VII SA/Wa 1872/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-30

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające stałe dochody z emerytur, mieszkanie, działkę rekreacyjną i samochód mogą zostać uznane za osoby znajdujące się w sytuacji materialnej kwalifikującej je do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Osoby posiadające stałe dochody z emerytur w wysokości 3.210,00 zł miesięcznie, mieszkanie, działkę rekreacyjną i samochód osobowy, nie mogą zostać uznane za osoby znajdujące się w sytuacji materialnej kwalifikującej je do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), gdyż ich dochody pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
H. i J. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wznowienia postępowania. Wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi, utrzymującymi się z emerytur w wysokości 3.210,00 zł miesięcznie, posiadają mieszkanie, działkę rekreacyjną i samochód. Sąd ocenił, że ich sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono H. i J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2009r. po rozpoznaniu wniosku H. i J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić H. i J.S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 22 grudnia 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy H. i J.S., w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawców, którzy osiągają stałe dochody miesięcznie, nie sposób uznać za osoby na tyle ubogie, że konieczne jest im przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy są starszymi i schorowanymi osobami. Wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 3.210,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają mieszkanie o pow. 41 m². Ponadto posiadają działkę rekreacyjną oraz samochód osobowy marki "Skoda". Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżący nie wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, powyższa kwota jaką uzyskują wnioskodawcy z tytułu emerytur pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na nich kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych (wpis od skargi). Stwierdzono, że wnioskodawcy są w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawcy uzyskują stały i niemały miesięczny dochód. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło