VII SA/Wa 1861/21

WyrokWSA w Warszawie2022-04-12

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze z powodu braku interesu prawnego strony odwołującej się?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, ponieważ strona odwołująca się (B. H.) nie wykazała swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Interes prawny musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i mieć charakter obiektywny, a nie subiektywny. Właścicielami sąsiedniej działki byli J. i W. H., a B. H. nie wykazała takiego interesu prawnego, który uzasadniałby jej status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta ustalającej warunki zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając, że strona odwołująca się (B. H.) nie wykazała swojego interesu prawnego. Właścicielami sąsiedniej działki byli J. i W. H. Skarżące (J. H. i B. H.) wniosły skargę do WSA, kwestionując decyzję SKO. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. H. i B.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach (SKO) decyzją z 14 września 2020 r. SKO.4000-1314/2020, na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r, poz. 570) oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania B. H. od decyzji Wójta Gminy [...] z 9 czerwca 2020 r. BGK.6730.1.2020 ustalającej warunki zabudowy dla farmy fotowoltaicznej PV [...] 11 o mocy do 4 MW (dz. nr ew. [...],[...],[...] obr. H.). SKO wskazało, że zwróciło się o wypisy z ewidencji gruntów i decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, które nadesłano 3 sierpnia 2020 r., oraz wezwało odwołującą do wykazania interesu prawnego w tym postępowaniu, która nadesłała odpowiedź 28 sierpnia 2020 r. Dalej przytoczyło art. 28 k.p.a. i podkreśliło, że z ww. materiału dowodowego wynika, że właścicielami działki nr ew. [...] w H., sąsiadującej z inwestycją, są J. i W. H.. Natomiast odwołująca się – B. H., w odpowiedzi na wezwanie oprócz wielu zarzutów do Wójta, nie wykazała interesu prawnego. Zdaniem SKO, B. H. nie posiada legitymacji do bycia stroną w tej sprawie, a subiektywne odczucia co do ewentualnych następstw inwestycji i brak zgody na jej realizację, nie mogą mieć wpływu na ocenę jej interesu prawnego. SKO stwierdziło w konsekwencji, że decyzja Wójta nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach B. H., należało zatem umorzyć postępowanie odwoławcze zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę na ww. decyzję SKO z 14 września 2020 r. złożyły J. H. i B. H.. W uzasadnieniu skargi zacytowały szereg przepisów (dot. procedury cywilnej, prawa cywilnego oraz Konstytucji RP), a w dalszych obszernych wywodach wskazały, że nie zgadzają się z decyzją lokalizacyjną. Ponadto krytycznie odniosły się do działań szeregu organów. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r. poz. 137), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji nie naruszyły prawa w sposób wskazany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a). Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 14 września 2020 r. umarzająca postępowania odwoławcze zainicjowane odwołaniem B. H. od decyzji z 9 czerwca 2020 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla opisanej inwestycji. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy organ odwoławczy jest zobowiązany zbadać, czy odwołanie pochodzi od podmiotu mającego status strony postępowania (art. 127 § 1 k.p.a.). W przypadku jego braku, organ zobowiązany jest umorzyć postępowanie odwoławcze na mocy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 5 lipca 1999 r., OPS 16/98; wyrok NSA z 15 lutego 2006 r, II OSK 515/05 - CBOSA). W takiej sytuacji organ odwoławczy nie rozpatruje merytorycznie zarzutów odwołania. Wskazać przy tym trzeba, że przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020, poz. 293) nie określają kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Zastosowanie znajduje zatem art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie wskazuje się na realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Istotne przy tym, że interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy jego woli prowadzenia postępowania. Cechami interesu prawnego jest bowiem to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 23 marca 1999 r. (I SA 1189/98, LEX nr 47969), Przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ma inwestor (wnioskodawca) oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Mogą mieć go również właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Wszystkie inne podmioty, w tym właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajdujących się w obszarze analizowanym, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na mocy art. 28 k.p.a. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości i stopień jej uciążliwości (wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 1094/18, LEX nr 2772422). Źródłem interesu mogą być przepisy prawa materialnego administracyjnego, a w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy także przepisy prawa cywilnego dotyczące własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonych praw rzeczowych, (wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r. II OSK 1605/18, LEX nr 2714002). W niniejszej sprawie podkreślić również trzeba, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, dającymi podstawę skierowanego żądania w celu podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Jak już wyżej wskazano, o tym czy podmiot ma interes prawny, nie może decydować jedynie sama jego wola, skoro interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym. W świetle przedstawionej argumentacji, SKO prawidłowo uznało, że B. H. nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 9 czerwca 2020 r. Z ustaleń organu odwoławczego wynika bowiem jednoznacznie, że B. H. nie przysługuje żadne prawo, zarówno o charakterze rzeczowym, jak i obligacyjnym. Prawo własności działki nr ew. [...] w H., sąsiadującej z działką inwestycyjną przysługuje bowiem wyłącznie J. i W. H.. Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, skarga J. H. również nie zasługiwała na uwzględnienie. Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego z przyczyn podmiotowych rozstrzyga bowiem tylko co do legitymacji wnoszącego odwołanie. Decyzja ta nie dotyczyła zatem J. H., co z kolei oznacza, że nie mogła ona kwestionować tej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że stwierdzenie braku interesu prawnego we wniesieniu skargi po stronie skarżącego musi skutkować oddaleniem skargi, a nie jej odrzuceniem (np. wyroki NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 115/16, LEX nr 2442908; z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. I OSK 1351/14, LEX nr 1494692; z dnia 5 lutego 2014 r, sygn. II GSK 9/13, LEX nr 1452776). Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło