VII SA/Wa 1841/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-23
Skład orzekający: Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej skreślenia budynku z rejestru zabytków, jeśli skarżąca gmina argumentuje, że wykonanie tej decyzji może prowadzić do znacznej szkody finansowej związanej z kosztami rewitalizacji i nałożoną grzywną?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ skarżąca gmina nie wykazała, aby sama odmowa skreślenia z rejestru zabytków miała wyrządzić szkodę, której nie można naprawić lub wynagrodzić. Koszty rewitalizacji i grzywna nie są bezpośrednią konsekwencją decyzji odmawiającej wykreślenia, a kwestie te mogą być przedmiotem odrębnego postępowania. Nie wykazano również, w jaki sposób te koszty miałyby spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiającą skreślenia budynku pałacu z rejestru zabytków. W ramach skargi gmina złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować znaczną szkodę finansową związaną z kosztami rewitalizacji oraz nałożoną grzywną.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Strona skarżąca w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków budynku pałacu w [...].
We wniosku wskazano, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody w postaci egzekwowania kosztownego obowiązku rewitalizacji zabytku, a także nałożonej na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji lub postanowienia jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy utrata przedmiotu świadczenia nie może być zastąpiona jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu (postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa zaś na stronie skarżącej (postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04).
W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku pałacu w [...], którego remont i rewitalizacja będzie wymagała od skarżącej poniesienia dużych nakładów finansowych.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...].
Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja odmawiająca skreślenia z rejestru zabytków nie jest tożsama z decyzją nakładającą obowiązki na skarżącą Gminę, a także z postanowieniem o nałożeniu na skarżącą grzywny.
W odniesieniu do argumentacji podniesionej w skardze w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, zauważyć należy, że skarżąca nie wykazała, aby sama odmowa skreślenia budynku z rejestru zabytków miała wyrządzić taką szkodę, która nie mogła by być naprawiona bądź wynagrodzona w późniejszym czasie, nie uzasadniła również w jaki sposób pokrycie kosztów wykonania robót czy też uiszczenie grzywny -co zresztą nie jest bezpośrednią konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji, która odmawia jedynie wykreślenia budynku pałacu z rejestru- mogłoby spowodować dla Gminy [...] niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie wykazała jakimi środkami finansowymi dysponuje. Wskazać na marginesie też trzeba, że co do zasady należności pieniężne podlegają zwrotowi, a zatem sam fakt uiszczenia grzywny nie przesądzi jeszcze o zaistnieniu przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Powyższe w ocenie Sądu pozwala na ocenę, że w sprawie w istocie nie mogłaby wystąpić przesłanka określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż zaskarżona decyzja dotyczy odmowy wykreślenia budynku z rejestru zabytków. Kwestię zaś nałożonych obowiązków, czy też nałożonej grzywny można skarżyć w odrębnym postępowaniu.
W tych okolicznościach, argumentacja strony skarżącej dotycząca wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a wskazującą na wysokie koszty rewitalizacji budynku oraz grzywnę, których pokrycie wyrządzi skarżącej znaczną szkodę nie może zostać uwzględniona przez Sąd.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji, a zatem nie przesądza o końcowym wyniku sprawy czyli jak w niniejsze sprawie o legalności decyzji odmawiającej wykreślenia budynku pałacu w [...] z rejestru zabytków.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło