VII SA/Wa 1876/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-22

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika lotniczego za naruszenie obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerowi z tytułu opóźnionego lotu jest zasadna, jeśli przewoźnik dokonał wypłaty odszkodowania już po wniesieniu skargi do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ale przed wydaniem przez organ pierwszej decyzji?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika lotniczego za naruszenie obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerowi z tytułu opóźnionego lotu jest zasadna, nawet jeśli przewoźnik dokonał wypłaty odszkodowania po wniesieniu skargi do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ale przed wydaniem przez organ pierwszej decyzji. Niewypłacenie odszkodowania w terminie 30 dni od złożenia reklamacji stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia, co uzasadnia nałożenie kary, niezależnie od późniejszej zapłaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika lotniczego na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która stwierdziła naruszenie przepisów rozporządzenia WE nr 261/2004 i nałożyła karę pieniężną za niewypłacenie odszkodowania pasażerowi z tytułu opóźnionego lotu. Przewoźnik argumentował, że kara jest niezasadna, ponieważ dokonał wypłaty odszkodowania przed wydaniem ostatecznej decyzji, choć nastąpiło to po upływie ustawowego terminu na reklamację i po wniesieniu skargi do organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na podstawie m. in.: art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2 oraz art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r., poz. 605, dalej: "p.l."), art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r., dalej: "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu skargi S.P. o stwierdzenie naruszenia przez[...] z siedzibą w S. w I. praw pasażerów określonych w rozporządzeniu: 1. stwierdził naruszenie prawa przez [...].; 2. określił zakres nieprawidłowości jako naruszenie obowiązku wypłaty na rzecz S. P. odszkodowania w wysokości 250 Euro, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia; 3. ustalił czternastodniowy termin usunięcia naruszenia stwierdzonego w drugim punkcie, liczony od dnia doręczenia[...]. ostatecznej decyzji; 4. nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga S.P. dotycząca naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] rozporządzenia. Skarga związana była z opóźnionym lotem[...] jaki miał miejsce [...] października 2015 r. na trasie [...] –[...]. Odległość między tymi lotniskami wynosi 1394 km. Organ ustalił, że opóźnienie w chwili startu wyniosło 6 godzin i 33 minuty, a w chwili lądowania 6 godzin i 38 minut. W związku z opóźnieniem S.P. wniósł reklamację do[...]. Przewoźnik zadeklarował wypłatę odszkodowania określonego w art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia, jednak mimo upływu terminu na uwzględnienie reklamacji odszkodowania nie wypłacił. Organ wskazał, że z wykładni art. 5-7 rozporządzenia, dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości UE wynika, że pasażerom opóźnionych lotów przysługuje prawo do odszkodowania, jeżeli docierają do celu podróży co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a dla lotów o długości do 1500 km pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 250 euro. Stosownie do art. 209b ust. 1 p.l. kto nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów rozporządzenia, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy. Zgodnie z pkt 1.5 załącznika nr 2, naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia, podlega karze pieniężnej od 1000 do 2500 zł. Przewoźnik nie wykonał obowiązku wypłaty odszkodowania, więc organ ukarał go karą w wysokości 1500 zł. Na podstawie art. 209b ust. 1 p.l. organ określił w decyzji zakres nieprawidłowości oraz obowiązek i termin usunięcia naruszenia art. 7 rozporządzenia. Od decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2016 r. [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Spółka wskazała, że dokonała wypłaty odszkodowania w kwocie 250 Euro w dniu [...] maja 2016 r. Zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., decyzją z [...] czerwca 2017 r. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. w części ustalającej czternastodniowy termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości liczony od dnia doręczenia przewoźnikowi decyzji ostatecznej i w tym zakresie umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego ponowił w większości argumentację zawartą w decyzji z [...] sierpnia 2016 r. Odnosząc się do kwestii wypłacenia przez przewoźnika w dniu [...] maja 2016 r. odszkodowania, organ podniósł, że dowiedział się o tym dopiero w toku postępowania administracyjnego (wniosek pasażera wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2016r.). Wskazał, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o karze. Organ powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2016 r., sygn. I OSK 155/16 oraz z 30 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 2221/15. Zdaniem organu, jeżeli przewoźnik nie wypłaci odszkodowania w terminie 30 dni od wniesienia przez pasażera reklamacji, to dochodzi do naruszenia art. 7 rozporządzenia. To z kolei uzasadnia nałożenie kary. Jednocześnie wobec wypłaty odszkodowania organ częściowo uchylił decyzję wydana w pierwszej instancji oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie ustalenia czternastodniowego terminu na usunięcie stwierdzonych naruszeń. Skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. wniosła [...] Przewoźnik zarzucił naruszenie art. 7 rozporządzenia oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. i wniósł o uchylenie decyzji. Argumentował, że w chwili wydawania decyzji, świadczenie odszkodowawcze było już spełnione, co organ powinien uwzględnić z urzędu. Ze względu na wykonanie zobowiązania kara jest niezasadna. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie występują. Stanowisko przewoźnika[...], sprowadza się do twierdzenia, że organ w toku postepowania administracyjnego powinien był uwzględnić spełnienie świadczenia odszkodowawczego. Z kolei wobec spełnienia świadczenia odszkodowawczego na rzecz pasażera, kara jest niezasadna. W ocenie Sądu stanowisko to jest nieprawidłowe. Na wstępie, wskazać należy, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 listopada 2009 r., C-402/07 i C-432/07, art. 7 rozporządzenia (stanowiący o odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika) stosuje się w przypadku, gdy pasażerowie lotów opóźnionych poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, polegającą na przybyciu do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Mimo wypłaty odszkodowania na rzecz pasażera w dniu [...] maja 2016r. (o czym przewoźnik nie poinformował organu - sprawa administracyjna zainicjowana została wnioskiem pasażera z dnia [...] kwietnia 2016r. ) należało stwierdzić naruszenia art. 7 rozporządzenia. Organ słusznie powołał się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OSK 155/16. Obowiązek wypłaty odszkodowania przez przewoźnika lotniczego powstaje w chwili, gdy doszło do opóźnienia lotu polegającego na przybyciu pasażerów do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Jeżeli przewoźnik nie dokona wypłaty odszkodowania, to pasażer w pierwszej kolejności musi złożyć w tym zakresie reklamację do przewoźnika. Kolejnym etapem ubiegania się przez pasażera o wypłatę odszkodowania przez przewoźnika lotniczego jest skarga na tego przewoźnika do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Przedmiotem postępowania Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego rozpatrującego skargę jest ustalenie, czy zaistniało opóźnienie lotu, które determinuje obowiązek wypłaty odszkodowania, i czy przewoźnik wykonał swój obowiązek wypłaty odszkodowania przed złożeniem skargi. Należy zauważyć, że zapłata odszkodowania w toku postępowania nie zmienia faktu, że przewoźnik w chwili wniesienia skargi do organu nie wykonał zobowiązania wynikającego z przepisów rozporządzenia, co jest przesłanką do ukarania na podstawie art. 209b ust. 1 p.l. Nietrafne jest stanowisko skarżącej spółki, że nie można stwierdzić naruszenia art. 7 rozporządzenia, ponieważ rozporządzenie nie wskazuje, kiedy dokładnie dochodzi do naruszenia tego artykułu. Należy zauważyć, że świadczenie odszkodowawcze określone w art. 7 ma charakter cywilnoprawny. Stosownie do art. 455 kodeksu cywilnego jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Zgodnie z art. 205b ust. 4 p.l. skargę do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego można złożyć nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia złożenia reklamacji u przewoźnika, chyba że umowa przewozu lub regulamin przewozu określa krótszy termin do rozpatrzenia reklamacji. Bez wątpienia spełnienie świadczenia po upływie 30 dni nie może być już uznane za niezwłoczne spełnienie świadczenia. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. Ustalił zarówno fakt opóźnienia jak i niespełnienie świadczenia odszkodowawczego w terminie. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy z zachowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom przewoźnika, nie doszło zwłaszcza do naruszenia 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło