VII SA/Wa 1861/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie uzupełnił wezwania sądu o dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości i oszczędności, wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku. Brak tych informacji uniemożliwił sądowi rzetelną analizę jego zdolności płatniczych i ustalenie, czy spełnia przesłanki z art. 246 § 1 PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Wnioskodawca L. W. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku załączył formularz PPF, podając dochód z emerytury i posiadane nieruchomości. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, jednak wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku, co uniemożliwiło ocenę jego zdolności płatniczych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić L. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2010 r. po rozpoznaniu wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić L. W.przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskodawca wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączył wypełniony formularz PPF.
Z uzupełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podał, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1. 590,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca zakreślił w formularzu, że posiada dom mieszkalny o pow. 95 m² oraz udział w ½ nieruchomości o pow. 600 m ².
W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że dochód z uzyskiwany z emerytury wystarcza wyłącznie na podstawowe potrzeby.
Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na utrzymanie ( żywność, odzież, leki, itp.),
-czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,
- czy uzyskuje dochody z tytułu najmu dzierżawy, jeżeli tak należało podać ich wysokość,
- czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak wskazać ich wysokość,
-czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało wskazać markę rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem ( ubezpieczenie, naprawy, paliwo),
-skąd posiadał środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 6 grudnia 2010 r. wpłynęło pismo pełnomocnika wnioskodawcy w którym wniósł o przedłużenie zakreślonego terminu na złożenie dodatkowych wyjaśnień o siedem dni.
Skarżący w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę
w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 10 listopada 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz przedstawiające sytuację rodzinną i majątkową. Wskazał, że jest wdowcem, utrzymującym się z emerytury w wysokości 1.590,00 złotych miesięcznie. Podał, że posiada dom o pow. 95 m oraz udział w ½ nieruchomości o pow. 600m. Skarżący uchylił się jednak od wykazania
i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżący nie podał przede wszystkim czy uzyskuje dochody z tytułu najmu, dzierżawy czy posiada oszczędności. Nie oświadczył również czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, czy posiada pojazdy mechaniczne a także jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu oraz na bieżące utrzymaniem. Wnioskodawca nie złożył również oświadczenia skąd posiadał środki na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy.
Wskazać należy, że w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy należy wykazać sytuację majątkową, z uwzględnieniem przede wszystkim wydatków jak i dochodów, która poddana ocenie może być przyczyną przyznania wnioskodawcy prawa.
Skoro tego wnioskodawcy nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło