VII SA/Wa 1841/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. O. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 oraz 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., nakazał W. O. rozbiórkę budynku pełniącego funkcję garażową wraz z dobudową części socjalnej, wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Część garażowa o wymiarach [...]., natomiast część socjalna o wym. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że z wniosku I. C. przeprowadzono w dniu [...] września 2007 r. kontrolę, podczas której stwierdzono wybudowanie, bez pozwolenia na budowę, budynku garażowego i dobudowę części socjalnej o wymiarach jak wyżej. Z oświadczenia inwestora wniesionego do protokołu wynika, że garaż został wybudowany w 1989 r., a część socjalną dobudowano w 2006 r. Powyższe oświadczenie jest sprzeczne z wynikami wcześniej przeprowadzonej kontroli w dniu [...] lipca 1996 r., w trakcie której na szkicu sytuacyjnym naniesione zostały fundamenty w miejscu budynku gospodarczego. Zdaniem organu nie jest możliwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z uwagami na brak planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w K., której właścicielami są inwestor i I. C. Ponadto naruszony został § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż budowa była prowadzona w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. O. podnosząc, że już wcześniej odnośnie budynku gospodarczo-garażowego toczyło się postępowanie i decyzją z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. nakazał jego rozbiórkę. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją z dnia [...] marca 1997 r., nr [...] Wojewody [...] i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, lecz sprawa nie została ponownie rozpoznana przez organ I instancji. Powodem uchylenia było ustalenie, że budynek wybudowano w latach 1983-87 i zastosowanie ma art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., a nie przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. W odwołaniu wskazano również, że budynek gospodarczy został wybudowany na potrzeby remontu willi [...], na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1981 r., nr [...] i nadal służy należytemu utrzymaniu nieruchomości, jako zaplecze techniczne do prowadzenia prac budowlanych. Inwestor podkreślił, że na usytuowanie budynku w granicy uzyskał zgodę właścicieli nieruchomości sąsiedniej. W związku z powyższym, zdaniem odwołującego się, został naruszony art. 77 w zw. z art. 8 oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż legalizacja samowoli budowlanej nie jest możliwa ze względu na naruszenie przepisów ustalających odległości, od działki sąsiedniej, w jakich można budować. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że prawidłowo wszystkie dobudowane w ciągu 20 lat części zostały potraktowane jako jedna całość, a ponieważ ostatnia część została dobudowana w 2006 r., to zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Zdaniem organu z uwagi na znaczącą zmianę stanu faktycznego sprawy, nie mają zastosowania wytyczne zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997 r., nr [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. O. zarzucając naruszenie art. 8 i art. 77 k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz niezastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Skarżący podniósł te same argumenty co w odwołaniu, a ponadto, że budowa części drewnianej budynku rozpoczęła się ok. 1984 r., a dobudowa części murowanej ok. 1989 r. Budowę rozpoczęto po uprzednim uzyskaniu, zgodnie z ówczesnymi przepisami, zgody właścicieli sąsiedniej działki oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 1983 r., nr [...] o miejscu i warunkach realizacji budynku gospodarczego na terenie działki przy ul. [...] w K., a organ nie wziął tego faktu pod uwagę rozpoznając sprawę. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy przy rozpoznawaniu sprawy naruszyły art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zarówno [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadzili z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przedmiotem niniejszego postępowania są 3 budynki znajdujące się na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w K. W związku z powyższym niezbędne jest ustalenie w pierwszej kolejności czy te 3 budynki stanowią jedną całość budowaną przez 20 lat, czy też są to trzy oddzielne budynki powstałe w latach 1984, 1989 i 2006, które mogą pełnić samodzielne funkcje, niezależnie jeden od drugiego. Jeśli są to oddzielne, samodzielnie funkcjonujące budynki to pierwszy z nich powstał w 1984 r. i miał pozwolenie czasowe do 1987 r. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego budynki postawione na określony czas, po jego upływie podlegają rozbiórce i z tego względu ten budynek powinien być już dawno rozebrany. Drugi budynek powstał w 1989 r. i do niego mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Natomiast do budynku powstałego w 2006 r. zastosowane będą miały przepisy nowego prawa budowlanego z 1994 r. Jeśli zaś, tak jak przyjął to [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jest to jeden budynek, który stanowi funkcjonalną całość i powstawał w okresie między 1984 r., a 2006 r., to zastosowanie do całości będą miały przepisy z daty zakończenia całej budowy, a więc obowiązująca w 2006 r. ustawa Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z tą regulacją organy są obowiązane najpierw przeprowadzić proces legalizacyjny, który od dnia 11 lipca 2003 r. jest zasadą i obowiązkiem. W tym celu konieczne jest nałożenie na inwestora obowiązków z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż sam fakt braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości nie przesądza o niemożliwości legalizacji inwestycji. Wskazać należy, iż artykuł 48 ustawy Prawo budowlane po jego zmianie dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw dopuszcza legalizację obiektu wniesionego bądź wznoszonego bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale zgodnie z przepisami i regułami sztuki budowlanej. Oznacza to, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, bowiem organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest w pierwszym rzędzie ustalić czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że inwestycja narusza przepisy ustalające odległości, od działki sąsiedniej w jakich można budować ustalone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto organy przy rozpoznawaniu sprawy nie wzięły pod uwagę oświadczenia inwestora, z którego wynika, że budynek przylega do budynku sąsiada i być może spełniono przepisy § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Podkreślenia wymaga również, że z protokołu kontroli obiektu budowlanego z dnia [...] września 2007 r. wynika, iż budynek stoi w granicy z działkę sąsiednią. Natomiast według organu I instancji budynek znajduje się w odległości 1,5 m. od granicy z działką, co organ wskazał w swoim uzasadnieniu. Tej sprzeczności, mimo, że jest do tego zobowiązany, organ II instancji nie rozważył i bezpodstawnie uznał prawidłowość decyzji I instancji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zobowiązane są do rozważania kilku następujących kwestii: charakteru budynków, a więc czy tworzą całość, czy są samodzielne i niezależne od siebie, rozpatrzenie wszelkich materiałów zebranych w sprawie w tym oświadczenia inwestora i protokółu z kontroli z dnia [...] września 2007 r. oraz dokonania ich oceny oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego orzeczenia stosownie do wymogów jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 210 p.p.s.a.