że na działce znajdują się:
1. budynek o powierzchni zabudowy 6,34 x 4,62 m, wysokości w kalenicy 2,80 m, ściana frontowa wysokość 2,2 m, wykonany jako konstrukcja drewniano - betonowa, ściany zewnętrzne z desek obsadzonych pomiędzy słupkami betonowymi wkopanymi w ziemię, dach dwuspadowy konstrukcji drewnianej pokryty blachodachówką, ściany obłożone wewnątrz płytami styropianowymi gr. 4 cm, a z zewnątrz 5 cm, pokryte warstwą kleju, wewnątrz posadzka z kostki brukowej, budynek posiada w ścianie frontowej jedno okno i drzwi wejściowe nad którymi wykonano zadaszenie konstrukcji drewnianej, wsparte na dwóch słupkach drewnianych i pokryte blachodachówką, wewnątrz budynku znajduje się przyłącze elektryczne, usytuowanie budynku na działce to odległość ok. 70 cm od płotu od strony ulicy i ok. 1,40 m od płotu od strony sąsiada, roboty przy budowie na dzień kontroli niezakończone, a budynek ten wg oświadczenia pana J. B. będzie po wybudowaniu pełnił rolę kaplicy;
2. kojec dla psa o wym. 3,0 x 2,85 x 1,90 m wys., wykonany z elementów stalowych, ściany z siatki ogrodzeniowej stalowej, zadaszony dachem dwuspadowym, pokrytym blachodachówką, umiejscowiony przy płocie betonowym od strony ulicy;
3. zasiek na śmieci o wym. 2,0 x 2,0 x 2,0 m wys., wykonany z słupków i płyt betonowych ogrodzeniowych, dach konstrukcji drewnianej kopertowy, pokryty blachodachówką, umiejscowiony w narożniku działki, co powoduje spływ wód opadowych na działki sąsiednie;
4. ogrodzenie od strony ulicy o długości ok. 72 m i wys. ok. 1,75 m, część płotu wykonano z gotowych elementów betonowych (słupki i płyty betonowe, 24 przęsła po 2,0 mb) - o długości ok. 50 m, pozostała część płotu z przęseł stalowych obsadzonych na podmurówce ceglanej (7 przęseł po 2 mb), brama stalowa ok. 4,50 mb i furtka ok. 1,5 mb;
5. teren wokół budynku mieszkalnego utwardzony kostką brukową (pozbruk) o pow. ok. 150 m2,
6. zjazd z drogi na posesję utwardzony kostką brukową o pow. 6,9 m x 2,0 m;
7. na środku działki wykopany dół o wym. ok. 10 m x 2,5 m, głębokość ok. 1 m, w połowie wyłożony kamieniami polnymi.
Wg oświadczenia J. B. roboty rozpoczęto: kaplica ok. 2008 r., kojec ok. 2014 r., zasiek ok. 2010 r., ogrodzenie ok. 2010 r., utwardzenie terenu i zjazd z posesji na drogę ok. 2010 r.
Na opisane wyżej roboty właściciel posesji nie przedstawił żadnych pozwoleń ani zgłoszeń administracyjnych. J. B. sprostował w protokole, że płot z przęseł stalowych nie jest obsadzony na podmurówce ceglanej tylko pod przęsłami jest wkopana płyta betonowa imitująca cegłę. Zastany stan faktyczny został ponadto utrwalony w postaci dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołu.
Pismem z 3.03.2015 r. (znak [...]) PINB przesłał Staroście [...] kopię protokołu.
Wobec poczynionych ustaleń PINB pismem z 25.03.2015 r. (znak [...]) zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych budynku kaplicy, kojca dla psa, zasieku na śmieci, ogrodzenia od strony ulicy, utwardzenia terenu posesji i zjazdu z drogi na posesję, zlokalizowanych na nieruchomości położonej w miejscowości Ł., na działce o nr ewid. [...], należącej do H.B..
1.04.2015 r. do PINB wpłynęła decyzja Starosty [...] z [...].03.2015 r. (znak [...]) o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem z 18.02.2015 r. w zakresie wykonania ogrodzenia oraz pomieszczenia bez fundamentów o wym. 6,4 m i wysokości 3,5 m na działce ewid. [...] obręb Ł..
9.04.2015 r. do PINB wpłynęło postanowienie Starosty [...] z [...].04.2015 r. (znak [...]) wzywające skarżącą do uzupełnienia zgłoszenia z 30.03.2015 r. dot. zamiaru wykonania ogrodzenia, kojca, altany oraz śmietnika na działce ewid. [...]obręb Ł..
29.05.2015 r. PINB wydał postanowienie (znak [...]), którym wstrzymał roboty budowlane związane z budową budynku kaplicy o pow. ok. 29,30 m2 i nałożył na H. B. obowiązek przedłożenia w terminie do 31.08.2015 r.:
- zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku kaplicy, wykonanych i podpisanych przez osobę będącą aktualnie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę; wykonane projekty miały być podpisane przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego,
25.06.2015 r. do PINB wpłynęło pismo skarżącej, w którym wskazała ona, że projekt budowany budynku mieszkalnego, zatwierdzony ostateczną decyzja o pozwoleniu na budowę, przewidywał: ogrodzenie działki, furtkę, bramę zjazdową, zjazd z posesji, śmietnik, utwardzenie działki, a co do kojca i budynku gospodarczego posiada skuteczne zgłoszenie. Do pisma skarżąca załączyła m.in.: kopię pisma Wójta Gminy [...] z 20.05.2015 r. (znak [...]) o wyrażeniu zgody na usytuowanie pomieszczenia gospodarczego oraz kojca na dz. [...] w odległości mniejszej niż 5 m od drogi, kopię pisma Wójta Gminy [...] z 13.03.2015 r. (znak [...]) o wyrażeniu zgody na utwardzenie pobocza drogi gminnej - działka nr [...] wzdłuż działki nr [...] na odcinku o długości ok. 6 m i szerokości 2 m, kopię zaświadczenia Starosty [...] z 4.05.2015 r. (znak [...]) o niewniesieniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia w dniu 30.03.2015 r. w zakresie wykonania ogrodzenia, kojca, altany na dz. nr [...] w Ł..
[...].09.2015 r. PINB wydał decyzję (znak [...]), którą nakazał skarżącej rozbiórkę budynku kaplicy o pow. ok. 29,30 m2 na dz. nr ewid. [...] w m. Ł..
Na skutek odwołania skarżącej WINB decyzją z [...].11.2015 r. (znak [...]) uchylił decyzję PINB z [...].09.2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
21.03.2016 r. PINB przeprowadził kontrolę na nieruchomości w Ł. nr [...], podczas której odnośnie kaplicy ustalono, że w stosunku do poprzedniej kontroli została przesunięta ściana szczytowa dł. 4,3 m od strony sąsiada na odległość 1 m w głąb działki. Pozostałe elementy budynku były bez zmian, a roboty na dzień kontroli nadal nie były zakończone.
Pismem z 6.04.2016 r. (znak [...]) PINB zawiadomił o rozdzieleniu postępowania [...] na 6 odrębnych postępowań, w wyniku czego postępowanie w sprawie budynku gospodarczego (kaplicy) prowadzone jest pod sygn. [...].
[...].06.2016 r. PINB w [...] wydał postanowienie (znak [...]), którym nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do 30.09.2016 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy [...], projektu zagospodarowania działki, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
[...].11.2016 r. PINB wydał decyzję (znak [...]), którą nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku gospodarczego (kaplicy) na dz. nr ewid. [...] w Ł..
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji PINB z [...].11.2016 r. wskazując, że samowolnie posadowiona kaplica została rozebrana i na jej miejsce w oparciu o zgłoszenie z 4.05.2015 r. skarżąca realizuje inny obiekt.
Do pisma przekazującego odwołanie WINB wraz z aktami sprawy PINB dołączył oświadczenie inspektorów PINB w [...], w którym wskazują oni m.in., iż nie jest prawdą, jakoby wcześniej istniejąca samowolnie posadowiona kaplica została rozebrana. W ich ocenie została jedynie przesunięta jedna ze ścian celem zmniejszenia powierzchni zabudowy do 25 m2.
W wyniku rozpatrzenia odwołania WINB decyzją z [...].02.2017 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB z [...].11.2016 r., w części dotyczącej podstawy materialnoprawnej i w tej części przywołał przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 2 o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Pismem z 6.03.2017 r. skarżąca zwróciła się do WINB z prośbą o "uchylenie i umorzenie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego", wskazując, że dopiero z decyzji z [...].02.2017 r. dowiedziała się o dołączonym do akt sprawy oświadczeniu pracowników PINB, że wcześniej istniejąca kaplica nie została rozebrana, a tylko przesunięto jedną ze ścian. Skarżąca podniosła także, że pomiary odległości budynku gospodarczego od strony sąsiada, wykonane przez tych samych pracowników, również są niezgodne ze stanem faktycznym.
W piśmie z 22.03.2017 r. skarżąca wyjaśniła, że wnosi o uchylenie decyzji WINB z [...].02.2017 r., znak: [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z 6.03.2017 r., uzupełnionego pismem z 22.03.2017 r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją WINB z [...].02.2017r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia WINB wskazał, że już podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25.02.2015 r. PINB odnotował w protokole, że na nieruchomości w m. Ł. nr [...] znajduje się budynek o powierzchni zabudowy 6,34 m x 4,62 m i wysokości w kalenicy 2,80 m, ściana frontowa wysokości 2,20 m. Usytuowanie budynku na działce to odległość ok. 70 cm od płotu od strony ulicy i ok. 1,40 m od płotu od strony sąsiada. Takie wymiary zostały również powtórzone w treści postanowienia PINB z [...].05.2015 r., znak: [...], decyzji PINB z [...].09.2015, znak: [...], decyzji WINB z [...].11.2015 r. znak [...]. Z kolei w protokole kontroli przeprowadzonej przez PINB 21.03.2016 r. odnotowano, że przy budynku tym w stosunku do poprzedniej kontroli została przesunięta ściana szczytowa długości 4,30 m od strony sąsiada na odległość 1,0 m w głąb budynku. Pozostałe elementy budynku pozostały bez zmian. Mając na uwadze fakt, że skarżąca zamieszkuje pod adresem, gdzie zlokalizowany jest sporny budynek organ przyjął, że o ewentualnym odmiennym od rzeczywistych wymiarów wiedziała już w dacie przeprowadzenia kontroli z 25.02.2015 r., a o wartości pomiarów, po modyfikacjach, wnioskodawczyni mogła powziąć wiedzę już podczas kontroli przeprowadzonej 21.03.2016 r., bądź też z treści późniejszego rozstrzygnięcia (decyzji PINB z [...].11.2016 r., znak: [...]). Organ zwrócił ponadto uwagę, że w treści odwołania od decyzji PINB z [...].11.2016 r. (tj. w podaniu z 28.11.2016 r.) skarżąca wskazała, iż uważa, że "pomiar altany wykonany podczas kontroli przez pracowników PINB nie jest zgodny ze stanem faktycznym". Powyższe świadczy o tym, że o wskazanej przez siebie przesłance do wznowienia postępowania skarżąca dowiedziała się najpóźniej w dniu sporządzenia przywołanego odwołania, tj. w dniu 28.11.2016 r. Z kolei z żądaniem uchylenia decyzji (co do którego później wskazano podstawę w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) wnioskodawczyni wystąpiła dopiero 6 marca 2017 r. W konkluzji organ stwierdził przekroczenie przez skarżącą miesięcznego terminu do wznowienia postępowania na wniosek strony w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem sprawy, skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WINB z [...] kwietnia 2017 r., wnosząc w nim o cofnięcie decyzji o rozbiórce budynku. Skarżąca podniosła, że już w listopadzie 2016 r. zgłaszała, iż nie zgadza się z obmiarem, a organy rozpoznające sprawę tego nie wyjaśniły. Skarżąca podniosła również, że nie miała możliwości ustosunkowania się do oświadczenia pracowników PINB w przedmiocie braku wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku kaplicy, które zostało dołączone do akt sprawy po złożeniu przez nią odwołania.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie WINB z [...] kwietnia 2017 r., GINB postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie GINB wskazał, że z analizy treści wniosku skarżącej wynika, iż opiera ona swoje żądanie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej decyzją WINB z [...].02.2017 r., na przesłance określonej przepisem art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. GINB zwrócił uwagę na to, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ oraz stwierdzenie faktu popełnienia przestępstwa prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Nie występuje natomiast podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy brak jest orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość dokumentu. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi orzeczenie sądowe stwierdzające, że dokument był sfałszowany, gdyż nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Skarżąca nie przedłożyła prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu ani też innego dowodu wskazującego na popełnienie fałszerstwa, nie podała konkretnie okoliczności i terminu, w którym dowiedziała się o sfałszowaniu dowodów oraz orzeczeń potwierdzających sfałszowanie dowodów. Organ odwoławczy wskazał, że skoro nie zapadły orzeczenia sądu powszechnego potwierdzające sfałszowanie dowodów, to nie ma możliwości dochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a, który jeszcze nie rozpoczął biegu. Tym samym, w ocenie organu II instancji, nie zachodzi wskazana przez wnioskodawczynię podstawa do wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie GINB nie zachodzą też przesłanki do zastosowania art. 145 § 2 oraz § 3 k.p.a. GINB wskazał ponadto, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku, określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca zamieszkuje pod adresem, gdzie zlokalizowany jest sporny budynek, w związku z czym należy przyjąć, że o ewentualnym, odmiennym od rzeczywistych wymiarów, wiedziała już w dacie przeprowadzenia kontroli 25.02.2015 r., a o wartości pomiarów po modyfikacjach skarżąca mogła powziąć wiedzę już podczas kontroli przeprowadzonej 21.03.2016 r., bądź też z treści późniejszego rozstrzygnięcia - decyzji PINB z [...].11.2016 r. Ponadto w treści odwołania od tego ostatniego rozstrzygnięcia, datowanego na [...].11.2016 r., skarżąca podała, że pomiar altany wykonany podczas kontroli przez pracowników PINB nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Powyższe według organu odwoławczego świadczy o tym, że o wskazanej przez siebie przesłance do wznowienia postępowania skarżąca dowiedziała się najpóźniej w dniu sporządzenia odwołania z 28.11.2016 r. Z żądaniem uchylenia decyzji, co do którego później wskazała podstawę w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., skarżąca wystąpiła dopiero w 6.03.2017 r., a więc z przekroczeniem miesięcznego terminu do wznowienia postępowania na wniosek strony na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu GINB z [...] czerwca 2017 r. oraz postanowieniu WINB z [...] kwietnia .2017 r. następujące uchybienia, które w jej ocenie miały wpływ na wynik sprawy:
1.naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 par. 1 k.p.a. - poprzez niezbadanie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie art. 8, art. 9 oraz art. 10 k.p.a. - poprzez brak poinformowania skarżącej przez PINB o możliwości zapoznania się z oświadczeniem, wysłanym wraz jej odwołaniem do WINB, i w związku z tym naruszenie też art. 35 i 36 k.p.a. poprzez bezwzględny brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła szereg zarzutów kwestionujących prawidłowość ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie pomiarów budynku, dokonanych przez PINB w decyzji z [...].11.2016 r., nakazującej skarżącej rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku gospodarczego (kaplicy). Ponadto skarżąca podniosła uchybienia w zakresie przepisów postępowania przy rozpoznaniu przez WINB odwołania od decyzji PINB z [...].11.2016 r. poprzez brak umożliwienia jej zajęcia stanowiska co do treści pisemnych oświadczeń pracowników PINB, dołączonych do akt sprawy po wniesieniu przez nią odwołania.
Odpowiadając na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Wznowienie postępowania jest instytucją prawną umożliwiającą ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, ściśle określoną w przepisach przewidujących dopuszczalność wznowienia. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przypadku zaistnienia jednej przesłanek wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a.
Samo wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną tego postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Wznowienie postępowania może nastąpić jedynie, jeśli zachowane zostały warunki formalne skuteczności wniosku o wznowienie, w tym podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie i opiera się na jednej z wyliczonych wyczerpująco w k.p.a. podstaw wznowienia. Nie wystarczy przy tym samo powołanie się na podstawę prawną wznowienia, lecz konieczne jest co najmniej przytoczenie okoliczności faktycznych, które wypełniają przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną wznowienia. W przeciwnym wypadku organ zobowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Niedochowanie tego terminu powoduje, że dalsze postępowanie, zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, jest niedopuszczalne w odniesieniu do tych przesłanek, które pozwalają na wznowienie postępowania tylko na wniosek strony.
Z niespornego stanu faktycznego ustalonego przez organy wynika, że skarżąca wiedziała, o podnoszonej niezgodności ze stanem rzeczywistym pomiarów budynku dokonanych przez pracowników PINB, co najmniej od 28 listopada 2016 r., tj. od daty złożenia przez nią odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nakazującej rozbiórkę budynku. Wobec powyższego uznać należy, że o zarzucanej fałszywości dowodów, będącej podstawą ustaleń faktycznych dokonanych w decyzjach organów I i II instancji, strona wiedziała jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej, a podanie o wznowienie postępowania zostało złożone po upływie miesiąca od dowiedzenia się o okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienia.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Ponadto art. 145 § 2 k.p.a. wprowadza dodatkowy wymóg dla wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w postaci stwierdzenia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje odstępstwo od konieczności wcześniejszego stwierdzenia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu tylko w następujących przypadkach:
- jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.);
- gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 k.p.a.).
Skarżąca nie wskazała by istniało prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające sfałszowanie dowodów, które były podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, jak również nie wykazała by zachodziły dopuszczone w kodeksie postępowania administracyjnego wyjątki od obowiązku spełnienia tego wymogu. Tym samym wobec braku zaistnienia jednej z koniecznych ustawowych przesłanek niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Ponadto należy mieć na uwadze, że zarzut niezgodności pomiarów budynku ze stanem rzeczywistym był zgłoszony przez skarżącą w odwołaniu i w związku z tym był on już przedmiotem rozpoznania przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego odmienna ocena dowodów znanych już wcześniej organowi wydającemu decyzję pierwotną nie może stanowić podstawy podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania (por.: wyrok NSA w Łodzi 23.04.1999 r., I SA/Łd 1331/97, ONSA 2000, nr 2 poz. 74; wyrok NSA z 4.12.2014 r., II OSK 1200/13, LEX nr 1646229).
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło