VII SA/Wa 1855/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala VII SA/Wa 1855/07 Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lipca 2007r. działając na podstawie art 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2003r., uchylającej decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...].01.2003r. oraz zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. sp. z o.o pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej" [...] w K., gm. P. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2003r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który prawomocnym wyrokiem z dnia 11.01.2006r., sygn. akt IISA/Gd 461/03, oddalił skargę na przedmiotową decyzję. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/2002, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku sądu administracyjnego, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wymieniony przepis oznacza, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, będą one związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. W ocenie organu próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowo-administracyjnym niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na tę decyzję. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r, działając na podstawie art. 127§3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy- utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].07.2007r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał zaprezentowana wcześniej argumentację i wyjaśnił, ze podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty nie maja wpływu na podjętą w sprawie decyzje wobec faktu,iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...].02.2003r. była już przedmiotem oceny sadu administracyjnego. Skargę na powyższą decyzje wniósł M. P. domagając się jej uchylenia i podnosząc, iż w postępowaniu przed WSA w G. syg. akt S.A./Gd 461/03 miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu, który odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Wadliwie więc organ powołuje się na wyrok Sądu bowiem w postępowaniu przed tym Sądem nie wykonano obowiązku obrony jego praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2007r. nie naruszają prawa. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 Kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § I Kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art 156 §1 Kpa. Niemożność ponownej weryfikacji decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2003r., wynika z poddania tej decyzji kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który wyrokiem z dnia 11.01. 2006r. sygn. akt II SA/Gd 461/03 oddalił skargę. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. Wyrok z dnia 11.01.2006r WSA w G., sygn. akt akt II SA /Gd 461/03 zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ sąd z urzędu winien ustalić czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 156 Kpa. Ewentualne przyczyny nieważności decyzji mogły zostać ujawnione w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G., który w niniejszej sprawie skargę oddalił. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1467/96 (LEX nr 43235), iż wyrok sądu oddalający skargę na kwestionowaną decyzję przesądza jednoznacznie o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem niedopuszczalnym byłoby badanie przez organ, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Próba stwierdzenia nieważności decyzji badanej już przez sąd stanowiłaby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Oddalenie skargi zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 517/00, LEX nr 51288). Organ nadzorczy słusznie podniósł w wydanych orzeczeniach, że będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11.01.2006r i zawartą w nim oceną prawną, nie mógł wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004,s 219 in.). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.