VII SA/Wa 1865/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 1865/08 UZASADNINIE Wojewoda [...] decyzją znak: [...] wydaną [...] czerwca 2008r. na podstawie art. 157 § 1 i 3 w zw. z art. 158 § 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku A. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dn. [...].04.2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę istniejącej zabudowy na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] - odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu organ podał, że art. 28 ust 2 Prawa budowlanego określa krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w sprawie kontrolowanego pozwolenia. Wnioskująca nie była stroną tego postępowania, gdyż nie spełniała przesłanek z art. 28 ust. 2 z ustawy. Nie wykazała też interesu prawnego ani obowiązku którego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji, wobec tego zdaniem organu nie ma przymiotu strony niezbędnego dla prawnie skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego. Odwołanie od tej decyzji złożyła A. K. podnosząc, że jest spadkobierczynią dawnych właścicieli nieruchomości której dotyczy kwestionowana decyzja i powinna być uznana za stronę postępowania we wszystkich postępowaniach dotyczących tej nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...] września 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jak wynika z akt sprawy, własność nieruchomości, której dotyczy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...].04.2007r., na mocy dekretu z dnia 26 października 1945r. - o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U z 1945r., Nr 50, poz. 279), przeszła z dniem 21.11 1945r., na rzecz Skarbu Państwa. Poprzednia współwłaścicielka nieruchomości - I. D. - nie uzyskała do przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...].07.1972r., znak: [...] oraz decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...].05.1978r., znak: [...]. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w skład masy spadkowej po zmarłej I. D. nie weszła przedmiotowa nieruchomość położona przy ulicy [...] (dawniej [...]). Fakt pozostawania spadkobiercą byłego współwłaściciela nieruchomości, nie przesądza przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę budynku znajdującego się na tej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 7, 8, 10, 64 § 4, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa oraz art. 28 kpa i art. 5 ust 1 pkt 6 i ust 2 i art. 84 ustawy Prawa budowlane. W uzasadnieniu skargi podała, że jest spadkobierczynią dawnych właścicieli nieruchomości położonej przy ulicy [...] róg ulicy [...] w skład której wchodzi działka nr ew. [...] objęta kwestionowaną decyzją. Skarżąca podała, że toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny - zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., - Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2008r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2008r. odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].04.2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę istniejącej zabudowy na działce nr [...] przy ul. [...] w W. z uwagi na brak po stronie wnioskującej o wszczęcie postępowania nadzorczego A. K. interesu prawnego. Zdaniem Sądu zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego, istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa, decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m. in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Podkreślić należy, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ ten jest tak samo jak organ I instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Te zasady postępowania obowiązują również w postępowaniu nieważnościowym. Kontrolowane decyzje zapadły w postępowaniu nadzorczym, nieważnościowym. Zgodnie z § 2 art. 157 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. A więc pierwszą czynnością organu po wpłynięciu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest ustalenie czy wnoszący ma przymiot strony niezbędny dla skutecznego żądania wszczęcia postępowania nadzorczego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślało, że stroną postępowania nadzorczego jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz także ten kto ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozpoznawanej sprawie A. K. wnioskująca o wszczęcie nowego postępowania - nadzorczego w stosunku do decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na rozbiórkę zabudowy na działce przy ul. [...] w [...] wskazała, że swój interes prawny wiąże z dochodzeniem roszczeń dekretowych, podnosząc, że wniosek byłej właścicielki nieruchomości z dnia 10 lutego 1949 r. nie został rozpatrzony w całości. Podała również, że toczą się postępowania administracyjne po stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 marca 2006 r. w sprawie I SA/Wa 1989/04 nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...].07.1972r., odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości o pow. [...] m2 na rzecz następców prawnych właścicieli, oraz postępowanie dotyczące decyzji wydanej w tym samym przedmiocie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002r. W prowadzonym postępowaniu organ powołał treść przepisu art. 28 kpa oraz orzecznictwo wydane na jego tle, przytoczył jako uzasadnienie braku po stronie wnioskującej przymiotu strony fakt wydania decyzji odmawiających byłej właścicielce ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości własności czasowej, jednakże nie ustosunkował się do jej twierdzeń wskazanych we wniosku o wszczęcie postępowania i zarzutów zawartych w odwołaniu m. in. do twierdzenia że Sąd stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia. [...].07.1972r., której wydanie organ przywołał w uzasadnieniu jako argument rozstrzygnięcia. Odzwierciedlenie prowadzonego postępowania, a szczególnie analiza i ocena zarzutów strony w trakcie toczącego się postępowania winno znaleźć się w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę stanowiska organu znajdującego swój wyraz w rozstrzygnięciu. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji tych wymogów nie spełniają. Przy ponownym rozstrzyganiu wniosku wniesionego przez skarżącą - organ winien wziąć pod uwagę powyższe uwagi Sądu tj. uwzględnić ogólne zasady postępowania administracyjnego, a także przepis art. 77 § 1 kpa i motywy rozstrzygnięcia podać w sposób pełny i jednoznaczny, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153. poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.