VII SA/Wa 1877/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-20

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Daria Gawlak - Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej komórki, której budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ale która stwarza zagrożenie dla ludzi lub mienia, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej komórki, której budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., jest zgodna z prawem, jeśli obiekt ten powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przepis ten nie pozostawia organom uznania w zakresie stosowania sankcji, gdy przesłanki są spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej komórki. Komórka, wybudowana w latach 60. XX wieku, została wzniesiona bez pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania stwierdzono jej zły stan techniczny, powodujący niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Skarżąca podnosiła argumenty dotyczące nękania przez sąsiadów, spadku po ojcu, złego stanu technicznego sąsiednich obiektów oraz trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. G. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] kwietnia 2011r. nakazującą S. G. rozbiórkę komórki o wym. 6,80 m x 3,10 m, samowolnie wybudowanej na działce nr ew. [...] w miejscowości T., gmina J.. Organ przedstawił stan faktyczny wskazując, że organ powiatowy wszczął postępowanie w tej sprawie na wniosek H. W.. Podczas oględzin przeprowadzonych 15 czerwca 2000r. i 29 listopada 2002r. ustalono, że na ww. działce wzniesiono komórkę o ww. wymiarach, bez fundamentu, słupki punktowo oparto na kamieniach, z dachem jednospadowym z eternitu, ze spadkiem na działkę właściciela. W obiekcie składowany jest węgiel i drewno na opał. Zgodnie z oświadczeniem S. G. komórkę wybudowano w latach 60- tych XX wieku. Podczas kolejnych oględzin w dniu 19 stycznia 2011r. stwierdzono zły stan techniczny komórki, powodujący niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Następnie organ powiatowy wydał ww. decyzję [...] kwietnia 2011r. Przechodząc do merytorycznej oceny organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ przytoczył art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i stwierdził, że skoro komórkę wybudowano w latach 60 - tych XX wieku, to zasadnie organ powiatowy przyjął, że zastosowanie znajdowały przepisy ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Następnie powołał art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i podzielił stanowisko, że z protokołu kontroli z 19 stycznia 2011r. wynika, że zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, gdyż ściany są odchylone od pionu od strony zachodniej. Deski obiciowe ścian na wysokości 50 cm od gruntu są zmurszałe z korozją biologiczną. Ściany drewniane niezabezpieczone środkami ochrony drewna. Belki pionowe - słupy o nieregularnym kształcie oparte punktowo na cegłach wpuszczonych w grunt, nie mają żadnych zamocowań. Belki stropowe połączone ze słupami nie posiadają prawidłowych złączy ciesielskich. Widoczne elementy ze strzałką ugięcia. Dach z eternitu przybijany do płatwi nieregularnie bez zachowania prawidłowych rozstawów, wykonano niezgodnie ze sztuką budowlaną. Organ podkreślił, powołując się na orzecznictwo, że do nakazania rozbiórki niezbędne jest wyłącznie jednoznaczne ustalenie, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek z pkt 1 lub pkt 2 art. 37. Materiał dowodowy wprost wskazuje, że inwestycja powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Skargę na ta decyzję wniosła S. G. domagając się "ponownego rozpatrzenia decyzji". Wskazała, że od 10 lat jest nękana przez sąsiadów, dostała komórki w spadku po ojcu, a nadto na każdym podwórku stoją komórki w jeszcze gorszym stanie. Skarżąca powołała art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i podniosła, że komórka nie spełnia warunków tego przepisu. Następnie obszernie opisała obiekty wzniesione na działkach sąsiednich, prowadzoną tam działalność stwierdzając, że to sąsiedzi zatruwają środowisko, wskazując na złe relacje z sąsiadami. Skarżąca wniosła również o rozpatrzenie złożonych do akt dowodów i stwierdziła, że nie będzie w stanie wznieść nowych komórek ze względu na złą sytuację finansową, w jakiej się znajduje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], nakazującą S. G. dokonanie rozbiórki komórki o wymiarach 6,80x3,10m, położonej na działce nr [...] w miejscowości T., gm. J.. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że w/w komórka zrealizowana została bez pozwolenia na budowę. Jak ustalono w trakcie postępowania administracyjnego, została ona zrealizowana w latach sześćdziesiątych XX wieku. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że nietrafny jest argument zawarty w skardze, iż we wskazanym okresie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę na tego typu inwestycję. W myśl art. 36 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 7 poz. 46) przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę (w tym również na obiekty nie posiadające fundamentów). Z uwagi na zakończenie spornej budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r., zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że likwidacja samowoli budowlanej winna nastąpić w trybie art. 37 ustawy z 1974 r., a to z uwagi na normę intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z powołanym art. 103, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229), stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięć podjętych w niniejszej sprawie, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w tym artykule, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: braku zgodności obiektu budowlanego lub jego części z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz powodowanego przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez PINB w M. w dniu 19 stycznia 2011r. ściany spornej komórki od strony zachodniej są odchylone od pionu, deski obiciowe ścian na wysokości 50 cm od gruntu są zmurszałe z korozją biologiczną, ściany drewniane nie zostały zabezpieczone środkami ochrony drewna. Belki pionowe – słupy o nieregularnym kształcie oparto punktowo na cegłach wpuszczonych w grunt, bez żadnych zamocowań, natomiast belki stropowe połączone ze słupami nie posiadają prawidłowych złączy ciesielskich. Dach pokryty eternitem przybito do płatwi nieregularnie, bez zachowania prawidłowych rozstawów, niezgodnie ze sztuką budowlaną. Takie ustalenia organu powiatowego uzasadniają stwierdzenie, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, zatem zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Podkreślić jednocześnie należy, iż powołany przepis nie pozostawia organom administracji uznania w zakresie stosowania określonej w nim sankcji, konstrukcja tego przepisu nie daje możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki w określonych w nim okolicznościach. W sytuacji zatem, gdy wzniesienie obiektu budowlanego lub jego części nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i stwarza, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ ma obowiązek nakazać rozbiórkę. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie mogły prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji argumenty wskazujące na trudną sytuację finansową skarżącej, uniemożliwiającą jej ponowne wybudowanie komórki, jak również argumenty wskazujące, iż w sąsiedztwie działki skarżącej istnieją obiekty budowlane zrealizowane bez pozwolenia na budowę, zatruwające środowisko. Sądowa kontrola administracji publicznej sprawowana jest wyłącznie w aspekcie zgodności z prawem (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny nie ma możliwości stosowania innych kryteriów niż przepisy prawa, takich jak zasady współżycia społecznego, czy też kryterium słusznego interesu skarżącego. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zarówno decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2011r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2011 r. są zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło