VII SA/Wa 1871/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Ż. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. J. Ż., wnioskiem z dnia 3 listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), uzupełnionym w dniu 21 grudnia 2015 r. oraz 12 lutego 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 25 lutego 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 23 lutego 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy zamieszkuje wspólnie z rodzicami i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należało wyjaśnić powyższe, gdyż w tym zakresie nie podał żadnych danych pkt 6 tj. stan rodzinny formularza nie został uzupełniony, - czy pobiera stypendium ( naukowe, socjalne) z tytułu nauki na wyższej uczelni, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, kwartalnie, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób, - ile wynosi opłata za studia (należało podać wysokość opłaty miesięcznej, kwartalnej lub semestralnej) i przez kogo jest opłacana. Wnioskodawca, w odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 16 marca 2016 r., udzielił, w sposób lakoniczny, odpowiedzi na niektóre z zadanych w ww. wezwaniu pytań, a więc wykonał to wezwanie w sposób niepełny. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy z uwagi na niewykazanie przez niego, w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niego tej instytucji. Referendarz, dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego, oparł się także na danych, przedstawionych przez ojca wnioskodawcy w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1873/15, w której wystąpił on z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wynikało to z faktu, że zgodnie z podanymi informacjami, wnioskodawca prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe i pozostaje na ich utrzymaniu. Nieudzielenie przez wnioskodawcę, w piśmie z dnia 16 marca 2016 r., odpowiedzi na wszystkie zadane w wezwaniu pytania nie pozwoliło na dokonanie pełnej oceny jego oraz jego rodziców sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując jego ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a." od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Jednocześnie z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że to strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona powinna zatem poprzez rzetelne przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów, wykazać, że zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Z wniosków, złożonych w niniejszej sprawie, o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich na Politechnice [...]. Wskazał, że jest na utrzymaniu rodziców jak również ludzi dobrej woli. Czesne za studia płaci "jako dar woli rodziców i dobrych ludzi". Oświadczył, że posiada 2/36 udziału nieruchomości i wspólny lokal z rodzicami o pow. 60 m ². Pismem z dnia 16 marca 2016r. (data wpływu do Sądu 22 marca 2016r.) skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego, ani socjalnego). Utrzymuje się z kieszonkowego od rodziców. Wskazał, że opłata za studia wynosi 550 zł miesięcznie. Przypomnieć należy, że z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów, wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Skarżący natomiast w sposób wybiórczy udzielił informacji na temat swojego statusu majątkowego, kierując swoje wyjaśnienia jedynie w kierunku zobowiązań. W sytuacji, gdy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami, a jednocześnie nie posiada żadnego dochodu, niezbędnym wydaje się przedstawienie sytuacji majątkowej jego rodziców. Wobec braku informacji w tym przedmiocie od skarżącego, Sąd z urzędu posiada wiedzę, że ojciec skarżącego – J. Ż. złożył w tutejszym Sądzie skargę na tę samą decyzję tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...]. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1873/15. J. Ż. również złożył wniosek o prawo pomocy, a w złożonym formularzu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 3000 złotych miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału lokalu mieszkalnego o pow. 60 m ². W uzasadnieniu wniosku ojciec wnioskodawcy podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, pozostaje pod stałą opieką lekarską i wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. J. Ż. wyszczególnił, że ponosi następujące wydatki tj. opłaty związane z utrzymaniem lokalu ok. 600,00 złotych utrzymanie 15- letniego samochodu (paliwo, ubezpieczenie, eksploatacja) 200,00 złotych, czesne pobierania nauki syna J. -550,00 złotych, leczenie i wizyty żony 300,00 złotych, wydatki na własne leczenie 200,00 złotych, dojazd do pracy – 100,00 złotych, zakup gazu do kuchni, opłaty za telefon, TVP, RTV i inne 250,00 złotych, kieszonkowe dla syna (dojazdy do uczelni, przybory szkolne itp.) - 200,00 złotych, wydatki na bieżące i konieczne utrzymanie ( zakup żywności) 600,00 złotych. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż ojciec wnioskodawcy podał w formularzu nadesłanym do Sądu w sprawie VII SA/Wa 1873/15 w lutym 2016r., że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za prace w wysokości około 3000 złotych, w formularzu nadesłanym w sprawie VII SA/Wa 2868/15 w styczniu 2016r. wskazał, że około 4500 złotych, natomiast w sprawie VII SA/Wa 2791/15 w formularzu nadesłanym do Sądu także w styczniu 2016r. około 2800 złotych. W ocenie Sądu skarżący w sposób niepełny i nierzetelny przedstawił swoją sytuację finansową, przedstawił wybiórczo informacje nakierowując je na wykazanie, iż jako osoba studiująca i bezrobotna nie posiada żadnego dochodu, a zatem nie ma środków na poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zwrócić należy uwagę, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 20 lipca 2015r. i od 27 października 2015 r. tj. od dnia kiedy skarżący otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, był świadomy kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Skarżący nie wskazał, aby jako osoba młoda, zdrowa i zdolna do pracy – choćby w okresie wolnym od zajęć uczelnianych, podjął jakiekolwiek kroki w kierunku zgromadzenia choć części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy i sprzeciwu stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy, brak jest więc podstaw do uwzględnienia wniosku. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.