VII SA/Wa 1842/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-28

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Włodzimierz Kowalczyk, Artur Kuś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z powodu lokalizacji inwestycji na udokumentowanym złożu kruszywa naturalnego jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ planowana inwestycja (budowa wiat i placów magazynowych) na udokumentowanym złożu kruszywa naturalnego uniemożliwi jego przyszłą eksploatację. Odmowa uzgodnienia jest zgodna z zasadą ochrony złóż kopalin wynikającą z art. 125 Prawa ochrony środowiska, która ma na celu zapewnienie racjonalnego gospodarowania zasobami i ich dostępności dla przyszłych pokoleń, nawet jeśli wiąże się to z ograniczeniem prawa własności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki S. sp. z o.o. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiat i placów magazynowych. Organy administracji odmówiły uzgodnienia, ponieważ część planowanej inwestycji zlokalizowana była na udokumentowanym złożu kruszywa naturalnego, co zdaniem organów uniemożliwi jego przyszłą eksploatację i naruszy zasadę ochrony złóż kopalin. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 lipca 2022 r. znak: DNGS-OZ.414.20.2022.AG w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę 1. Zaskarżonym postanowieniem z 7 lipca 2022 r. znak DNGS-OZ.414.20.2022.AG Minister Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2021 poz. 735, dalej "k.p.a.") oraz art. 157 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1072, dalej "p.g.g."), po rozpatrzeniu zażalenia S Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "spółka", "strona skarżąca"), na postanowienie Marszalka Województwa Śląskiego (dalej: "organ I instancji", "Marszałek") z 27 kwietnia 2022 r. nr 401/OE/2022, odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Budowa trzech wiat magazynowych oraz budowa czterech placów magazynowych" na "terenie inwestycji" obejmującym działkę nr [...] i nr [...] w [...] przy ul. [...] - utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Podniósł, że po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") z [...] kwietnia 2022 r., znak: [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji, Marszałek Województwa, postanowieniem z 27 kwietnia 2022 r., nr 401/OE/2022, odmówił jego uzgodnienia. W uzasadnieniu stwierdził, że część projektowanego zamierzenia zlokalizowana jest na udokumentowanym złożu kruszywa naturalnego "[...]". Wskazał, że analiza materiałów archiwalnych zgromadzonych w Wojewódzkim Archiwum Geologicznym w [...] wskazuje, że nieruchomości wymienione we wniosku o uzgodnienie znajdują się w granicach złoża kruszywa naturalnego "[...]", o zasobach udokumentowanych w Dokumentacji geologicznej w kategorii C1+B złoża kruszywa naturalnego "[...]" opracowanej w 1974 r., zatwierdzonej decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w Warszawie z 23 stycznia 1975 r. znak KZK/012/K/3069/74/75. Zasoby geologiczne przedmiotowego złoża wynoszą 14 789,3 tys. ton. Przesłanką odmowy uzgodnienia projektu decyzji Wójta Gminy [...] jest jej sprzeczność z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, dalej: "p.o.ś."). Organ I instancji zaznaczył, że udokumentowane złoża powinny być, zgodnie z prawem, chronione przed zagospodarowaniem, które uniemożliwia ich eksploatację, a takim zagospodarowaniem jest zurbanizowanie terenu złoża - które może być eksploatowane jedynie w sposób odkrywkowy. Mając na uwadze ustawowy obowiązek ochrony złóż oraz zapewnienie możliwości racjonalnego gospodarowania zasobami kopalin organ odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji. Organ wskazał dodatkowo, że uzgodnienie projektu o warunkach zabudowy będzie możliwe jeżeli inwestor dostosuje zasięg zamierzonej inwestycji do granic złoża w taki sposób, aby nie dopuścić do trwałej zabudowy złoża. Na powyższe postanowienie w dniu 6 maja 2022 r. zażalenie wniosła S Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w granicach planowanej inwestycji znajduje się udokumentowane złoże piasku i żwiru "[...]" KN [...], którego zasoby zatwierdzone zostały decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii z 23 stycznia 1975 r. znak KZK/012/K/3069/74/75 wg stanu na 1974-01-01. Odnosząc się do załączonego przez skarżącą wyciągu z dokumentu Objaśnienia do mapy geośrodowiskowej Polski Arkusz [...] Minister zauważył, że dokument powstał w roku 2004. Zgodnie z treścią w/w dokumentu trudność z pozyskaniem złoża autorzy opracowania upatrują jedynie w położeniu na tym terenie obiektów należących do kopalni węgla kamiennego "[...]" Ruch "[...]". Wskazał, że wymienione w opracowaniu obiekty przemysłowe kopalni położone są w dalszej odległości, w kierunku wschodnim od terenu wnioskowanej inwestycji. Przedmiotowa zabudowa nie stwarza żadnej przeszkody w dostępie do złoża zalegającego w granicach inwestycji skarżącej. Ponadto wszystkie sąsiadujące z nieruchomościami skarżącej działki pozostają niezabudowane, co dodatkowo umożliwia podjęcie eksploatacji złoża. Z odczytu mapy ponadto wynika, że jedynie część szybu należącego do dawnej kopalni znajduje się na terenie złoża piasku i żwiru "[...] " KN [...], pozostałe budynki zlokalizowane są natomiast poza jego granicami. Treść przyjętej uchwałą Rady Ministrów z 29 marca 2022 r. Polityki Surowcowej Państwa, której nadrzędnym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa surowcowego państwa (m.in. w zakresie zapewnienia dostępu do surowców naturalnych) typuje kruszywa naturalne żwirowo - piaskowe jako surowce strategiczne dla polskiej gospodarki, wymagające tym samym szczególnej ochrony. Z dokumentacji geologicznej złoża wynika, że całość zasobów przedmiotowego złoża zaliczona została do zasobów bilansowych. Zasoby geologiczne bilansowe są ilością kopaliny w granicach złoża (w tysiącach ton, tysiącach metrów sześciennych lub milionach metrów sześciennych), której jakość odpowiada aktualnym kryteriom gospodarczego wykorzystania, a złoże spełnia kryteria geologiczno-górnicze bilansowości umożliwiające eksploatację zasobów, których cechy naturalne oraz warunki występowania umożliwiają podejmowanie jego eksploatacji, co potwierdzają również parametry złoża w zakresie nadkładu (śr. 1,00 m) i miąższości (śr. 9,44 m), przy czym do nadkładu zalicza się te osady występujące ponad kopaliną lub w jej obrębie, które nie mają cech kopaliny głównej, towarzyszącej ani współwystępującej, lecz zarazem możliwe jest ich odrębne wydobycie. Niewielka warstwa występującego nadkładu w przedmiotowym złożu pozwala sądzić, że jest ono łatwo dostępne do wydobycia, co w konsekwencji również ogranicza ewentualne koszty konieczne do uzyskania do niego dostępu. Miąższość złoża to odległość pomiędzy jego górną (stropem) a dolną granicą (spągiem). Wykorzystuje się je gospodarczo między innymi do produkcji mieszanek piaskowo-żwirowych do betonów, pospółki, żwirów klasyfikowanych i nieklasyfikowanych, piasków nieklasyfikowanych, piasków do zapraw i wypraw budowlanych, piasków schudzających dla ceramiki budowlanej, piasków do produkcji cegły silikatowej i betonów komórkowych oraz piasków dla zimowego utrzymania dróg. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że jest to złoże wartościowe, bogate, gotowe i łatwe do wydobycia. Organ odwoławczy zaznaczył również, że złoża kopalin są szczególnym składnikiem środowiska. Ich eksploatacja jest niezbędna dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych człowieka, gdyż ponad 80-90% przedmiotów i materiałów użytkowanych w życiu codziennym jest wytwarzanych z surowców mineralnych, pozyskiwanych w wyniku eksploatacji złóż kopalin. Zabezpieczenie możliwości eksploatacji złóż kopalin jako źródła surowców mineralnych jest zatem nieodzownym warunkiem zrównoważonego rozwoju. Mając na uwadze nieodnawialny charakter złóż kopalin, a więc fakt, że ich utrata jest nieodwracalna, złoża powinny być chronione w szczególnie troskliwy sposób dla racjonalnego ich wykorzystania. Oznacza ona możliwość jak najdłuższego ich wykorzystywania, także przez przyszłe pokolenia. Spojrzenie na eksploatację złóż jako działalność, która ma podstawowe znaczenie dla stałego, trwałego dobrobytu społeczeństwa powoduje, że dostępność złóż powinna być jednym z kluczowych zagadnień planowania i zagospodarowania przestrzennego. W szczególności zabudowa - komunalna, drogowa, przemysłowa - bardzo ogranicza możliwość eksploatacji podziemnej złóż kopalin z powodu wymagań ochrony powierzchni, a w przypadku eksploatacji odkrywkowej wyklucza ją. Minister podkreślić, że w przedmiotowej sprawie udokumentowane zasoby geologiczne złoża piasku i żwiru "Wola" KN 4415 pozwalają sądzić, że w przyszłości może być ono eksploatowane metodą odkrywkową wymagającą zdjęcia nadkładu i przeniesienia go na zwałowisko co uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę nad złożem. Przechodząc do pozostałych zarzutów wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 125 p.o.ś. złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Z powyższego wynika, że samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony niezależnie od tego, czy już podlega eksploatacji, czy też będzie eksploatowane dopiero w przyszłości. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że obowiązek ujawnienia złóż kopalin w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie oznacza obowiązku ukształtowania planu w sposób umożliwiający eksploatację złoża, zaś rozstrzygnięcie o przeznaczeniu nieruchomości na cele związane z wydobywaniem kopaliny pozostawione jest uznaniu rady gminy. Jednak gmina ma obowiązek takiego ukształtowania planu, aby zapewnić ewentualną możliwość jego eksploatacji w przyszłości, gdy taka potrzeba zajdzie. Wbrew przekonaniu skarżącej w sprawie nie chodzi zatem o zakaz jakichkolwiek inwestycji na obszarach na których stwierdzono istnienie kopalin, ale takie ich kształtowanie, które umożliwi eksploatację złóż w przyszłości. Minister przyjął, że zasadę "racjonalnego gospodarowania zasobami złóż", o której mowa w art. 125 p.o.ś. należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy. Przepis art. 125 p.o.ś. zawiera klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, iż złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, które mają prowadzić politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Dodatkowo - dbałość o środowisko naturalne jest konstytucyjnym obowiązkiem zarówno państwa, jak i każdego podmiotu. Instytucja uzgodnienia ma na celu uzyskanie stanowiska oraz wskazania warunków wyspecjalizowanego organu w danej dziedzinie w sprawie realizacji planowanych inwestycji. Takim organem w niniejszej sprawie jest niewątpliwie marszałek województwa, który określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, która obejmuje m.in. wydobywanie kopalin ze złóż. Organ ten posiada zatem pełną informację dotyczącą ochrony tych obszarów. Tym samym należy podzielić stanowisko organu uzgadniającego, że zabudowanie obszaru, na którym znajdują się złoża uniemożliwi trwale dostęp do jego eksploatacji. W konsekwencji jest to sprzeczne z zasadą ochrony nieodnawialnych zasobów środowiska przyrodniczego, w tym kopalin, która sprowadza się do racjonalnego gospodarowania tymi zasobami oraz ich kompleksowego wykorzystania. Z uwagi na planowany sposób zagospodarowania terenu działki ponad złożem budynkami magazynowymi, uznać należy, że złoże piasku i żwiru "[...]" KN [...] będzie trwale niedostępne dla eksploatacji, a co za tym idzie zostanie utracona możliwość jego gospodarczego wykorzystania w przyszłości. Pozytywne uzgodnienie ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy stanowiłoby zatem naruszenie zasady szczególnej ochrony złóż kopalin oraz zasady racjonalnej gospodarki złożem. Mając na uwadze opisany stan faktyczny, minister uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla omawianej inwestycji. Odnosząc się do przeprowadzonego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] dla inwestycji pod nazwą "Budowa dwóch wiat magazynowych" na działkach nr [...] i [...] w [...] w rejonie ulicy [...] Minister wskazał, że analiza powyższej decyzji prowadzi do wniosku, że została one wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, tym samym zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Ustawowy obowiązek przedmiotowego uzgodnienia w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin istnieje od 2015 r. (w związku z wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2014 r. poz. 1133 ze zm.), wobec czego, na dzień wydania niniejszej decyzji Wójt Gminy [...] zobowiązany był do uzgodnienie projektu decyzji z właściwym organem administracji geologicznej. Z uwagi na występujące na terenie planowanej inwestycji złoże piasku i piasku ze żwirem "[...]" KN [...], organem właściwym w postępowaniu uzgodnieniowym jest Marszałek Województwa Śląskiego. Minister zaznaczył również, że ochrona zasobów złóż kopalin jest niezbędna dla zagwarantowania bezpieczeństwa surowcowego, to jest zabezpieczenia potrzeb gospodarczych i bytowych ludności niezbędnego dla zrównoważonego rozwoju w skali krajowej, regionalnej i lokalnej. Ochrona ta musi być rozpatrywana w kontekście długiego horyzontu czasowego. Jej nadrzędnym celem jest umożliwienie dostępu do źródeł niezbędnych surowców mineralnych także dla przyszłych pokoleń, co jest podstawą realizacji jednej z podstawowych zasad zrównoważonego rozwoju - sprawiedliwości międzypokoleniowej. Natomiast ochrona złóż jest przede wszystkim definiowana jako ochrona terenu ich występowania przed zagospodarowaniem, które może uniemożliwić wykorzystanie złoża. Zasadnicze znaczenie ma postulat utrzymania dostępności zasobów udokumentowanych i perspektywicznych poprzez ochronę terenów, na których się one znajdują, przed trwałą zabudową, z czym wiąże się jednak konieczność zablokowania powierzchni terenu, w dłuższym okresie czasu. Podkreślił, że gdyby organ administracji geologicznej w ramach procedury uzgodnieniowej nie miał się kierować podstawową zasadą ochrony złóż kopalin, wówczas pod znakiem zapytania stałby w ogóle cel i sens wprowadzenia wspomnianego obowiązku uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy Przy czym nie chodzi tu o takie przekształcenie terenu, które obiektywnie trwale uniemożliwi eksploatację złoża. Rzecz sprowadza się do realizacji zasady ochrony racjonalnej dostępności złoża w przyszłości, czemu na przeszkodzie mogą stawać m.in. koszty ekonomiczne związane z usunięciem istniejącej zabudowy, w tym koszty odszkodowań dla właścicieli lub inwestorów. Biorąc pod uwagę powyższe Marszałek Województwa Śląskiego w zaskarżonym postanowieniu odwołał się do zasady ochrony złóż kopalin, jako reguły determinującej rozstrzygnięcie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji organ odwoławczy wskazał, że właściciel nieruchomości gruntowej, w sprawie którego odmawia się, dla planowanej przez niego inwestycji, uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wprawdzie doznaje ograniczenia prawa własności, ale nie narusza to istoty tego prawa i wynika z ustawy, co pozostaje w zgodności z art. 64 ust. 3 Konstytucji, który przewiduje możliwość ograniczenia prawa własności, w tym przypadku ograniczenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest zapewnienie dostępności do surowców, co z punktu widzenia gospodarki ma kluczowe znaczenie. Nabycie nieruchomości na terenie, na którym gmina nie uchwaliła miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawsze rodzi pewne ryzyko po stronie kupującego, czy będzie mógł wykorzystać teren zgodnie ze swoim zamierzeniem. Jedynie w przypadku nieruchomości znajdującej się na terenie objętym planem miejscowym nabywca może mieć pewność, ze może realizować inwestycję w sposób zgodny z przeznaczeniem terenu określonym w tym dokumencie. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził że, "Budowa trzech wiat magazynowych oraz budowa czterech placów magazynowych" na "terenie inwestycji" obejmującym działkę nr [...] i nr [...] w [...] przy ul. [...], gmina [...], bez wątpienia stoi na przeszkodzie interesowi społecznemu, jakim jest ochrona złoża piasku i żwiru "[...]" KN [...]. Realizacja tej inwestycji spowoduje bowiem wyłączenie możliwości eksploatacji ww. złoża w przyszłości. Tymczasem wyrażony zarówno w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, jak i w ustawie Prawo ochrony środowiska nakaz ochrony złóż kopalin sformułowany jest bezwarunkowo w tym znaczeniu, że organ administracji geologicznej nie jest upoważniony do swobodnego wyboru, którym złożom powinien udzielić ochrony, a którym nie. Tym samym stosownemu ograniczeniu musi podlegać słuszny interes strony, co w niniejszej sprawie wyraża się w odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wspomnianej inwestycji. W związku z powyższym postanowieniem z 7 lipca 2022 r. Minister Klimatu i Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. 2. Skargę na ww. postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 lipca 2022 r. wniosła S sp. z o.o. z siedzibą w [...] zarzucając naruszenie: a) art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. przez organy obu instancji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym przez brak przeprowadzenia postępowania w zakresie poczynienia ustaleń faktycznych odnoszących się do działek nr [...] i [...] w [...] przy ul. [...] oraz działek sąsiadujących i ustalenia czy planowana inwestycja nie naruszy ochrony złóż kopalin, co doprowadziło do zaakceptowania przez organ błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że zamierzenie inwestycyjne skarżącego narusza ochronę udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "[...]", b) art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 31 ust. 1 Konstytucji i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji, c) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że "wszystkie sąsiadujące z nieruchomościami skarżącej działki pozostają niezabudowane", a także, że wymienione w przedłożonym przez skarżącego opracowaniu objaśnienia do mapy geośrodowiskowej Polski Arkusz [...] sporządzonego przez Państwowy Instytut Geologiczny (opracowanie zamówione przez Ministra Środowiska) położone są w dalszej odległości od terenu wnioskowanej inwestycji, d) art. 125 ust. 1 p.o.ś poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do przyjęcia, że zamierzenie inwestycyjne skarżącego może naruszać ochronę udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "[...]". Skarżąca spółka wniosła o uchylenia postanowienia organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skarżąca spółka przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. 3. W odpowiedzi na skargę, Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów, w których odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla opisanej inwestycji na dz. nr [...] i dz. nr [...] w [...] przy ul. [...]. Głównym argumentem organów było to, że część projektowanego zamierzenia zlokalizowana jest na udokumentowanym złożu kruszywa naturalnego "[...] ". Przesłanką odmowy uzgodnienia projektu decyzji Wójta Gminy [...] między innymi jej bezpośrednia sprzeczność z art. 125 p.o.ś. Zdaniem organów, udokumentowane złoża powinny być chronione przed zagospodarowaniem, które uniemożliwia ich eksploatację, a takim zagospodarowaniem jest zurbanizowanie terenu złoża (np. budowa wiat i placów magazynowych). Zdaniem skarżącej, organy naruszyły w niniejszej sprawie przepisy postępowania administracyjnego i błędnie zastosowały prawo materialne uznając, że opisane zamierzenie inwestycyjne skarżącej może naruszać ochronę udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "[...] ". Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie skarżącej. Zatem wszelkie zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego należało uznać za niezasadne. Tym samym nieuzasadnione pozostają zarzuty Skarżącej w zakresie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. Organy ustaliły wszystkie okoliczności faktyczne, które były w niniejszej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia ewentualnej decyzji zezwalającej na realizację planowanej inwestycji. Organy, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w szczególności rodzaj inwestycji i usytuowanie działki skarżącej, dokonały prawidłowej oceny wpływu tej inwestycji na ochronę złóż, w szczególności oceniły jakie konsekwencje może ona mieć dla możliwości eksploatacji tego złoża w przyszłości. Miały zatem wystarczające podstawy do przyjęcia, że zabudowa nieruchomości skarżącej jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża. 2. Podstawą prawną zaskarżonych rozstrzygnięć był między innymi art. 53 ust. 4 pkt 5 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. i w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., gdyż decyzje dotyczące ustalenia warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Przejawem realizacji zasady ochrony złóż kopalin w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2846/19). Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest co do zasady marszałek województwa (por. art. 161 ust. 1 p.g.g.), gdyż ustawodawca zastrzegł na rzecz marszałka województwa domniemanie wykonywania zadań z zakresu administracji geologicznej w pierwszej instancji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nabycie nieruchomości na terenie, na którym gmina nie uchwaliła MPZP zawsze rodzi pewne ryzyko po stronie kupującego, czy będzie mógł wykorzystać teren zgodnie ze swoim zamierzeniem. Jedynie w przypadku nieruchomości znajdującej się na terenie objętym MPZP nabywca może mieć pewność, że może realizować inwestycję w sposób zgodny z przeznaczeniem terenu określonym w tym dokumencie. Tymczasem, w niniejszej sprawie skarżąca nabyła nieruchomość, która nie miała określonego w żaden sposób swojego przeznaczenia (nie ma na tym terenie MPZP), a ponadto znajduje się w całości na terenie udokumentowanego złoża kopaliny objętej ustawową ochroną. Dla organów istotny jest sam fakt istnienia złoża i konieczność jego ochrony przed trwałą zabudową. Definicja złoża kopaliny wymaga, by nagromadzenie minerałów mogło przynieść korzyść gospodarczą. Dlatego też do uznania danego nagromadzenia minerałów za złoże konieczne jest spełnienie parametrów granicznych określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów z dnia 1 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 987). Fakt, że dane nagromadzenie kopalin jest określone w sporządzonej dokumentacji geologicznej jako złoże pozwala już na uznanie, że jego wydobycie może przynieść korzyść gospodarczą. 3. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, tj. informacji, że: po pierwsze - "na działce nr [...], która również znajduje się w obrębie przedmiotowego złoża piasku i żwiru " [...] " KM [...] znajduje się intensywna zabudowa kolejowa wraz budynkami i infrastrukturą" i po drugie - "zabudowane są również działki nr [...] [...], a odległości ok. 300 m od działki Skarżącej znajduje się zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna", wskazać należy, że zasadnie twierdzą organy w niniejszej sprawie nie wystąpiła konieczność przeprowadzania przez organ uzgadniający dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego bezpośrednio graniczących działek. Przede wszystkim, należy wskazać, że przyczynę odmowy uzgodnienia stanowi okoliczność, iż zabudowa dz. nr [...] i dz. nr [...] uniemożliwi eksploatację złoża piasku i żwiru "[...] " KM [...] spełniającego warunki do jego eksploatacji, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania, określonej w art. 125 p.o.ś. Zgodnie z tym przepisem, złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Przepis ten zawiera podstawowe zasady ochrony takich elementów środowiska, jak kopaliny. Złoża kopalin, ze względu na swój ograniczony i nieodnawialny charakter, podlegają ochronie, która koncentruje się na kwestii ich racjonalnego i kompleksowego wykorzystania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 886/10). Tym samym, brak było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego co do tego, czy zabudowa na działkach sąsiadujących nie narusza tej zasady. Podkreślić trzeba, że ochrona złóż kopalin nie jest "automatyczna, nie uwzględniająca stanu faktycznego w konkretnej sprawie, a przepisy w tym zakresie mają charakter bezwarunkowy". Każde rozstrzygnięcie jest wynikiem odrębnego postępowania administracyjnego, uwzględniającego okoliczności, specyfikę i jego indywidualny charakter. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Art. 125 p.o.ś. zawiera klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, iż złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. W przepisie tym ustawodawca wprowadził ochronę złóż kopalin niezależnie od tego, czy już podlegają eksploatacji, czy będą eksploatowane w przyszłości (por. wyrok NSA z 20 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 394/15). Zatem na mocy art. 125 p.o.ś. samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony. Dodatkowo podkreślić należy, że ustawodawca nie uzależnia zastosowania zasady ochrony złoża od stopnia zaawansowania planów czy przyszłych zamierzeń dotyczących wydobycia kopalin. Przepisy prawa nie różnicują ochrony złóż od tego, w jakim stopniu dane złoże jest rozpoznane i realizowane. Skarżąca nie kwestionuje faktu, że w niniejszej sprawie inwestycja miałaby znajdować się na terenie, na którym złoże zostało rozpoznane. W tej sytuacji organy prawidłowo uznały, że wymóg ochrony złoża wynikający z art. 125 p.o.ś. uniemożliwia uzgodnienie projektu decyzji w przedłożonym kształcie. 4.Zasadnie twierdzą również organy, że nawet wcześniej wydane rozstrzygnięcia w podobnych stanach faktycznych i prawnych ale podjęte z naruszeniem prawa nie mogą przemawiać za wydawaniem kolejnych łamiących prawo rozstrzygnięć. Brak uzgodnienia ostatecznej wersji projektu decyzji o warunkach zabudowy powoduje wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., co z kolei musi skutkować uchyleniem decyzji bez względu na to, czy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. – por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 130/18). Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna się pojawi (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2254/19). W niniejszej sprawie prawidłowy odczyt map faktycznie wskazuje na zabudowę sąsiadujących z działkami skarżącej dz. nr [...] i dz. nr [...] oraz dz. nr [...]. Niezależnie jednak od tego, podejmując jakiekolwiek zamierzenie budowalne każdy inwestor musi brać pod uwagę istniejący stan prawny, w tym również w zakresie udokumentowanych złóż kopalin. Natomiast właściwy organ administracji geologicznej, jest zobligowany zapewnić aby ochrona tychże złóż miała charakter realny, co niekiedy wymaga odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Ochrona złoża piasku i żwiru "[...] " KM [...] zlokalizowanego w granicach dz. nr [...] i dz. nr [...] jest mimo istniejącej zabudowy zarówno realna, jak i konieczna. Zasadnie twierdzą organy, że aktualny stan prawny oraz ustawowy obowiązek przedmiotowego uzgodnienia w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin istnieje od 2015 r. (w związku z wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2014 r. poz. 1133 ze zm.), wobec czego, na dzień wydania decyzji Wójt Gminy [...] zobowiązany był do uzgodnienia projektu decyzji z właściwym organem administracji geologicznej. Z uwagi na występujące na terenie planowanej inwestycji złoże piasku i piasku ze żwirem "[...]" KN [...], organem właściwym w postępowaniu uzgodnieniowym jest Marszałek Województwa Śląskiego. W związku z faktem, iż decyzja, na którą powołuje się skarżąca (dla przedmiotowej nieruchomości zostało przeprowadzone już postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] dla inwestycji pod nazwą " Budowa dwóch suszarni do drewna" na dz. nr [...] w [...] w rejonie ul. [...]) została wydana bez uzgodnienia z właściwym organem administracji geologicznej i tym samym pozostaje w obrocie prawnym obarczona wadliwością, pozytywne uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Zmiana sposobu użytkowania jednej hali produkcyjnej na budynek biurowo-produkcyjny wraz z rozbudową oraz budowa zbiornika na wodę dla celów przeciwpożarowych" na "terenie inwestycji" obejmującym dz. nr [...] i dz. nr [...] w [...] przy ul. [...] jest pozbawione zasadności. 5. Przechodząc do wyrażonego przez skarżącą stwierdzenia, że "(...) organ powinien był ustalić jaki jest stan faktyczny w zakresie przedmiotowej nieruchomości oraz czy odmowa uzgodnienia przedmiotowych warunków zabudowy pozwoli na eksploatację tego złoża na nieruchomości Skarżącej w przyszłości", należy wskazać, że znaczna część uzasadnienia zaskarżonego postanowienia odnosi się właśnie do tych kwestii. Stan faktyczny w zakresie przedmiotowej nieruchomości wskazuje na to, że znajduje się ona na udokumentowanym złożu piasku i piasku ze żwirem "[...] " KN [...] podlegającym ustawowej ochronie. Kolejną kwestią pozostaje fakt, iż nieruchomość niniejsza, na skutek wydanej z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy [...] została zabudowana budynkami produkcyjno-magazynowymi. Problematyka dostępności złoża na potrzeby eksploatacji została również szeroko omówiona w zaskarżonym postanowieniu. Organ bowiem wskazał wprost, że nie chodzi tu o takie przekształcenie terenu, które obiektywnie trwale uniemożliwi eksploatację złoża. Rzecz sprowadza się do realizacji zasady ochrony racjonalnej dostępności złoża w przyszłości, czemu na przeszkodzie mogą stawać m.in. koszty ekonomiczne związane z usunięciem istniejącej zabudowy, w tym koszty odszkodowań dla właścicieli lub inwestorów. Z uwagi na planowany sposób zagospodarowania terenu działki ponad złożem budynkami magazynowymi, zasadnie organy uznały, że złoże piasku i żwiru "[...] " KN [...] będzie trwale niedostępne dla eksploatacji, a co za tym idzie zostanie utracona będzie możliwość jego gospodarczego wykorzystania w przyszłości. Pozytywne uzgodnienie spornego projektu decyzji o warunkach zabudowy stanowiłoby zatem naruszenie zasady szczególnej ochrony złóż kopalin oraz zasady racjonalnej gospodarki złożem. W ocenie Sądu, mając na uwadze opisany stan faktyczny i prawny, organy w sposób zgodny z prawem odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla omawianej inwestycji. 6. Skarżąca upatruje dla siebie pozytywnych skutków prawnych w postaci uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dalszej zabudowie nieruchomości, która została zabudowana na skutek uprzednio wadliwie wydanej decyzji Wójta Gminy [...]. Zdaniem Sądu, nie sposób zatem przychylić się do stanowiska skarżącej i uznać, że dalsza zabudowa działek obejmujących swoim terenem obszar prawnie chronionego złoża kopaliny nie stoi w opozycji z dyspozycją art. 125 p.o.ś. i nie narusza wyrażonej w nim zasady racjonalnej gospodarki złożem kopaliny. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, iż "(...) ewentualne usunięcie zabudowy objętej wnioskiem skarżącego z pewnością będzie dużo łatwiejsze niż usunięcie istniejącej zabudowy należącej do PGG. Tym samym, w identycznym stanie faktycznym następuje nieuzasadnione różnicowanie sytuacji dwóch podmiotów, co w sposób oczywisty stanowi naruszenie art. 31 ust. 3, art. 31 ust. 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., a w szczególności art. 32 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Wskazać należy, że zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami na temat zakładu P S.A. sąsiadującego z działką skarżącej (na które powołuje się organ), nowa linia do produkcji ekogroszku znajduje się w Zakładzie Produkcji Ekopaliw z siedzibą w [...] (gmina [...]). Zakład powstał z wykorzystaniem infrastruktury tzw. ruchu [...], należącego do kopalni [...] (teren dawnej kopalni [...]). Tym samym zabudowa tej nieruchomości dokonała się w innym stanie prawnym niż oceniane zamierzenie skarżącej. Należy wskazać, że właściciel nieruchomości gruntowej, w sprawie którego odmawia się, dla planowanej przez niego inwestycji, uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wprawdzie doznaje ograniczenia prawa własności, ale nie narusza to istoty tego prawa i wynika z ustawy. To z kolei pozostaje w zgodności z art. 64 ust. 3 Konstytucji, który przewiduje możliwość ograniczenia prawa własności, w tym przypadku ograniczenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest zapewnienie dostępności do surowców, co z punktu widzenia gospodarki ma kluczowe znaczenie. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności może nastąpić w wyniku działania organów władzy publicznej, podjętego w ustanowionych w ustawach formach prawnych (por. wyrok NSA z 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 543/14). Taki przypadek odnosi się chociażby do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Dokonując tym samym oceny konkretnej inwestycji planowanej na określonej granicami nieruchomości, w aktualnym stanie prawnym dokonując analizy jej wpływu na zalegające w jej granicach złoże i możliwość podjęcia jego eksploatacji organ prawidłowo wskazał, że trwała zabudowa uniemożliwi jej podjęcie. 7. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło