VII SA/Wa 1861/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić L. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 17 stycznia 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2010 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że w typowych sytuacjach dane zawarte w formularzu powinny być wystarczające do dokonania oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Żądanie złożenia dodatkowych wyjaśnień powinno dotyczyć tylko przypadków budzących wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w formularzu, a do takich przypadków jego sytuacja nie należy. W ocenie skarżącego żądanie dodatkowych wyjaśnień przez referendarza było zbędne, gdyż ocena możliwości poniesienia kosztów przez osobę utrzymująca się z emerytury i zamieszkującą w domu stanowiącym jej własność jest typowa. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a ) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje : Przepisy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podał, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1. 590,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca zakreślił w formularzu, że posiada dom mieszkalny o pow. 95 m ² oraz udział w ½ nieruchomości o pow. 600 m ². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że dochód uzyskiwany z tytułu emerytury wystarcza wyłącznie na jego podstawowe potrzeby. Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2010 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące utrzymanie siebie (zakup żywności, odzieży, lekarstw, itp.), czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawcę do wskazania, czy uzyskuje dochody z tytułu najmu, dzierżawy, jeżeli tak, należało podać ich wysokość, czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało wskazać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, naprawy, paliwo) oraz skąd posiadał środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Odpowiedzi na powyższe wezwanie należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 6 grudnia 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika wnioskodawcy w którym wniósł o przedłużenie zakreślonego terminu na złożenie dodatkowych wyjaśnień o siedem dni. Podkreślić należy, że skarżący zarówno w zakreślonym terminie jak i dotychczas nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, do nadesłania których został wezwany. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie nadesłał do chwili wydania niniejszego postanowienia żadnych dodatkowych wyjaśnień, co uniemożliwia dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący nie podał przede wszystkim czy uzyskuje dochody z tytułu najmu lub dzierżawy oraz czy posiada oszczędności. Nie oświadczył czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych oraz czy posiada pojazdy mechaniczne, jak również jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu oraz bieżącym utrzymaniem siebie. Wnioskodawca nie wyjaśnił także skąd posiadał środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Wyjaśnić należy, że treść żądanych od strony informacji miała jednie na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Skoro wnioskodawca tego nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazał, iż spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy. Zaznaczyć należy, że w złożonym sprzeciwie wnioskodawca nie wskazał także żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie jego wniosku. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.