VII SA/Wa 1877/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej przez [...] (dalej: "skarżący") jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] czerwca 2017 r. nr [...] znak [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") nr [...] z [...] maja 2017 r. znak [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego na wniosek [...] w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 16 lutego 2017 r. do PINB wpłynęło pismo skarżącego z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli budynku przy ul. [...] w [...]. 24 marca 2017 r. przedstawiciel PINB dokonał oględzin lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] natomiast 26 kwietnia 2017 r. przeprowadzono oględziny stanu technicznego tego budynku. Zawiadomieniem z 18 maja 2017 r. PINB poinformował zarząd wspólnoty mieszkaniowej o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie postanowieniem z [...] maja 2017 r. PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego na wniosek skarżącego w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...], uznając, że nie jest on stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu prawnym zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2017 r. WINB powołał się na art. 61a § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący jest współwłaścicielem lokalu nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w [...], natomiast właścicielem tego budynku, w tym części wspólnych jest Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Organ podniósł, że zarzut skarżącego, dotyczący dopuszczenia go do udziału w oględzinach, a następnie odmówienia przyznania przymiotu strony, nie wpływa na rozstrzygniecie organu II instancji. Organ ten rozpoznając sprawę zobowiązany jest uwzględnić zmianę stanu faktycznego i prawnego zaistniałą pomiędzy działaniem organu I instancji, a wydaniem rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego. Postępowanie w sprawie objętej wnioskiem prowadzone jest z urzędu, co również skutkuje koniecznością odmowy wszczęcia nowego postępowania w tej samej sprawie. Ponadto WINB nie dopatrzył się w sprawie odrębnego interesu prawnego skarżącego i uargumentował to tym, że odpowiedzialność za stan techniczny całego obiektu budowlanego spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy, który jest zobowiązany utrzymać obiekt budowlany w należytym stanie technicznym i estetycznym. Zatem to wspólnota mieszkaniowa będzie zobowiązana do usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku w sposób określony przez PINB w decyzji kończącej postępowanie. Skarżący nie byłby ani podmiotem zobowiązanym do wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w budynku, jak również postępowanie nie zostało ograniczone wyłącznie do lokalu mieszkalnego będącego jego własnością. W skardze na postanowienie WINB z [...] czerwca 2017 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz przepisów Kodeksu cywilnego. Podniósł, iż jako właściciel lokalu znajdującego się w budynku przy ulicy [...], ponosi koszty na utrzymanie części wspólnych, zatem ma prawo do kontrolowania działalności zarządu. Wskazał, że wspólnota ponosi bądź może ponieść koszty na remonty, naprawy spowodowane pracami budowlanymi w lokalach usługowych. W trakcie prac budowlanych w lokalach usługowych znajdujących się na parterze i I. piętrze połączono lokale usuwając ściany międzylokalowe i fragmenty ścian nośnych, wykonano około piętnastu otworów pod kanalizację w stropie budynku, doszło do ingerencji w części wspólne: elewację, projekt zagospodarowania terenu, instalację przeciwpożarową. Skarżący podniósł, że oprócz uszkodzenia części wspólnych budynku w tym powstała szkoda (spękania ścian) w jego lokalu, zlokalizowanym bezpośrednio nad lokalem usługowym w którym były prowadzone prace. Szkoda została zgłoszona wspólnocie mieszkaniowej, a w późniejszym terminie ubezpieczycielowi. Według skarżącego zaistniało wiele nieprawidłowości w działaniach zarządu i inwestora, skutkujących szkodami w jego lokalu jak i w częściach wspólnych budynku, co uzasadnia jego wniosek o uznanie go za stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu za względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przez interes prawny należy rozumieć realnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej, która może zostać zrealizowana przez wydanie decyzji administracyjnej. Interes prawny powinien być oparty na normie prawa materialnego, z której wynikają dla jednostki określone uprawnienia lub obowiązki, przy czym nie musi to być wyłącznie przepis prawa publicznego, lecz także przepis prawa cywilnego (por.: uchwała (7) NSA z 11.10.1999 r. OPS 11/99, ONSA 2000, nr 1, poz. 6; uchwała (7) NSA z 28.05.2001 r. OPS 1/01, ONSA 2001, nr 4, poz. 146). Interes prawny musi być przypisany wprost jednostce (osobisty, własny, indywidualny) oraz aktualny, a nie ewentualny. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, iż zostały spełnione przez niego przesłanki uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku, w którym przysługuje mu prawo własności do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. 2018, poz. 716) w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Stosownie do art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem oraz ponosi wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nieznajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach z tej nieruchomości. Wynik postępowania administracyjnego w przedmiocie stanu technicznego budynku będzie więc oddziaływał również na zakres uprawnień i obowiązków skarżącego, jako współwłaściciela wspólnej części nieruchomości. Ponadto skarżący, jako osoba fizyczna będąca właścicielem lokalu sąsiadującego z lokalem, w którym wykonywane są roboty budowlane, jest stroną postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest m.in. prawidłowość wykonywania tych robót, jeżeli zarzuca, że roboty te wywołują skutki materialne także w substancji jego lokalu w postaci uszkodzeń ścian, a tym samym zagrażają jego dobru majątkowemu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.