VII SA/Wa 187/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.C., M.K. i T.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] zapadła w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J.Ł. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...] w obrębie [...] w miejscowości [...]. W piśmie z dnia 19 lutego 2014 r. skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Wniosek uzasadnili wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli na podstawie decyzji uczestnik rozpocznie prace budowlane. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący wskazali, że trudne do odwrócenia skutki powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Rozpoczęcie budowy wiąże się także z dużymi kosztami a więc wykonanie zaskarżonej decyzji przed orzeczeniem Sądu grozi niepowetowaną szkodą nie tylko dla skarżących, ale także dla uczestnika. Powrót zaś do stanu poprzedniego niewątpliwie będzie się wiązał z dużą ilością poświęconego czasu i sił oraz wysokimi kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie oparł się zarówno na ocenie wniosku skarżących, jak i materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W przypadku decyzji o "pozwoleniu na budowę" ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymania wykonalności decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Warunkiem rozpatrzenia przez Sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu będzie więc jego właściwe uzasadnienie, tj. wykazanie przez wnioskującego, iż w sprawie zachodzą dwie przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/2004 niepubl.). Sąd zauważa, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zaś kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Wydając zatem postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jak i o odmowie wstrzymania, sąd winien odnieść się tylko do zbadania czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceniając wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd winien mieć na uwadze także treść art. 35 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), z którego wynika, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania decyzji na wniosek skarżącego można uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Brzmienie tego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora, a jedynie w niektórych przypadkach może odnieść się także do innych podmiotów. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim Sąd rozstrzygnie wszelkie sprawy dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, a niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie może spowodować konieczność poniesienia ewentualnych kosztów związanych z rozbiórką wznoszonych obiektów budowlanych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1368/08). Powyższe nie oznacza, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Z treści art. 35 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika zatem, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora, nierzadko mogącą spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Oznacza to, że inwestor mając świadomość zaskarżenia decyzji i możliwości jej uchylenia, sam winien ocenić ryzyko związane z rozpoczęciem procesu inwestycyjnego. Inwestora mogą dotknąć skutki realizacji decyzji o pozwoleniu na budowę w postaci poniesienia znacznych kosztów lub trudnych do odwrócenia skutków, od niego to jednak wyłącznie zależy, czy rozpocznie realizację robót przed rozpatrzeniem skargi. Analizując wniosek skarżących Sąd doszedł do przekonania, że nie został on uzasadniony w sposób pozwalający na jego uwzględnienie. Nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim skarżący nie wskazali, czy wskutek wykonania zaskarżonej decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawili żadnych argumentów w tym zakresie. Nie jest zatem wiadome, jakie potencjalne negatywne następstwa, wskutek wykonania zaskarżonej decyzji, mogłyby w odniesieniu do skarżących wystąpić. Realizacja każdego zamierzenia budowlanego prowadzi do trwałej zmiany otoczenia inwestycji, a ewentualny powrót do stanu poprzedniego zmienionej inwestycją rzeczywistości będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Wskazać jednocześnie trzeba, że sam fakt istnienia niekorzystnego dla strony skarżącej rozstrzygnięcia, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd, będąc właściwy do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności. Rozpoczęcie przez inwestora prac budowlanych, zanim Sąd rozstrzygnie wniesioną skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie wiązać się będzie z wszczęciem odpowiedniej procedury. Z kolei przedstawione we wniosku argumenty dotyczące nieprzeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego, w tym nienałożenia przez organ na inwestora obowiązku dostarczenia analizy linijki słońca, niezachowania minimalnej odległości od granicy działki sąsiedniej i naruszenia szeregu przepisów postępowania wchodzą w zakres merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, a więc będą badane podczas rozprawy przez Sąd. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi - nie bada legalności zaskarżonego aktu. Kieruje się jedynie przesłankami z art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście podniesionej przez skarżących argumentacji i okoliczności sprawy. Z przedstawionych powodów brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie uprawdopodobnione zostały okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania objętej wnioskiem decyzji na podstawie art. 61 § 3 powoływanej ustawy. Wobec faktu bezzasadności wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji bezprzedmiotowe jest również zastosowanie kaucji na zabezpieczenie, o której mowa w art. 35 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.