VII SA/Wa 186/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. S. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzja z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], Starosta W., na podstawie art. 28. art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze m.), zwanej dalej Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę złożonego w dniu 1 lipca 2008 r., nr rejestru: [...] - zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego I piętrowego - segmentu bliźniaka - o dobudowę pomieszczenia jadalni w miejsce garażu na działce ew. nr [...], na granicy z działką ew. nr [...], przy ul. [...] w M.. W uzasadnieniu wskazał, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "M. II", zatwierdzonego uchwałą nr XXXV/404/2002 Rady Miasta M. z dnia 24 kwietnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 140, poz. 3107). Przedmiotowa działka położona jest na terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej, oznaczonych w planie symbolem [...]. Ponadto wskazał, że w trakcie wszczętego postępowania J. S. wycofała swoje wcześniejsze zgody na dobudowanie przedmiotowego pomieszczenia przez inwestorkę. Ponadto uczestniczka postępowania złożyła pismo wraz z załącznikami, które zostało dopuszczone jako dowód w sprawie. Następnie pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r., Starosta zobowiązał inwestorkę do uzupełnienia dokumentacji o sporządzenie ekspertyzy dotyczącej ewentualnego zacieniania pomieszczeń oraz ekspertyzy dotyczącej wpływu robót budowlanych na zagospodarowanie działki sąsiedniej. Powyższe zobowiązanie inwestorka wykonała. W ocenie organu I instancji z załączonych ekspertyz technicznych sporządzonych przez projektanta inwestycji nie wynika, że planowana inwestycja rozbudowy budynku nie jest możliwa i inwestycja wpłynie negatywnie na zagospodarowanie działki sąsiedniej, jak również zacienienie pomieszczeń w budynku. Odwołanie od ww. decyzji wniosła J. S., wskazując, że: przedstawiona ekspertyza dot. zacienienia zawiera fałszywe dane; - inwestycja mogła być zrealizowana w innym miejscu; - cofnęła skutecznie swoją zgodę na jej realizację; - inwestor nie przedstawił ekspertyzy bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania z - uwzględnieniem oddziaływania projektowanej dobudowy; - brak jest oględzin nieruchomości pomimo złożonego wniosku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył projekt budowlany, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz informację-pismo z dnia 23 lipca 2008 r. znak: [...] Urzędu Miasta M. dotyczące ustaleń i rysunku z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta "M. II". W ocenie organu odwoławczego inwestycja jest zgodna z ustaleniami ww. planu, natomiast biorąc pod uwagę szerokość działek nr [...] i [...] (ok. 10-11 m) stwierdził, że są one wąskie, co przesądziło o zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej w formie bliźniaczej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta "M. II" i wypełnia treść wyżej powołanego przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Ponadto przedstawiona ekspertyza techniczna wypełnia treść § 204 ust. 5, § 206 ww. rozporządzenia, a złożona w trakcie postępowania ekspertyza dotycząca ewentualnego zacienienia pomieszczeń na stały pobyt ludzi w budynku sąsiednim oraz ekspertyza dotyczącą wpływu robót budowlanych na granicy, na urządzoną zieleń na działce sąsiedniej -określają w jakim zakresie dla projektowanych robót wymagane będzie korzystanie z sąsiedniej nieruchomości. Korzystanie z sąsiedniej nieruchomości znajduje uregulowanie w treści art. 47 Prawa budowlanego. Z tych względów organ II instancji nie podzielił stanowiska odwołującej się, że istniała inna możliwość przeprowadzenia planowanej inwestycji niż w ostrej granicy jej nieruchomości. Odnosząc się natomiast do dokumentu wpływu rozbudowy przedmiotowego budynku na zacienienie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku, stwierdził, że faktycznie jest to powierzchowna ocena. Jednak z uwagi na lokalizację rozbudowy budynku mieszkalnego wskazał, że takie usytuowanie nie jest doskonałe, ponieważ udzielenie pozwolenia na budowę, powinno uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej - osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie naruszone lub zagrożone. Granice tych praw i interesów określają przepisy Prawa budowlanego, przepisy wykonawcze ze szczególnym uwzględnieniem przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujące Polskie Normy oraz inne przepisy zawarte w aktach normatywnych. Z tych względów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S., wskazując, że pismo Wojewody zawiera błędy - mylenie nazwisk osób, przez co staje się nieczytelne, niezrozumiałe. Ponadto wskazała, że w piśmie z dnia 7 sierpnia 2008 r. do Starostwa W. wniosła zastrzeżenie do zgromadzonego materiału dowodowego, który w jej ocenie nie był wystarczający do oceny stanu prawnego i podjęcia decyzji. Ocena wpływu inwestycji na zacienienie jej budynku i pomieszczeń wydana przez architekta C. C. wg Wojewody [...] jest powierzchowna, a powierzchowna ocena zdaniem skarżącej nie może być dowodem w żadnej sprawie. Z tych względów domaga się wykonania prawidłowej ekspertyzy, która ustali czy faktycznie inwestycja nie ma negatywnego wpływu na jej własność. Na zakończenie swojej skargi wskazała, że istotnie inwestycja powstaje na miejscu wyburzonego garażu (ok. 2 m) wysokości, wg Wojewody [...] o zmienionej wysokości (ok. 5-6 m). W ocenie skarżącej jej budynek i część posesji od strony północno-wschodniej zostanie pozbawiona dostępu słońca. Obecnie tam przez całe lato w godzinach rannych, od wschodu słońca do godziny 9 ogrzewa, suszy ściany i oświetla wnętrze mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia kwestii związanych z zacienianiem budynku skarżącej, co z kolei miało wpływ na niewykonanie przez organy architektoniczno-budowlany w pełni obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu ww. uchybienia mogły mieć wpływ na wynik postępowania w przedmiotowej sprawie. Należy zgodzić się z zarzutem skargi, że ekspertyza dotycząca zacienienia zawiera błędy w ustaleniach faktycznych, ponieważ ogranicza się do przeprowadzenia analizy zacieniania względem tylko jednego okna w ścianie północnej budynku mieszkalnego skarżącej (okna kuchennego). Należy mieć na względzie, że zgodnie z ogólną zasadą k.p.a. – prawdy obiektywnej (wyrażonej m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W trakcie postępowania to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy w trakcie postępowania administracyjnego (odwoławczego) skarżąca podnosiła, że organ administracyjny I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych związanych z zacieniem wszystkich okien znajdujących się w ścianie północnej budynku skarżącej. Organ nie przeprowadził bowiem analizy zacienienia dwóch okien znajdujących się na poziomie piwnicznym. Z twierdzeń skarżącej podnoszonych w trakcie postępowania wynika, że uzyskała ona zgodę na adaptację pomieszczenia dawnej piwnicy na pomieszczenia mieszkalne. Okoliczność powyższa nie była przedmiotem kontroli w przedmiotowej sprawie, co stanowi naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skoro - jak twierdzi skarżąca - pomieszczenia w piwnicy zostały zaadaptowane na pomieszczenia mieszkalne, to zgodnie z przepisami prawa budowlanego również dwa okna znajdujące się na poziomie piwnicznym winny być przedmiotem ekspertyzy dot. zacieniania. Z akt sprawy wynika, że organy administracyjne obu instancji w ogóle nie zajęły się tą kwestią. A zatem jeżeli art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nakłada na organ architektoniczno-budowlany obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, to należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ nie dokonał takich sprawdzeń w stosunku do wszystkich okien znajdujących się w ścianie północnej budynku mieszkalnego należącego do skarżącej. Zgodnie § 57 ust. 1 ww. rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis ten określa, że zasadą jest zapewnienie pomieszczeniom przeznaczonym na pobyt ludzi światła dziennego. Na zasadzie wyjątku możliwe jest odstąpienie od tej zasady. Dlatego ewentualne zacienie winno być przedmiotem szczegółowej analizy celem zapewnienia realizacji praw przysługujących obywatelom państwa prawnego, ponieważ zgodnie z wymaganiami higieniczno-zdrowotnymi przedmiotowy budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby nie stanowił zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów, m.in. w szczególności w wyniku ograniczenia nasłonecznienia i oświetlenia naturalnego (por. § 309 pkt 9 ww. rozporządzenia). Skoro jak twierdzi organ odwoławczy udzielenie pozwolenia na budowę powinno uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej – osób których prawa mogą być ograniczone, to tym bardziej okoliczność naruszenia tych interesów winna być wyjaśniona z należytą starannością przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę. Wobec naruszenia przez organy administracyjne obu instancji art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co z kolei miało wpływ na naruszenie przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II i III wyroku orzeczono na podstawie art. 152 i 200 p.p.s.a.