VII SA/Wa 187/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi H. C. i A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. C. i A. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009r. ([...]), na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw. dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) uchylającej decyzję własną z [...] grudnia 2003r. ([...]) o pozwoleniu na budowę segmentu mieszkalnego nr 5 w zabudowie szeregowej na części działki nr [...] przy ul. W. w B., zmienioną decyzją z dnia [...] maja 2004r. oraz przeniesioną decyzją z [...] października 2004r. na PPUH "P." M. O. i odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. segmentu - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewoda wskazał, że we wznowionym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. zobowiązano inwestora do usunięcia braków, które nie zostały usunięte w zakreślonym terminie. Organ prawidłowo zatem w zw. z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego uchylił ww. decyzję i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu złożenia wniosku o wznowienie przez osobę nie będącą stroną postępowania, organ wyjaśnił, że w przypadku wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ nie bada, czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony, gdyż kwestia ta będzie ustalana dopiero we wznowionym postępowaniu. Organ stwierdził, że pp. C. zachowali termin do złożenia wniosku o wznowienie, gdyż ich skargę potrakotowano jako wniosek o wznowienie, co potwierdza decyzja z dnia [...] października 2004r. Również w piśmie z dnia 2 września 2004r. wnioskodawcy wyraźnie podkreślili przyczynę swoich wystąpień, tj. nieuznawanie ich za stronę ww. postępowania. Organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] lipca 2006r., nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania M. O., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2009r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2006r. Organ wskazał, że jako podstawę wznowienia wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W piśmie z dnia 10 stycznia 2005r. wyjaśnili, że datą w której dowiedzieli się o "prawdopodobnym wydaniu decyzji pozwolenia na budowę" był 17 grudnia 2004r. Jednak, zdaniem organu, o ww. decyzji pp. C. dowiedzieli się już w dniu [...] października 2004r. tj. w dacie doręczenia im decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2004r. odmawiającej wznowienia postępowania w ww. sprawie. Zatem od tego dnia rozpoczął bieg miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, zaś wniosek o wznowienie złożyli 20 grudnia 2004r. co oznacza, że nie zachowali terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Organ dodał, że sami wnioskodawcy w piśmie z dnia 10 stycznia 2005r. wskazali, że podanie z dnia 20 grudnia 2004r. jest ich pierwszym wystąpieniem w stosunku do segmentu Nr 5. Ponadto, decyzję z dnia [...] lipca 2006r. wydano z naruszeniem art. 63 § 3 kpa, gdyż zarówno wniosek o wznowienie jak i pismo uzupełniające z dnia 10 stycznia 2004r. podpisał wyłącznie A. C. Uznanie za wniosek o wznowienie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą podanie powoduje, że organ bez podstawy prawnej, w stosunku do takiej osoby, prowadził postępowanie z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Tym samym ww. decyzja jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Skargę na ww. decyzję złożyli H. i A. C. wnosząc o jej uchylenie. Przedstawili przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie zakończonej weryfikowaną w postępowaniu nieważnosciowym decyzją podkreślając, że Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2004r. stwierdził, że przysługuje im przymiot strony, jako następcom prawnym spółki Z. (od której nabyli działkę i segment), która była stroną w prowadzonych w listopadzie 2003r. postępowaniach administracyjnych. Pismem z 14 grudnia 2004r. organ wezwał i umożliwił im zapoznanie się z częścią akt sprawy, dotyczącą pozwolenia na budowę na części działki [...], co nastąpiło 17 grudnia 2004r. W dniu 20 grudnia 2004r. złożyli wniosek o wznowienie, postępowania uzupełniony pismem z dnia 10 stycznia 2005r. Był to pierwszy ich wniosek, zatem zachowali ustawowy termin. Ponadto skarżący wskazali na wady decyzji o pozwoleniu na budowę. Podnieśli również, że na ich działce [...] ustanowiona została służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela działki [...] do korzystania z pasa gruntu o szerokości 3m w celu naprawy, konserwacji i zmiany uzbrojenia przyłącza kanalizacji sanitarnej. Projekt budowlany przekraczał o 2m. wysokość ustaloną w warunkach zabudowy, rażąco naruszono też § 13 ust. 1,2,3 i § 57 warunków technicznych. Inwestor wezwany do usunięcia braków w projekcie, ich nie usunął. Skarżący podali, że ich interes prawny wynika z faktu ograniczenia dopływu światła dziennego do ich pomieszczeń mieszkalnych. Nadto, skoro organ I instancji stwierdził brak podpisu winien wezwać zgodnie z art. 64 § 2 kpa do usunięcia braków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009r., którą organ ten uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2006r., uchylającej - we wznowionym postępowaniu - decyzję własną z [...] grudnia 2003r. o pozwoleniu na budowę ww. segmentu mieszkalnego nr 5 oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Na wstępie podkreślić trzeba, że w postępowaniu nadzwyczajnym, zmierzającym do ustalenia czy decyzja została wydana z wadami kwalifikowanymi wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, przede wszystkim ustalenia wymaga kwestia czy i do jakich naruszeń prawa doszło w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją, a następnie dopiero możliwe jest dokonanie oceny, czy stwierdzone naruszenie prawa ma charakter kwalifikowany. Rozstrzygnięcie organu nadzoru musi opierać się zatem na wnikliwej ocenie zebranego materiału dowodowego, z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, gdyż tylko jednoznaczne stwierdzenie istnienia ww. wad decyzji może stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W niniejszej sprawie ocenie w postępowaniu nieważnościowym podlegała decyzja wydana w postępowaniu wznowionym, co przede wszystkim obligowało organ do zbadania, czy zostały spełnione przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym trybie. W takim też kierunku organ przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie, gdyż warunkiem wszczęcia postępowania wznowieniowego jest łączne spełnienie trzech przesłanek. Wnioskodawca musi posiadać interes prawny we wszczęciu postępowania tego rodzaju, zachować termin do złożenia wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 148 kpa oraz wskazać na której z podstaw wymienionych w art. 145 § 1 kpa opiera wniosek. Ugruntowane jest bowiem stanowisko, że wszczęcie postępowania wznowieniowego z uchybieniem, którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek stanowi o rażącym naruszenia prawa. Wyjaśnić przy tym należy, że w przypadku oparcia wniosku o art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a zatem sytuacji, kiedy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, przesłanka ta podlega badaniu dopiero w fazie merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem po wznowieniu postępowania postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Organ odwoławczy stwierdził - między innymi - że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. w ogóle nie powinno być wznowione, gdyż wniosek o wznowienie z dnia 20 grudnia 2004r. został złożony z uchybieniem ustawowego terminu wskazanego w art. 148 § 2 kpa., skoro już z treści decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2004r. skarżący dowiedzieli się o decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. Stanowisko to nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach sprawy. Wskazać bowiem należy, że pismem z dnia 10 stycznia 2005r. skarżący sprecyzowali - na wezwanie organu - wniosek z dnia 20 grudnia 2004r. Z pisma tego jednoznacznie wynika, że skarżący podtrzymują wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2003r. i jednocześnie proszą o potraktowanie tego pisma (z dnia 20 grudnia 2004r.), jako wniosku o wznowienie postępowania, ale zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę budynków - segmentów mieszkalnych 1 -4, a więc decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Z powyższego wynika, że prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego, zakończonego weryfikowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] lipca 2006r. winna być oceniona - pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa - w odniesieniu do pisma skarżących z dnia 2 września 2004r, które w istocie stanowiło wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. W związku z powyższym, nie przesądzając o wyniku ponownych ustaleń organu, stwierdzić należało, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7. 77 i 107 § 3 kpa, co w konsekwencji uzasadniało jej uchylenie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wziąć również pod uwagę, że w uzasadnieniu weryfikowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia [...] lipca 2006r. Prezydent [...] merytorycznie rozpoznał sprawę, nie dokonując ustaleń w zakresie legitymacji skarżących do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Organ oceni, czy uchybienie to posiada kwalifikowany charakter mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz argumentację skarżących, w szczególności w zakresie przesłaniania ich pomieszczeń mieszkalnych. Wobec poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.