VII SA/Wa 1884/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji nakazującej usunięcie przeszkody lotniczej (drzew) ze względu na potencjalne wyrządzenie znacznej szkody majątkowej lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej usunięcie przeszkody lotniczej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że jej wykonanie grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Bezpieczeństwo ruchu lotniczego, jako wartość nadrzędna, przeważa nad interesem majątkowym strony skarżącej.Stan faktyczny
Gmina złożyła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nakazującą usunięcie drzew stanowiących przeszkodę lotniczą zagrażającą ruchowi lotniczemu. Strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej realizacja spowoduje znaczne szkody majątkowe (koszt ok. 10 mln zł) i trudne do odwrócenia skutki ekologiczne (wycinka lasu), a także podnosząc, że lotnisko ma znaczenie jedynie hobbystyczne i społeczność lokalna jest przeciwna wycince. Sąd rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia przeszkód lotniczych stanowiących zagrożenie dla ruchu lotniczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca - Gmina [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] stwierdzającą, że drzewa oznaczone w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...], jako część przeszkody lotniczej nr 6, rosnące na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...], nr [...] i [...] obręb [...], których właścicielem jest gmina [...], stanowią przeszkodę naturalną, która przekracza powierzchnie ograniczające wysokość zabudowy dla lotniska [...] do 20 m i jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego lotniska oraz nakazującą gminie [...] usunięcie przeszkody lotniczej z obszaru określonego na mapie sytuacyjno-wysokościowej.
W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że usunięcie przeszkody lotniczej w postaci hektarów lasów spowoduje sytuację, w której w przypadku uwzględnienia skargi, przywrócenie stanu poprzedniego będzie możliwe za kilkadziesiąt lat. Ponadto, wskazała, że koszt usunięcia przeszkody określonej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego to kwota około 10 000 000 zł. W postępowaniu przed Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie zostały ponadto rozważone interesy stron i interes publiczny. Podniosła, że lotnisko [...] na nie ma żadnego strategicznego znaczenia i nigdy takiego znaczenia nie uzyska. Lotnisko służy w zasadzie jedynie hobbystycznym lotom kilkunastu osób, a decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego zmierza do wycięcia kilku hektarów zdrowego lasu. Społeczność lokalna jest przeciwna takim działaniom. Nie został w ogóle rozważony interes publiczny, który w ocenie strony skarżącej przeważa nad interesem zarządzającego lotniskiem, polegającym w zasadzie jedynie na osiąganiu zysków z hobbystycznych (nawet nie szkoleniowych) lotów. Interes publiczny należy rozważyć również z punktu ekologii, bowiem wycinka tak ogromnego terenu lasu ma negatywne konsekwencje. Wskazała nadto, że organ pominął w swoich rozważaniach fakt dokonanej przebudowy lotniska, który miał miejsce w 2006 roku i ustalenia podmiotu, na którym winien spoczywać obowiązek wycinki lasu, tj. na Gminie, czy na zarządzającym lotniskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Sąd rozpoznając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
O trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).
Przypomnieć należy, na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, że choć wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić jedynie na wniosek skarżącego i to na nim spoczywa główny ciężar wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie, to już rozpoznanie takiego wniosku powinno być oparte na rozważeniu nie tylko okoliczności w nim wskazanych, ale też wszystkich innych, znanych sądowi z urzędu. Nadto sąd powinien mieć na uwadze nie tylko interes skarżącego, ale również interes prawny i stanowisko pozostałych uczestników postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OZ 732/11).
W ocenie Sądu argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dała postaw do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa powyżej.
Sąd nie podziela argumentacji zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania, że konieczność usunięcia przeszkody lotniczej, w tym drzew i krzewów w rejonie podejść do lądowania spowoduje wyrządzenie stronie skarżącej znacznej szkody majątkowej. Wskazać należy, że nieprzedstawienie sytuacji finansowej przez stronę skarżącą powoduje, że nie można poczynić ustaleń, czy rzeczywiście koszty usunięcia przeszkody naturalnej przerastają możliwości finansowe strony. Strona skarżąca swoich twierdzeń nie poparła żadnymi dowodami, np. dokumentem w postaci bilansu z wykonania budżetu za poprzedni rok, budżetu planowanego na kolejny rok lub innych. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja budżetowa, a nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. W oparciu o lakoniczne sformułowania wniosku Sąd nie może dokonać oceny, czy nałożony obowiązek, w kontekście nieznanych Sądowi możliwości finansowych strony skarżącej, rzeczywiście będzie na tyle dotkliwa, że może doprowadzić do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do wykonania określonych robót pociąga za sobą pewne dolegliwości finansowe, co zaś wpływa w określony sposób na funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego. Nie można jednak z góry oceniać, że wyrządzona w ten sposób szkoda ma charakter nieodwracalny. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek poniesionych nakładów finansowych grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa pokrycia wydatków związanych z wykonaniem określonych decyzją obowiązków. W sytuacji w której inny podmiot będzie zobowiązany do wykonania nakazanych prac, to wówczas poniesione przez nich koszty będą mogły być dochodzone w drodze roszczeń cywilnych.
Sąd zauważa, że w istocie strona skarżąca kwestionuje zasadność wycięcia drzew i krzewów, wskazuje na negatywne konsekwencje ekologiczne takiej wycinki, kwestionuje również nałożenie na nią obowiązku usunięcia przeszkody naturalnej. Podnosi, że lotnisko służy w zasadzie jedynie celom hobbystycznym lotom kilkunastu osobom, a lotnisko nie ma żadnego strategicznego znaczenia i zdaniem strony skarżącej takiego znaczenia nie uzyska. W ocenie strony skarżącej społeczność lokalna jest przeciwna wycince.
W ocenie Sądu należy ponadto - w ramach rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - ważyć dwa dobra. Pierwszym z nich jest interes majątkowy strony skarżącej, w stosunku do której nakazano wykonanie określonych czynności. Drugim dobrem, które podlega ochronie jest bezpieczeństwo ruchu lotniczego lotniska, a zatem uznać należy, że zagrożone jest życie i zdrowie ludzi oraz ich bezpieczeństwo, które w razie braku wykonania nakazanych przez organ prac, mogą być dotknięte skutkami zaniechań. Wskazać w tym miejscu należy, że nakaz usunięcia przeszkody lotniczej ma na celu doprowadzenie do sytuacji, w której podejście do lotniska będzie bezpieczne. Drzewa, stanowiące przeszkodę lotniczą, zdaniem organu niewątpliwie są zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Ustawodawca określił dopuszczalne wysokości, po przekroczeniu których powstaje zagrożenie dla ruchu lotniczego. Zestawienie tych dwóch wartości nakazuje jednoznacznie dać priorytet tej drugiej, gdyż bezpieczeństwo ruchu lotniczego lotniska, a zatem i życie, zdrowie ludzi oraz ich bezpieczeństwo stanowi wartość nadrzędną nad interesem majątkowym strony skarżącej.
Dodatkowo uznać należy, że przywołane przez stronę skarżącą w treści wniosku argumenty dotyczące wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem interesu publicznego, w tym i interesu ekologicznego nie uzasadniają jej wstrzymania wykonania. Podniesione w skardze zarzuty odnośnie niewłaściwego adresata nałożonego obowiązku, nie mogą zaś być przedmiotem oceny na obecnym etapie postępowania sądowego.
Stwierdzić należy, że rozpoznając w podstawie art. 61 § 3 wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (post. NSA z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, niepubl.). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61, to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05, niepubl.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedstawione przez stronę skarżącą przesłanki nie wskazują i nie zostało to uprawdopodobnione, że wykonanie zaskarżonego aktu groziłoby wyrządzeniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków, co jest warunkiem koniecznym wstrzymania wykonania decyzji.
To wszystko sprawia, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie jest niezasadne. Tym bardziej zaś ma to miejsce w sytuacji niewystarczającej argumentacji wniosku strony skarżącej oraz nieadekwatności dóbr podlegających ocenie w ramach rozpatrywania niniejszego wniosku. Natomiast Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, które uzasadniałyby uwzględnienie złożonego wniosku.
Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło