VII SA/Wa 1881/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, , sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. B. i R. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy", "organ wojewódzki"), postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r, - Prawo budowlane (tj. Dz.U z 2019r. poz. 1186. z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A. B. i R. G. ( dalej: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. ( dalej: "PINB", "organ powiatowy") Nr [...] z dnia [...].05.2020 r. (znak: [...]), którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną PINB w P. ( dalej: "PINB", "organ powiatowy") Nr [...] z dnia [...].04.2016r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie narożnego ścięcia ogrodzenia dziatki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. D. róg ul. K. w P., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2016 r,. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie narożnego ścięcia ogrodzenia działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. D. róg ul. K. w P. W dniu 22.01.2020 r. do organu powiatowego wpłynął wniosek skarżących z dnia 19.01. 2020 r. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania zakończonego wydaniem wyżej wymienionej decyzji organu powiatowego. Po zapoznaniu się z wnioskiem, PINB w P. postanowieniem Nr [...] z dnia [...].05.2020r. (znak: [...]) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną PINB w P. Nr [...] z dnia [...].04.2016 r. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący. Po rozpoznaniu zażalenia, [...]WINB, skarżonym postanowieniem z dnia [...].07.2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego. Organ wojewódzki ocenił, że postanowienie organu powiatowego, powinno zostać utrzymane w mocy jako odpowiadające przepisom prawa. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, [...]WINB przypomniał, że wznowienie postępowania administracyjnego - jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej, składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co oznacza badanie, czy wnioskodawca powołał podstawę wznowienia, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a. Organ przypomniał, że zgodnie z tym przepisem, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z treścią art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji". Jednocześnie organ doprecyzował, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.08.2018r. sygn. akt II OSK 2226/18: "Przez dowiedzenie się przez stronę o decyzji" uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi, jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Jest to zatem dzień, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy". Organ wojewódzki przypomniał, że jak wynika z analizy akt sprawy, w związku z ponagleniem skarżących z dnia 23.09.2019 r., [...] WINB pismem z dnia 07.10.2019 r. poinformował skarżących, że "postępowanie administracyjne w sprawie narożnego ścięcia ogrodzenia działki nr ew. [...] obr. [...]m przy ul. D. róg ul. K. w P., zostało zakończone wydaniem przez organ powiatowy decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie". [...]WINB wyjaśnił, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że powyższe pismo z dnia 07.10.2019 r. zostało doręczone skarżącym (każdemu z osobna) w dniu 21.10.2019 r, a zatem należy przyjąć, że w tej dacie skarżący dowiedzieli się o decyzji PINB w P. Nr [...] z dnia [...].04.2016 r. W związku z tym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął w dniu 21.11.2019 r., natomiast wniosek skarżących został nadany w placówce pocztowej w dniu 20.01.2020r., a więc z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. [...]WINB odnosząc się do treści zażalenia wskazał, że bez znaczenia dla sprawy, pozostaje kwestia dotycząca badania interesu prawnego skarżących w sprawie dotyczącej narożnego ścięcia ogrodzenia działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. D. róg ul. K. w P. czy też innych przesłanek wznowieniowych, na które wskazują skarżący. [...]WINB wyjaśnił, że analiza organu powiatowego ograniczała się bowiem wyłącznie do badania przesłanek formalnych, a zatem analiza czy zachodzą podstawy do wznowienia postępowania, byłaby przedwczesna. Organ wojewódzki wyjaśnił, że uchybienie terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, wyklucza merytoryczną ocenę sprawy (przesłanek wznowieniowych). Mając na uwadze powyższe, [...]WINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...].05.2020 r. Skargę na powyższe postanowienie [...]WINB, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 6, art. 7, art. 28, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Skarżący szczegółowo uzasadnili, dlaczego w ich ocenie powinni zostać uznani za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, uzasadniając swoje stanowisko rozstrzygnięciami jakie zapadły w Sądzie Rejonowym w P. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Skarżący podnieśli, że do 21 listopada 2019 r. tj. wskazywanego przez WINB terminu do którego mieli obowiązek złożenia podania o wznowienie postępowania, nie posiadali jakiejkolwiek wiedzy, potwierdzającej, że posiadają interes prawny w sprawie i tym samym, że są stroną postępowania. WINB w postanowieniu nr [...] z [...] lipca 2020 r. nie wskazał, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej twierdzi, że skarżący aktualnie byli stroną postępowania i posiadali tego dnia interes prawny. Skarżący dopiero dnia 27 grudnia 2019 r. z przyczyn niezawinionych przez siebie dowiedzieli się z Sądu Rejonowego w P., że przysługuje im prawo służebności do działek gruntu w związku z byciem właścicielem działki ew. nr [...], dzięki czemu potwierdzony został ich interes prawny w umorzonym postępowaniu. Dopiero od tej daty spełniony został warunek o którym mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. i od tej daty biegł termin w którym mieli wnieść podanie o wznowienie umorzonego postępowania. Warunek powyższy wypełnili składając podanie tj. pismo z dnia 19 stycznia 2020 r. Ponadto skarżący wysunęli szereg merytorycznych zarzutów pod adresem skarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kontroli Sądu zostało poddane zostało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2020 r., którym odmówiono skarżącym wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną PINB w P., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie narożnego ścięcia ogrodzenia dziatki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. D. róg ul. K. w P. Podstawę prawną postanowienia organu powiatowego, stanowił art. 149 § 3 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Tytułem przypomnienia wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych. Instytucja ta, stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. i z tego powodu, może być stosowany tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu opisanych tam warunków. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich polega na badaniu przez organ, który wydał decyzję w I instancji, formalnych podstaw wznowienia, a więc czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 145a k.p.a., czy został on wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz czy osoba wnosząca podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek, uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Dopiero drugi etap, do którego nie doszło w rozpoznawanej sprawie, obejmuje kontrolę merytoryczną tj. postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Jak wynika z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych, postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas gdy przeszkody do wznowienia są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskiwania dodatkowych wyjaśnień. Niewątpliwie do tej kategorii dostrzegalnych "na pierwszy rzut oka" przeszkód, należy niezachowanie określonego w art. 148 § 2 k.p.a. ustawowego terminu do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania. Jak już wyjaśnił organ, stosownie do treści art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sąd rozpoznający sprawę, w pełni akceptuje przytoczony przez organ pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.08.2018 r. sygn. akt II OSK 2226/18, zgodnie z którym, "przez dowiedzenie się przez stronę o decyzji" uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi, jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Jest to zatem dzień, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy". "Zwrot «strona dowiedziała się o decyzji» należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Zaistnienie tej okoliczności, nie jest uwarunkowane ewentualnymi obowiązkami, jakie powinna podjąć strona aby uzyskać wiedzę o decyzji" (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opubl. LEX/el. 2021). W realiach rozpoznawanej sprawy, [...] WINB pismem z dnia 07.10.2019 r. poinformował skarżących, że "postępowanie administracyjne w sprawie narożnego ścięcia ogrodzenia działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. D. róg ul. K. w P., zostało zakończone wydaniem przez organ powiatowy decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie". [...]WINB wyjaśnił, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że powyższe pismo z dnia 07.10.2019 r. zostało doręczone skarżącym (każdemu z osobna) w dniu 21.10.2019 r. Nie ma zatem w ocenie Sądu wątpliwości, że w tej dacie skarżący dowiedzieli się o decyzji PINB w P. w takim zakresie, jaki umożliwiał im złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ta decyzją, tym samym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 upłynął w dniu 21.11.2019 r. Nadanie przez skarżących wniosku o wznowienie w placówce pocztowej w dniu 20.01.2020 r., nastąpiło więc z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Fakt przekroczenia przez skarżących ustawowego terminu do złożenia wniosku, jest łatwy do stwierdzenia i znajduje odzwierciedlenie w aktach. Dopuszczalne zatem było wydanie przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Nie jest zasadna argumentacja skarżących, zgodnie z którą do dnia 21 listopada 2019 r. tj. wskazywanego przez WINB terminu do którego mieli obowiązek złożenia podania o wznowienie postępowania, nie mieli jakiejkolwiek wiedzy, potwierdzającej, że posiadają interes prawny w sprawie i tym samym, że są stroną postępowania, a dowiedzieli się tego później z rozstrzygnięć sądu powszechnego i dopiero wtedy wystąpili z podaniem o wznowienie. Wskazać bowiem należy, że obowiązek zachowania terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., nie jest związany z faktem powzięcia przez wnioskodawcę subiektywnego przekonania o byciu stroną lecz wyłącznie z dowiedzeniem się o decyzji. To bowiem dopiero organ, ocenia po wniesieniu podania, czy składający je podmiot jest stroną. Zatem to skarżący, mając nawet subiektywne przekonanie o swoim interesie prawnym, byli zobowiązani dotrzymać ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Na tym etapie nie jest bowiem przesądzone czy organ podzieli ich przekonanie o ich interesie prawnym. Interes ten jest bowiem zawsze weryfikowany przez organ, ale koniecznym warunkiem tej weryfikacji jest zachowanie ustawowego terminu do wniesienia podania. Podkreślenia na koniec wymaga, że odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku o uchylenie decyzji dotychczasowej. Istota postępowania prowadzonego w omawianym trybie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności uruchomienia trybu nadzwyczajnego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 557/20, LEX nr 3061637). Z tych też powodów, nie mogły być rozpoznane przedstawione w skardze merytoryczne zarzuty pod adresem kwestionowanej decyzji. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.