VII SA/Wa 1858/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-30

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Pindelska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych, polegających na wymianie ogrodzenia, może zostać odrzucone w drodze sprzeciwu, jeśli inwestor nie uwzględnił w projekcie wymaganego przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ścięcia narożnika działki, mimo że nie została ona formalnie wywłaszczona?
Ratio decidendi
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, jest powszechnie obowiązujący i wiąże zarówno organy władzy, jak i jednostki. Niezależnie od formalnego wywłaszczenia, inwestor jest zobowiązany do przestrzegania ustaleń planu, w tym wymogu ścięcia narożnika działki przy budowie ogrodzenia, jeśli taki zapis znajduje się w planie. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu przez organ.
Stan faktyczny
A. J. dokonała zgłoszenia zamiaru wymiany ogrodzenia na swojej działce. Organ wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji, w tym uwzględnienia ścięcia narożnika zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestorka przedłożyła dokumentację, ale nie uwzględniła ścięcia narożnika. Starosta zgłosił sprzeciw, powołując się na naruszenie planu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, zmieniając podstawę prawną. A. J. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J., uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w części dotyczącej podstawy prawnej, tj. art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) i orzekł o nowej podstawie prawnej, tj. art. 30 ust. 6 pkt 2 tegoż Prawa budowlanego, a w pozostałej części utrzymał wymienianą decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z dnia 18 lutego 2011 r. A. J. dokonała zgłoszenia do Starosty [...] zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Zamierzała wymienić ogrodzenie na działce ewidencyjnej nr [...] przy ul. [...] we wsi M., gm. I. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], doręczonym inwestorce 15 marca 2011 r., organ wezwał ją do uzupełnienia w terminie 14 dni dokumentacji do złożonego wniosku poprzez przedłożenie mapy z zasobów archiwalnych z naniesionym ogrodzeniem i wszystkimi elementami, zgodnie z planem miejscowym, przedłożenie szkiców, rysunków ogrodzenia, zgodnie z planem miejscowym i zachowaniem ścięcia narożnika, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dniu [...] marca 2011 r. A. J. przedstawiła żądaną dokumentację, przy czym wskazując na mapie zakres przewidywanych robót nie uwzględniła ścięć narożnika działki. Dodatkowo przedstawiła odpis wezwania z Urzędu Gminy I. z dnia [...] marca 2007 r. z żądaniem przesunięcia ogrodzenia od prawej granicy nieruchomości dz. ew. [...] oraz odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...] oddalającego powództwo Gminy I. przeciwko A. J. o ochronę naruszonego posiadania. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Starosta [...] zgłosił sprzeciw w sprawie wymiany ogrodzenia przez inwestorkę. Wskazał, że inwestorka przedkładając żądaną dokumentację nie zastosowała się do zachowania ścięcia narożnika, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy I. z dnia [...] października 2004 r. W podstawie prawnej organ wskazał art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. W odwołaniu od powyższej decyzji inwestorka zarzuciła organowi naruszenie w/w przepisu prawnego wraz z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. art. 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a). Wskazała, że roboty budowlane mają się odbyć na działce, której jest właścicielką, że wymiana ogrodzenia nastąpi w miejsce istniejącego od lat ogrodzenia, że nigdy nie była wywłaszczona z części tej nieruchomości, Nie ma żadnego przepisu prawa, który nakazywałby jej ścięcie narożnika ogrodzenia. Podniosła, że toczyła się sprawa o naruszenie przez nią posiadania działki nr ew. [...] (pod ulicą W.), ale proces został przegrany przez Gminę I., co dokumentowała przedkładając stosowny odpis wyroku. Rozpatrując odwołanie A. J. Wojewoda [...] uznał słuszność jej zarzutów w odniesieniu do wskazanej przez organ I instancji podstawy prawnej. Organ uznał, że w kontrolowanej przez niego decyzji wadliwie powołano się na art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, dotyczący obiektów, dla których inwestor planuje zmianę sposobu użytkowania. Wniosek inwestorki oraz dołączona dokumentacja świadczą, że zgłoszone roboty budowlane dotyczą budowy ogrodzenia w granicach działki o nr ew. [...] we wsi M. Wieś objęta jest ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi M. Etap [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy I. z [...] października 2004 r. Działka nr ew. [...] znajduje się na terenach oznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 33-MN/11, a graniczące z nią drogi W. (KW) i [...] (KZ) należą do obszaru przeznaczonego w planie na drogi i ulice, dla którego w § 23 rozdziału 4 (ustalenia komunikacyjne) obowiązuje zapis: "Dla realizacji wyznaczonego planem układu komunikacyjnego, dla poszczególnych dróg i ulic ustala się pasy terenu określone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu". Według zaś rysunku planu przy budowie ogrodzenia ścięcie narożnika u zbiegu ulic W. i [...] powinno być uwzględnione. Organ nadzoru budowlanego jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak zachowania ścięcia narożnika przez inwestorkę mimo treści postanowienia organu nakładającego na nią obowiązek uzupełnienia dokumentacji, z uwzględnieniem tej okoliczności - jest podstawą do wniesienia sprzeciwu w przedmiotowej sprawie. Podstawą prawną jest art. 32 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto organ wskazał, że istniejące od kilkudziesięciu lat ogrodzenie nie daje podstawy, aby budowa nowego ogrodzenia naruszała miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Kwestie wywłaszczeniowe powinny być rozstrzygnięte z Wójtem Gminy I. Bez znaczenia dla rozstrzygania w przedmiotowej sprawie był również spór o naruszenie posiadania rozstrzygnięty wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt [...]. Powyższa decyzja została zaskarżona skargą wniesioną przez A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła w niej naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, iż inwestycja wymiany ogrodzenia w granicach jej działki nr ew. [...] w M. narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła, że organ nie wskazał jakie ustalenia tegoż planu zostały naruszone. Podniosła, że jej zamiar wymiany ogrodzenia dotyczy działań w miejscu już istniejącego ogrodzenia. Wszystkie prace odbędą się na terenie będącym jej własnością. Nigdy nie była wywłaszczona na poszerzenie drogi, co oznacza brak podstaw do ścięcia narożnika ogrodzenia. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...] wykazywała, iż nie naruszyła posiadania działki Gminy I. nr ew. [...], co oznacza, że istniejące ogrodzenie jest prawidłowo usytuowane. Ponadto skarżąca podniosła, że organ naruszył art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie działań niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w tym wskazania podstawy faktycznej i prawnej sprawy. Skarżąca wniosła o chylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami proceduralnymi w czasie ich wydania, a nie zaś wg. kryteriów słusznościowych. Sąd miał także na względzie zasadę rozstrzygania danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - wynikającą z art. 134 p.p.s.a. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, w sposób mający wypływ na wynik sprawy, bądź prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - sąd zobowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych nie objętych pozwoleniami na budowę, ale wymagających zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia wymaga budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Organ otrzymujący zgłoszenie jest zobligowany je sprawdzić. W przypadku, gdy do zgłoszenia nie dołączono potrzebnych dokumentów, w tym potrzebnych szkiców lub rysunków organ nakłada w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, co wynika z treści art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie skarżąca została zobligowana do przedłożenia dokumentów uwzględniających zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym szkiców z uwzględnieniem ścięcia narożnika przy planowanej budowie nowego ogrodzenia. Zaznaczenie w w/w postanowieniu zgodności dokumentów z planem zagospodarowania przestrzennego było uwidocznione z tych względów, że w przypadku, gdy wykonywanie robót budowlanych narusza postanowienia tego planu, organ zobligowany jest wnieść sprzeciw w myśl art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Wniesienie sprzeciwu w takich warunkach jest obowiązkowe i nie nosi cech uznaniowości. Skarżąca odmawia uznania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uważa, że skoro formalnie nie została wywłaszczona z części nieruchomości to plan jej nie dotyczy. Jest to błędne rozumowanie. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 80 poz. 717) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Zatem ma on charakter normatywny, powszechnie obowiązujący. Wiąże on zarówno podmioty władzy, jak i podmioty pozostające poza strukturą władzy, tj. jednostki, organizacje. Sąd Najwyższy w tezie orzeczenia z 22 lutego 2001 r., sygn. akt III RN 203/00, opublikowanego w OSNP 2001 nr 20 poz. 606) uznał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa w rozumieniu art. 87 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu, kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Wbrew zarzutom skarżącej wykonywanie prawa własności nie jest niczym nieograniczone. Przepis art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 ze zm., dalej k.c.) stanowiący o treści i wykonywaniu własności przewiduje korzystanie z rzeczy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Jedną z tych ustaw jest w/w ustawa o planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym nadająca miejscowemu planowi zagospodarowania przestrzennego charakter prawa miejscowego. Wymieniona ustawa stanowi w art. 20 ust. 1, że plan miejscowy uchwala rada gminy, plan ten zawiera obowiązkowo m.in. szczegółowe warunki zagospodarowania terenu oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz budowy (art. 15 ust. 2 pkt 9), sposób użytkowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości (art. 15 ust. 3 pkt 8). Plan miejscowy sporządza się w odpowiedniej skali, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych (art. 16 ust. 1). Plan zawiera część tekstową i graficzną (art. 16 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu oraz § 2 pkt 2 i 3 §3, § 5-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Dz. U. 164 poz. 1587). Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia planu obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego, jednak nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa (art. 29 ust. 1). Wymieniony wyżej art. 29 ust. 1 jest zgodny z art. 88 Konstytucji, który to przepis konstytucyjny wymaga wejścia w życie przepisów powszechnie obowiązujących, w tym aktów prawa miejscowego, od ich ogłoszenia, odsyłając w tym zakresie do ustawodawstwa zwykłego. Głównym aktem ustawowym w tym zakresie jest ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. 17 z 2010 r., poz. 95 j.t.). Zgodnie zaś z jej art. 8 dziennikiem urzędowym jest również wojewódzki dziennik urzędowy. Ogłoszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w takim dzienniku powoduje, że to prawo miejscowe jest powszechnie znane. W przedmiotowej sprawie ogłoszenie uchwały Rady Gminy I. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. Etap [...] odbyło się w dzienniku urzędowym województwa [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] poz. 7763. Według w/w publikacji treść § 23 uchwały zawiera zapis przyjęty do rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...], tj. "Dla realizacji wyznaczonego planem układu komunikacyjnego dla poszczególnych dróg i ulic ustala się pasy terenu określone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu". W aktach sprawy znajduję się przywołany w podstawie zaskarżonego rozstrzygnięcia rysunek planu, tj. wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. - Etap [...] uchwalonego uchwałą Rady Gminy z [...] października 2004 r. z zaznaczeniem ścięcia narożnika na działce nr ew. [...]. Zatem ustalenie faktyczne organu, iż działka inwestorki objęta jest zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz że wg. tego planu istnieje obowiązek ścięcia narożnika ogrodzenia - jest ustaleniem prawidłowym. Nie ma tu żadnej dowolności w ustaleniach. Wskazanie zaś przez organ na związanie go ustaleniami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i brak możliwości innego rozstrzygania niż wniesienie sprzeciwu w myśl art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego jest również prawidłowe. Fakt, iż przy wskazywaniu na związanie ustaleniami miejscowego planu organ nie przywołał stosownych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie czyni decyzji wadliwą. Zaskarżona decyzja w sposób dostateczny uzasadnia wniesiony sprzeciw i odpowiada prawu. Mimo braku odwołania się do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 107 § 3 k.p.a., nie został przez organ naruszony w sposób istotny, wpływający na wynik rozstrzygnięcia. W sprawie nie ma też naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Wymieniany przepis stanowi o obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są pełne i dawały podstawą do przyjęcia rozstrzygnięcia o treści wskazanej w zaskarżonej decyzji. Prawidłowo organ ocenił, iż bez znaczenia dla orzekania w sprawie jest okoliczność, czy ograniczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostały skarżącej zrekompensowane odszkodowaniami. Jest to odrębne zagadnienie, nie przynależne do rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Podobnie rzecz wygląda z podnoszoną przez skarżącą okolicznością co do pozytywnie dla niej zakończonego procesu o naruszenie posiadania. Nie było to postępowanie sądowe dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała o zatwierdzeniu tego planu jest wiążąca, Organ musiał ją uwzględnić. Prawidłowo też zastosował w/w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Wymieniony przepis nie daje możliwości działania uznaniowego organu. W przypadku stwierdzenia naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykonaniem zamierzonych robót budowlanych organ jest zobowiązany wnieść sprzeciw. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Reasumując Sąd nie znalazł zasadności podniesionych zarzutów ani co do naruszeń prawa procesowego w sposób mogący istotnie wpływać na wynik sprawy, ani naruszeń przepisów prawa materialnego, które to naruszenia wpływałyby na wynik sprawy. W tych warunkach Sąd zgodnie z art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło