VII SA/Wa 1872/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 29 stycznia 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący wniósł o zwolnienie z opłaty za kopie wyroku z uzasadnieniem oraz ustanowienie pełnomocnika do złożenia skargi do NSA. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 28 lutego 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawny. W pozostałym zakresie wniosek oddalono. Od powyższego rozstrzygnięcia P. K. pismem z dnia 6 marca 2013 r. wniósł sprzeciw, w którym wskazał, iż nie stać go na pokrycie kosztów związanych ze wszystkimi sprawami. Część kosztów w niektórych sprawach pokrył, ale na wszystkie go nie stać. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 28 lutego 2013 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zw. dalej p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Dlatego też, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a., złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z uwagi na niewskazanie żadnych danych w formularzu PPF, związanych z sytuacją materialną strony, zarządzeniem z dnia 1 lutego 2013 r. na podstawie 255 p.p.s.a., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez: - podanie z jakich środków utrzymuje się wnioskodawca, należało wskazać źródło dochodu (umowa o pracę, działalność gospodarcza, wynajem lokalu, inne) oraz jego wysokość, - podanie jakie lokale/nieruchomości posiada oraz podania czy uzyskuje z nich dochody, jeżeli wnioskodawca uzyskuje z nich dochody, należało je podać, - wskazanie czy żona wnioskodawcy jest zatrudniona bądź prowadzi inną działalność zarobkową, jeżeli tak, to należało wskazać jakie uzyskuje dochody, jeżeli nie, to należało nadesłać zaświadczenie z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną, - podanie z ilu osób składa się rodzina wnioskodawcy, - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym rodziny, - podanie czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - podanie czy wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny, a jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi na ww. zarządzenie wnioskodawca nadesłał nowy formularz PPF w którym wskazał, że w skład jego gospodarstwa domowego wchodzi pięć osób. Trójka dzieci jest w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z wynajmu za co osiąga dochód około 3 tysięcy zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód, około 2 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Dodał, że nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia adwokata, gdyż jest to koszt około 3 000 zł. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K., Sąd uznał, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w jednak tylko w ograniczonym zakresie tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 5 tys. zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi około 1000 zł. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika, jednakże stronę z ww. dochodu stać jest na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Z uwagi na alternatywne wskazanie o ustanowienie jakiego pełnomocnika strona wnosi ustanowiono radcę prawnego z urzędu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.