VII SA/Wa 1874/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-19
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma w postępowaniu administracyjnym, dokonane na podstawie art. 44 KPA, było skuteczne, jeśli nie ma dowodów na prawidłowość jego przeprowadzenia, a w konsekwencji, czy decyzja administracyjna mogła stać się ostateczna i stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bez podstaw prawnych. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było uznanie doręczenia zastępczego decyzji nakazującej rozbiórkę za nieskuteczne z powodu braku dowodów na prawidłowość jego przeprowadzenia, co uniemożliwiło stwierdzenie ostateczności tej decyzji i tym samym legalność wszczęcia egzekucji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. i M. J. grzywnę w celu przymuszenia z powodu niewykonania nakazu rozbiórki utwardzenia terenu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na skuteczne doręczenie decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie zastępczym i jej ostateczność. Skarżący podnieśli zarzut nieskuteczności doręczenia zastępczego, co uniemożliwiło stwierdzenie ostateczności decyzji i podstaw do egzekucji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. i M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem
nr [...] z dnia [...] września 2005 r. nałożył na inwestorów A. i M. J. grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., tj. nakazu całkowitej rozbiórki utwardzenia terenu pod miejsce postojowe dla samochodów osobowych z bramą wjazdową od strony ulicy na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K.
Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec niewykonania nałożonego w/w decyzją obowiązku w dniu [...] lipca 2005 r. wydane zostało upomnienie, po czym mocą tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2005 r. organ wszczął postępowanie egzekucyjne.
Organ wskazał, że decyzja z dnia [...] marca 2005 r. została zastępczo na podstawie
art. 44 kpa doręczona inwestorom w dniu 7.04.2005 r. i stała się ostateczna w dniu 22.04.2005 r.
Odwołanie zaś zostało wniesione z uchybieniem terminu czemu organ dał wyraz mocą stosownego postanowienia.
W dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego decyzja nakazująca rozbiórkę była ostateczna i w pełni wymagalna.
W skardze do Sądu inwestorzy wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że doręczenie zastępcze nie było skuteczne, decyzja nie stała się ostateczna, a więc brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Nie można odmówić skarżącym słuszności, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez należytego wyjaśnienia przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Organ winien zbadać z urzędu dopuszczalność egzekucji, co miałoby miejsce jedynie, gdyby decyzja była ostateczna.
Decyzją ostateczną zaś jest ta, od której nie przysługują zwykłe środki odwoławcze. Warunkiem wyprowadzenia decyzji do obrotu jest jej skuteczne doręczenie stronie i upływ terminu do wniesienia odwołania, w którym środka tego
nie złożono.
Organ ustalając, że decyzja stała się ostateczna w dniu 22.04.2005 r. oparł się na ustaleniu, że decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nakazująca rozbiórkę została doręczona skarżącym zastępczo na podstawie art. 44 w dniu 7.04.2005 r.
Doręczenie przewidziane w tym przepisie określone jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia i ma na celu usunięcie przeszkody
w dalszym prowadzeniu postępowania administracyjnego.
Przesłanką zastosowania przepisu art. 44 kpa jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa". Niemożność obejmuje sytuacje,
w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym
z miejsc przewidzianych w art. 42 kpa. Niemożność doręczenia dotyczy przypadku,
w którym doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 kpa dotyczy sytuacji, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy.
Podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce
na korespondencję o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym. W wypadku, gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie 7 dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie
o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia.
Adresat musi być zatem zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym.
Wobec tego, że w aktach administracyjnych brak jest druku dowodu doręczenia, nie sposób ustalić przyczyny nieoddania przesyłki adresatowi, która uzasadniałaby złożenie przesyłki w oddawczej skrzynce pocztowej. Brak jest także adnotacji
o pierwszym awizo, a jedynie znajduje się odręczna adnotacja bez podpisu "II awizo 30.03.2005", a następnie adnotacja "7.04.05", nieczytelny podpis przy pieczątce "zwrot do nadawcy, nie podjęto w terminie". Przede wszystkim zaś brak jest w aktach zwrotnego poświadczenia odbioru zawierającego informację o czynnościach doręczającego (przez niego wypełnionego).
W tej sytuacji nie wiadomo, jak działał doręczający. Doręczenia nie można więc uznać za dokonane (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28.06.2001 r. II SA 2871/00)
Z tych względów organ nie miał podstaw do uznania, że decyzja o rozbiórce została doręczona skutecznie w trybie określonym w art. 44 kpa z dniem 7 kwietnia 2005 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 21.04.2005 r. zaś decyzja stała się ostateczna w dniu 22.04.2005 r.
Jeśli zaś decyzja nie stała się ostateczna prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie miało podstaw prawnych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło