VII SA/Wa 1872/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] nakazującą H. i J. S. rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] we W. obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, parterowego z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem, składającego się z: obiektu zasadniczego o wymiarach [...] m i tarasu o wymiarach [...] m. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 a § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego odmówił wznowienia postępowania ze skargi H. i J. S. zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu organ podał, że strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007 r.) jako podstawę wznowienia postępowania. Zdaniem organu w stadium poprzedzającym wznowienie postępowania niezbędne jest zbadanie wymogów formalnych wniosku, a więc czy pochodzi od strony postępowania, czy wskazuje podstawę prawną oraz czy został złożony w terminie. W niniejszej sprawie pierwsze 2 warunki zostały spełnione, ale ostatni już nie, ponieważ termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upłynął z dniem 29 stycznia 2008 r., a skargę nadano w dniu [...] kwietnia 2008 r., a więc z prawie trzy miesięcznym uchybieniem terminu. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H. i J. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż skargę o wznowienie postępowania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a więc na podstawie art. 145 a § 1 k.p.a. wniesiono z uchybieniem terminu miesięcznego od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. i J. S. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący podnieśli, że ich sprawa została rozstrzygnięta na podstawie nieprawomocnego orzeczenia odmawiającego przywrócenia terminu, co narusza art. 7 i 8 k.p.a. Skarżący zarzucili organowi I instancji, że nie umożliwił im zapoznanie się z aktami sprawy. Zdaniem skarżących organu obu instancji naruszyły art. 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji nie można zweryfikować poprawności oceny materiału dowodowego zabranego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja na narusza prawa. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Dotyczy ono bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Podstawy wznowienia postępowania wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. zważywszy na fakt, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Z uwagi na fakt, iż stoi ono w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, instytucja wznowienia postępowania może być stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Właściwy organ orzeka o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołali jako przesłankę wznowienia postępowania art. 145 a § 1 k.p.a., czyli fakt wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06. Na wstępie należy podkreślić, że aby można było wznowić postępowanie administracyjne na tej podstawie, muszą być spełnione łącznie 3 następujące przesłanki, wskazane w art. 145 a k.p.a.: Pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145 a w związku z art. 145 § 1 k.p.a.). Wynika stąd, że przesłanka ta nie ma zastosowania, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stało się ostateczne przed wydaniem decyzji, jak również w postępowaniu odwoławczym. Organy rozstrzygające sprawę są związane orzeczeniem Trybunału i winny je uwzględniać w dniu wydania decyzji. Nieuwzględnienie tego orzeczenia skutkować będzie stwierdzeniem nieważności decyzji. Przesłanka druga, wynikająca bezpośrednio z art. 145 a k.p.a. wiąże się z wydaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ważna zatem jest tutaj data ogłoszenia tego orzeczenia. W razie gdy orzeczenie to ogłoszone zostało po dacie wydania decyzji ostatecznej, istnieje podstawa do wznowienia postępowania, jeżeli natomiast orzeczenie obowiązywało przed wydaniem decyzji i nie zostało ono uwzględnione, decyzja taka jest nieważna. Ostatnią przesłanką jest termin jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia, niemniej Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej danego aktu normatywnego. Dopiero upływ tego terminu daje podstawę do liczenia okresu jednego miesiąca na wniesienie przedmiotowego wniosku. W przedmiotowej sprawie tylko dwie z trzech przesłanek zostały spełnione, a mianowicie wniosek o wznowienie postępowania został złożony w stosunku do decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2005 r. i orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ogłoszone zostało po dacie wydania decyzji ostatecznej, bo w dniu 29 grudnia 2007 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania powinien być złożony w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok ten został ogłoszony w dniu 29 grudnia 2007 r., a więc termin na złożenie skargi o wznowienie upłynął z dniem 29 stycznia 2008 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania z tej przyczyny został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] kwietnia 2008 r., a więc z kilkumiesięcznym uchybieniem terminu ustanowionego w przepisie art. 145 a § 2 k.p.a. Odnosząc powyższe zasady do zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organy I jaki i II instancji przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy i właściwie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówiły wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.