VII SA/Wa 1876/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-02
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Grzegorz Antas, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego parkingu może zostać wydana bez umożliwienia stronie zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązków legalizacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zostały wydane przedwcześnie z istotnym naruszeniem procedury legalizacyjnej. Kluczowe było wadliwe pouczenie strony o braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków legalizacyjnych, co naruszyło jej prawo do kontroli tego aktu przez wyższą instancję i sąd administracyjny.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego parkingu dla pojazdów powyżej 10 miejsc postojowych. Po nieprzedłożeniu wymaganych dokumentów do legalizacji, organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę parkingu, a decyzję tę utrzymał w mocy organ drugiej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. A. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I.[...]
Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w , działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b.), po wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego parkingu dla pojazdów powyżej 10 miejsc postojowych zlokalizowanego na działkach o numerach ewid. [...] i [...] przy ul. [...]w [...] zobowiązał E. A. - właścicielkę działki o nr ewid. gr. [...], [...] i [...] (dalej jako Skarżąca, Inwestorka) do dostarczenia:
1. zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy parkingu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz
2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego parkingu zlokalizowanego na działkach o numerach ewid. [...] i [...] przy ul. [...]w [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania postanowienia.
W postanowieniu wskazano, że Stronie nie przysługuje zażalenie.
II.
Wobec nieprzedłożenia wymaganych postanowieniem dokumentów, PINB decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 P.b. nakazał Inwestorce rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu dla pojazdów powyżej 10 miejsc postojowych zlokalizowanego na działkach o numerach ewid. gr. [...] i [...] przy ul. [...]w [...].
III.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie PINB.
Organ podzielił wszystkie ustalenia, co do istnienia na działkach należących do Skarżącej terenu przeznaczonego na parking dla samochodów osobowych z wjazdem na część działki o nr ew. [...]. Teren ten jest utwardzony betonowymi płytami ażurowymi. Na działkach nr ew. [...], [...] i [...] na których znajduje się utwardzenie nie ma urządzeń służących do odprowadzania wód opadowych. Podczas kontroli na terenie ww. działek zaparkowanych było 14 samochodów osobowych wzdłuż działki wschodniej w odległości 1 m od ogrodzenia, wzdłuż działki nr ew. [...] - 2,80 m, z kolei wzdłuż działki nr ew. [...] w odległości 0,5 m od ogrodzenia. Brak jest linii wyznaczających poszczególne miejsca postojowe. Na bramie wjazdowej znajduje się tablica informacyjna "Wynajem miejsc parkingowych". Właścicielka działek nie posiada dokumentów zezwalających na lokalizację parkingu na tym terenie.
[...]WINB wskazał, że w myśl art. 29 ust. 1 pkt 10 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Tym samym pozwolenia na budowę wymagać będzie budowa parkingu o większej liczbie stanowisk. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że ma to być budowa miejsc postojowych, tj. budowa określonego obiektu budowlanego.
O charakterze obiektu budowlanego przesądza funkcja jaką pełni. Jeżeli więc utwardzenie terenu powstało dla umożliwienia unieruchomienia pojazdu i temu celowi służy, to powinno być traktowane jako miejsce postojowe.
Skoro w rozpatrywanej sprawie PINB ustalił, że wykonane utwardzenie służy do parkowania na nim pojazdów osobowych w ilości powyżej 10 sztuk oraz wykonana jest infrastruktura towarzysząca w postaci ogrodzenia, bramy wjazdowej na której znajduje się tablica informująca o parkingu (oznaczona literą "P"): "WYNAJEM MIEJSC PARKINGOWYCH - monitoring całodobowy - brama automatyczna - gwarancja odśnieżonego miejsca w okresie zimowym" oraz halogenów świetlnych zamontowanych na ogrodzeniu działek, to zdaniem tutejszego organu mamy do czynienia z obiektem budowlanym, na który wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś z utwardzeniem działki budowlanej, które na mocy art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. zwolnione zostało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Z materiału dowodowego wynika, że teren został ogrodzony, utwardzony płytami ażurowymi, oświetlony halogenami umieszczonymi na ogrodzeniu oraz został wykonany wjazd na teren parkingu, który został wyraźnie oznaczony znajdującą się na bramie tablicą informacyjną. Tak więc przedmiotowy parking oprócz utwardzonej nawierzchni działki posiada także inną niezbędną dla prawidłowego użytkowania infrastrukturę, przeznaczoną do jego obsługi.
Realizacja parkingu nie została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. W związku z powyższym przedmiotowy parking należało ocenić jako samowolę budowlaną. Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dokumentów świadczących o legalności wykonanych robót budowlanych. O legalności spornego parkingu nie świadczy bowiem zgłoszenie z dnia 15 lipca 2009 r. dotyczące jedynie utwardzenia powierzchni działki.
W ocenie [...] WINB w przedmiotowej sprawie mamy więc do czynienia z wykonaniem robót budowanych które polegały na utwardzeniu terenu betonowymi płytami ażurowymi z przeznaczeniem na miejsca parkingowe dla samochodów osobowych. Działki nr ew. [...] oraz [...] są ze sobą połączone i wykorzystywane jako parking, a realizacja tej inwestycji wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W rezultacie taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, o które inwestor nie wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Powyższe potwierdza fakt, że miejsca parkingowe przeznaczone są na wynajem.
Wydanie postanowienia Nr [...] z [...] grudnia 2019 r. miało na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych. Istota regulacji art. 48 Prawa budowlanego ma na celu umożliwienie inwestorowi wykazania, że budowa zrealizowana przez niego bez wymaganego pozwolenia spełnia wymogi planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy techniczno-budowlane i możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec tego nakaz rozbiórki obiektu może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Legalizacja ta możliwa jest w razie zgodności samowolnie wykonanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, po przedłożeniu przez inwestora w zakreślonym terminie, określonej w powyższych przepisach dokumentacji.
Skarżąca nie złożyła zażalenia na ww. postanowienie. Tym samym zdaniem [...]WINB uznać należy, iż zaakceptowała ustalenia organu powiatowego w zakresie wskazania jej jako inwestora samowoli budowlanej.
W zaistniałym stanie rzeczy PINB był nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu, gdyż legalizacja samowoli w przypadku niespełnienia przez inwestora wszystkich przewidzianych prawem warunków tej legalizacji nie jest dopuszczalna.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, iż obiekt budowlany przy ul. [...]w [...] służy do parkowania samochodów osobowych w ilości powyżej 10 sztuk (podczas czynności kontrolnych w dniu 14 października 2019 r. zaparkowanych było 14 samochodów osobowych), a więc zwolnienie wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 10 P.b. nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Jednak to zwolnienie nie dotyczy sytuacji urządzenia na utwardzonym gruncie parkingu dla ponad 10 samochodów. Nie ma racji Skarżąca wskazując, iż przedmiotowy parking nie jest wydzielony: "czyli w sposób widoczny wyodrębniony od pozostałych elementów zagospodarowania terenu". [...]WINB wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w ww. sprawie wynika wprost, iż na bramie wjazdowej na przedmiotowy parking znajduje się tablica informacyjna o "wynajmie miejsc parkingowych". Ponadto raz jeszcze podkreślić należy, że o charakterze obiektu budowlanego przesądza funkcja, jaką pełni. Jeżeli więc utwardzenie terenu powstało dla umożliwienia unieruchomienia pojazdu i temu celowi służy, to powinno być traktowane jako miejsce postojowe. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż brak jest wydzielenia każdego z miejsc postojowych.
IV.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła E. A. zaskarżając ją w całości i zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego.
Wniosła o uchylenie:
1. decyzji pierwszej instancji z powodu braku podstaw prawa materialnego dla przeprowadzenia postępowania administracyjnego, opartego na braku przestrzegania przepisów Prawa Budowlanego, Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz treści Ustawy Zasadniczej oraz pominięciu zasadniczych faktów w sprawie;
2. decyzji drugiej instancji z powodu braku oparcia uzasadnienia o przepisy prawa materialnego, do czego zobowiązuje zasada praworządności zawarta w art.6 k.p.a. oraz podtrzymania w mocy decyzji zawierającej poważne wady prawne.
Skarżąca wyjaśniła, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2009 r. [...] zawierająca rozstrzygnięcie w sprawie "nie jest możliwe...wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie sposobu użytkowania przez właściciela utwardzonej części gruntowej o nr ew. [...], [...] i [...], gdyż nie posiadałoby ono oparcia wprawie materialnym" jest aktualna i już z tej przyczyny sprawa winna zakończyć się unieważnieniem wydanych decyzji PINB i [...]WINB.
Następnym argumentem stanowiącym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji jest fakt, że wymienione działki od ponad 50 lat należą do oddzielnych nieruchomości, o uregulowanym stanie prawnym i zarówno w roku 2009 (gdy powstało utwardzenie) jak i aktualnie posiadają różnych właścicieli. Działka nr ew. [...] wraz z działkami nr ew. [...] i [...] należy do nieruchomości zlokalizowanej w [...] przy ul. [...](kw [...]). Działka nr ew. [...] jest samodzielną nieruchomością zlokalizowaną w [...] przy ul. [...] (kw [...]).
Na działkach tych od 2009 roku znajduje się teren utwardzony. Utwardzenie zostało poprzedzone przyjętym bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta [...] zgłoszeniem z [...] lipca 2009 r. o sygn. [...].
W protokole kontrolnym stwierdzono brak wyznaczonych miejsc postojowych (co w myśl definicji parkingu zawartej w nowelizacji rozporządzenia z dnia 14 listopada 2017 r. Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie pozwala uznać obiektu za parking) oraz 14-cie pojazdów znajdujących się w granicach dwóch kontrolowanych nieruchomości.
Na każdej z kontrolowanych nieruchomości, każdy z właścicieli ma prawo zorganizować do 10 miejsc postojowych bez pozwolenia na budowę.
Zdaniem Strony utwardzona powierzchnia nie jest technicznie związana z gruntem i nie jest obiektem budowlanym. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. nie wymaga pozwolenia na budowę utwardzenie powierzchni działek budowlanych, a ustawodawca nie stawia żadnych warunków co do sposobu użytkowania takiej nawierzchni.
Utwardzone powierzchnie, zgodnie z zamierzeniem Inwestora nie są i nie były parkingiem. Definicja parkingu zawarta w nowelizacji rozporządzenia z 14 listopada 2017 r. Ministra Infrastruktury i Budownictwa wymaga łącznego wystąpienia cech wymienionych w rozporządzeniu pozwalającego na uznanie obiektu za parking. Brak wyznaczenia (wymienionych w rozporządzeniu) wydzielonych stanowisk postojowych przesądza w tym wypadku o fakcie iż zgodnie z Prawem Budowlanym mamy do czynienia z terenem utwardzonym, niebędącym parkingiem. W treści protokołu kontrolnego PINB w [...], stwierdzono brak wydzielenia poszczególnych stanowisk postojowych.
Aktualne są decyzje Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2009 r. oraz PINB z [...] września 2009 r. [...].
Nadto Skarżąca wskazała, że uzasadnienie decyzji [...]WINB zawiera zarzut oparty o bezpodstawne twierdzenie, że nie złożyła ona zażalenia na postanowienie PINB a tym samym zaakceptowała ustalenia organu powiatowego w zakresie wskazania jej jako inwestora samowoli budowlanej. Wymienione postanowienie opatrzone jest klauzulą "Na niniejsze postanowienie nie przysługuje zażalenie."
V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI.
Skarga jest zasadna, jednakże z całkowicie innych powodów niż w niej wskazywane. Zdaniem Sądu wydane decyzje o nakazie rozbiórki zapadły przedwcześnie, z istotnym naruszeniem procedury legalizacyjnej i gwarancji procesowych Strony.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wymagania stawiane procedurze legalizacyjnej zastosowanej w niniejszej sprawie przez organy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. (w brzmieniu z daty wydania decyzji [...]WINB) organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Niemniej jednak w myśl art. 48 ust. 2 P.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
W art. 48 ust. 3 P.b. wskazano z kolei, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, o czym stanowi art. 48 ust. 4 P.b.
Aktualne na dzień wydania decyzji [...]WINB brzmienie art. 48 ust. 2 P.b. zostało ukształtowane na mocy art. 5 pkt 11 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2017 r.
Istotne w tej zmianie jest to, że wskazana nowelizacja wprowadziła jako prawnie wiążącą zaskarżalność postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków, czego przed 1 stycznia 2017 r. nie było.
Zmianę tą należy zatem rozpatrywać nie tylko jako zabieg ustawodawcy zwiększający gwarancje procesowe Stron poprzez umożliwienie im zaskarżenia zażaleniem postanowień legalizacyjnych wydanych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ale również jako wyraźne rozdzielenie postępowania legalizacyjnego z art. 48-49 P.b na dwa zasadnicze etapy.
Pierwszy, związany jest z czynnościami zabezpieczającymi stwierdzoną samowolę budowlaną i podjęciem przez organ działań - jeżeli jest to możliwe - zmierzających do jej legalizacji. Ten etap kończy się właśnie wydanym na podstawie art. 48 ust. 2-3 P.b. postanowieniem, w którym organ nadzoru budowlanego przesądza o zaistnieniu samowoli budowlanej oraz o niezbędnych dokumentach wymaganych dla jej legalizacji.
Drugi etap, wiąże się z oceną wykonania owego obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na zasadzie art. 48 ust. 2-3 P.b. W jego efekcie może dojść do zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej lub do nakazania jej rozbiórki np. w przypadku nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, na co powołuje się w tej konkretnie sprawie organ I instancji i co akceptuje [...]WINB.
Należy jednak zaznaczyć, że wprowadzona zaskarżalność zażaleniem postanowienia z art. 48 ust. 2-3 P.b. ma ten doniosły skutek, że ocenie organu wyższej instancji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego, może zostać poddana zasadność nałożenia obowiązku legalizacyjnego, ale przede wszystkim w ogóle prawidłowość zakwalifikowania danej inwestycji jako samowoli budowlanej.
Przed rokiem 2017 postanowienie nakładające obowiązki z art. 48 ust. 2 P.b., przesądzające równocześnie o istnieniu samowoli budowlanej, nie wiązało ostatecznie ani organu wyższej instancji ani sądu orzekających w sprawie orzeczonej następnie rozbiórki (w drugim etapie postępowania legalizacyjnego). Aktualnie, wprowadzenie możliwości złożenia zażalenia na postanowienie z art. 48 ust. 2 P.b. spowodowało, że prawidłowość podjętych działań przez organ I instancji i dokonanej przez niego kwalifikacji wykonanej inwestycji jako samowoli budowlanej jest oceniana już na tym etapie postępowania legalizacyjnego (zarówno przez organ wyższego stopnia jak i przez sąd). Ma to oczywiście wpływ na etap kolejny, zwłaszcza jeżeli w przedmiocie trafności postanowienia legalizacyjnego wypowiedział się również sąd administracyjny, przesądzając o trybie prowadzonych działań organu.
Jeżeli zatem strona nie skorzystała z możliwości zaskarżenia postanowienia legalizacyjnego z art. 48 ust. 2-3 P.b., to w dalszym toku postępowania może już jedynie w ograniczonym zakresie (nie tak jak przed 2017 rokiem) podnosić wadliwość kwalifikacji inwestycji jako wykonanej w warunkach samowoli budowlanej.
Niezwykle istotne jest zatem to, czy Strona do której adresowane są rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego podejmowane w ramach postępowania legalizacyjnego z art. 48-49 P.b., zwłaszcza te nakazujące rozbiórkę, została należycie poinformowana o prawie do kwestionowania postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2-3 P.b.
W niniejszej sprawie, na skutek oczywiście wadliwego pouczenia Skarżącej o niezaskarżalności postanowienia PINB z [...] grudnia 2019 r. nr [...], stwierdzającego zaistnienie samowoli budowlanej i nakładającego obowiązki w celu jej legalizacji, naruszono jej prawo do poddania tego aktu kontroli wyższej instancji oraz ewentualnie sądu administracyjnego.
Orzeczenie w takich okolicznościach sprawy nakazu rozbiórki, bez zapewnienia Stronie możliwości zaskarżenia kluczowego w sprawie postanowienia, jest istotnym uchybieniem organów obu instancji. Dodatkowo [...]WINB wadliwie przyjmuje, że Skarżąca nie zaskarżyła owego postanowienia. Twierdzenie takie mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby postanowienie PINB zostało zaopatrzone w prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia zażalenia. Jego brak w postanowieniu z końca 2019 roku (a więc w zasadzie blisko trzy lata od wejścia w życie nowelizacji art. 48 ust. 2 P.b.) jest niedopuszczalny i nie może wpływać negatywnie na prawa Strony.
W związku zatem z tym, że na etapie postępowania poprzedzającego orzeczony nakaz rozbiórki doszło do istotnego naruszenia praw Skarżącej do zaskarżenia postanowienia przesądzającego o zaistniałej samowoli budowlanej (zaznaczyć należy, że niewykonanie postanowienia stanowiło podstawę nakazanej rozbiórki), należało uchylić decyzje obu instancji orzekające rozbiórkę.
W ponownym postępowaniu organ I instancji w ramach wynikającej z k.p.a. procedury rektyfikacji decyzji administracyjnej (również postanowienia), sprostuje oczywiście wadliwe pouczenie w postanowieniu z[...] grudnia 2019 r. nr [...], pouczając Stronę o możliwości zaskarżenia owego rozstrzygnięcia zażaleniem, w myśl art. 48 ust. 2 P.b. Od wyniku postępowania w tej właśnie kwestii oraz zachowania Skarżącej zależeć będą dalsze działania organów.
W związku z powyższym w ocenie Sądu w sprawie doszło do przedwczesnego orzeczenia nakazu rozbiórki, który wobec naruszenia praw Strony do zaskarżenia postanowienia legalizacyjnego, powodował konieczność uchylenia obu decyzji. Powyższe stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 48 ust. 1, 2 i 4 P.b.
VII.
Z uwagi na charakter naruszenia i w istocie formalne rozstrzygnięcie, nie jest ani konieczne ani dopuszczalne dokonywanie oceny zaistnienia bądź nie w sprawie samowoli budowlanej. Stąd zbędne jest odnoszenie się do wszystkich merytorycznych zarzutów formułowanych w skardze, albowiem kwestia zaistnienia samowoli budowlanej będzie ewentualnie rozstrzygana w sytuacji prawidłowego poinformowania Skarżącej o możliwości złożenia zażalenia.
Zaznaczyć jedynie należy, że Sąd żadną miarą nie akceptuje twierdzeń Skarżącej, że w obrocie prawnym pozostają jakiekolwiek decyzje administracyjne dotyczące zrealizowanej przez nią inwestycji i władczo ją oceniające (chodzi o podawane przez nią pisma Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] oraz PINB z [...] września 2009 r. PINB [...]). Jednoznacznie należy wskazać, bowiem ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (patrz ewentualna nieważność decyzji PINB i [...]WINB), że wskazane pisma nie są i nigdy nie były decyzjami administracyjnymi, jak błędnie traktuje je Skarżąca.
Nadto Sąd zwraca uwagę, że zgłoszenie z dnia 23 czerwca 2009 r., co do którego nie wniesiono sprzeciwu (patrz pismo Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2009 r. nr [...]) dotyczy wyłącznie utwardzenia powierzchni gruntu na działkach nr ewid. [...], [...] i [...]. Zgłoszenie zostało dokonane przez E. A. jako inwestora robót budowlanych. Twierdzenie obecnie w skardze, że z uwagi na odrębność własności działek [...] i [...] mamy do czynienia w istocie z dwoma inwestycjami (dwoma parkingami na 10 samochodów każdy), jest próbą obejścia zarówno dokonanego zgłoszenia jak i przepisów prawa określających istotę parkingu. W dalszym postepowaniu organy uwzględnią powyższe stanowisko Sadu.
Reasumując, z uwagi na naruszenie przepisów procesowych i przedwczesne w związku z tym orzeczenie nakazu rozbiórki, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1, 2 i 4 P.b. orzekł o uchyleniu obu zaskarżonych decyzji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. przyjmując, że składa się na nie uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło