VII SA/Wa 1870/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.U. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia : 1) przyznać J. U. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie radcy prawnego, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 10 listopada 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i czworo dzieci. Sześcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę z tytułu przyznanej renty chorobowej o łącznej wysokości 960,00 złotych miesięcznie (2 x 480,00 złotych) oraz z dochodów uzyskiwanych przez dwóch synów w wysokości po 1.500,00 złotych przez każdego z nich. Wnioskodawca oświadczył, że trzeci syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a córka jeszcze się uczy. Łączny dochód sześcioosobowej rodziny wynosi 3.960,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 220 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 6,25 hektara. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada, jak również pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osoby. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że ten rok jest dla niego niezmiernie ciężki, gdyż gospodarstwo rolne dosięgła powódź. Dodał, że na pokrycie strat w gospodarstwie nie przysługuje mu kredyt, a ponadto posiada już kredyt w wysokości 8 tysięcy złotych, który wystarcza tylko na pokrycie podstawowych potrzeb. Wnioskodawca oświadczył, że jest człowiekiem schorowanym i nie może liczyć na żadną pomoc. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stwierdzono, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru jak i uiszczenie jednorazowo wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych byłby to wydatek wykraczający poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Podkreślić należy, że wnioskodawca wraz z osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym posiada stały dochód miesięczny, który łącznie wynosi 3.960,00 złotych. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie z dziećmi uzyskuje. Posiadanie przez wnioskodawcę miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość uznania go za osobę wykazująca trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść najmniejszych nawet kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Sytuacja taka pozwala bowiem na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Wskazać należy, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy bada się nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Tym samym uznano, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.