VII SA/Wa 1856/07
WyrokWSA w Warszawie2008-07-02
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która była przedmiotem kontroli sądowej, a skarga na nią została oddalona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli sądowej, a skarga na nią została oddalona. Związanie organu oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wyklucza możliwość ponownego kwestionowania tej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. Próby takie stanowią niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu.Stan faktyczny
Skarżący J. i S. N. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części tartaku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a następnie skarga na nią została oddalona przez WSA. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji GINB odmawiających wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, GINB ponownie rozpoznał wniosek i odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na związanie prawomocnym wyrokiem WSA oddalającym skargę na pierwotną decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucali m.in. niewykonalność decyzji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). WSA oddalił skargę, uznając stanowisko organu za słuszne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008r. sprawy ze skargi J. i S. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku J. i S. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...].
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], nakazującą "Panu(i) J. i S. N. wykonanie rozbiórki części tartaku w środkowym kompleksie budynków na działce nr ewid. [...] w B. przy ul. [...] a mianowicie ścian szczytowych z wrotami i otworami okiennymi od strony północnej, południowej i wschodniej".
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę J. i S. N. na w/w rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r.
W dniu [...] listopada 2006 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek J. i S. N. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2005 r., znak: [...] (utrzymanej w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...]).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...].
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] listopada 2006 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., iż ,,(...)nie ma zakazu wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny, a wynikiem tego postępowania było oddalenie skargi; z pewnością takie rozstrzygnięcie daje podstawę do uznania, iż kontrolowany akt jest zgodny z prawem, co z kolei prowadzić może do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji, natomiast nie może być podstawą do odmowy wszczęcia takiego postępowania".
W związku z w/w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2007 r. powiadomił strony o wszczęciu na wniosek J. i S. N. postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli J. i S. N.
W dniu [...] września 2007 r., zapadła zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, znak: [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 12370 ze zm.) oraz wskazał, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] lutego 2006 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, poddana została kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], oddalił skargę J. i S. N. na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r.
Organ zauważył, iż orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało, że oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu posiadają moc wiążącą. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemiką z prawomocnym wyrokiem Sądu. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji obowiązującą w polskim prawie. Organ powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 1849/03, Lex nr 164517 oraz z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt IV SA 1816/03, Lex nr 168074.
W odniesieniu do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności, organ stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i S. N. wnosząc o jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz o unieważnienie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., dotyczącej nakazu rozbiórki części tartaku.
Skarżący wskazali, iż w ich sytuacji zastosowanie ma przepis art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., który mówi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, bowiem nie można rozebrać części budynku a mianowicie szczytów bez naruszenia całej konstrukcji dachu.
Zdaniem skarżących, naruszony dach może ulec zawaleniu lub zerwaniu przez silny wiatr, gdyż połowa dachu nie miałaby oparcia, co grozi niebezpieczeństwem dla pracujących tam ludzi.
Ponadto skarżący podnieśli, iż niezrozumiałe jest dla nich, dlaczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w ogóle nie rozpatrzył art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i odmówił unieważnienia decyzji powołując się na związanie oceną prawną rozstrzygniętą już przez Sąd Administracyjny w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], oddalającym ich skargę rzekomo objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. Skarżący wskazali również, iż nigdy nie zwracali się do Sądu Administracyjnego w [...] o unieważnienie decyzji tylko o uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak[...], nakazującą J. i S. N. wykonanie rozbiórki części tartaku w środkowym kompleksie budynków na działce nr ewid. [...] w B. przy ul. [...], a mianowicie ścian szczytowych z wrotami i otworami okiennymi od strony północnej, południowej i wschodniej.
Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], nakazującą J. i S. i N. wykonanie rozbiórki części tartaku w środkowym kompleksie budynków na działce nr ewid. [...] w B. przy ul. [...], a mianowicie ścian szczytowych z wrotami i otworami okiennymi od strony północnej, południowej i wschodniej, poddana została kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], oddalił skargę J. i S. N. na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani żaden organ administracji państwowej, ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie.
Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także, po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. W sprawie niniejszej taka okoliczność nie zachodzi.
W tej sytuacji znaczenie powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu przez przepisy prawa kognicji.
Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.
Z tych względów argumenty podnoszone przez skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia organu administracyjnego, tym bardziej, że jak wyżej wskazano, kontrola sądu administracyjnego oparta jest na kryterium zgodności z prawem, a więc Sąd wcześniej badający decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. brał pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności decyzji z prawem.
Jak już wyżej wskazano, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji.
Tym samym zarzut skargi, odnośnie tego iż skarżący nie zwracali się do sądu administracyjnego w [...] o unieważnienie decyzji, nie może zostać uwzględniony, bowiem sąd administracyjny z urzędu, obowiązany był skontrolować, czy w rozpatrywanym przypadku nie zaistniały przesłanki, które skutkować musiałby stwierdzeniem nieważności kontrolowanego aktu.
W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., działając w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zajął słuszne stanowisko w sprawie.
Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 517/2000, LEX 51228).
Zarzuty podniesione w skardze nie mogą być rozpatrywane, gdyż nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowią jedynie prawnie niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego.
Na marginesie wskazać należy, iż ponowne rozpatrywanie sprawy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było wynikiem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], poprzedzających powyższe rozstrzygnięcie, decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. oraz z dnia [...] stycznia 2007 r. Organ związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...], w zakresie w jakim wskazywał on, na brak przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, dlatego też postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte. Jednakże ten sam wyrok, w swoim uzasadnieniu, wskazywał na okoliczność, iż kontrola decyzji przez sąd administracyjny, w wyniku której nastąpiło oddalenie skargi, z całą pewnością daje podstawę do uznania, iż kontrolowany akt jest zgodny z prawem, co z kolei prowadzić może do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji.
Konkludując, należy uznać badane rozstrzygnięcie organu nadzoru, odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], za odpowiadające przepisom prawa.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło