VII SA/Wa 1887/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-19
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, który został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie nieprawomocnego postanowienia, zachowuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie nieprawomocnego postanowienia, zachowuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym do czasu uprawomocnienia się tego postanowienia. Minister Zdrowia, uznając brak przymiotu strony, naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem jego decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Likwidatora Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Likwidacji na decyzję Ministra Zdrowia odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Minister Zdrowia uznał, że SPZOZ nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Wcześniej Wojewoda odmówił uchylenia decyzji o wykreśleniu SPZOZ z rejestru zakładów opieki zdrowotnej, mimo wniosku o wznowienie postępowania opartego na art. 145 § 1 pkt 5 KPA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Zdrowia i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Likwidatora Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Likwidacji w Ś. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Samodzielny Publiczny Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w S. przy ul. [...], od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...] o wykreśleniu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w S. -nr księgi rejestrowej [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w S. przy ul. [...], z dnia [...] marca 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r, znak: [...] w przedmiocie wykreślenia z dniem 31 grudnia 2007 r. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w S. z rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę [...]. Wnioskodawca podstawę wznowienia postępowania oparł na art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem w dniu wydania przedmiotowej decyzji o wykreśleniu Zakładu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej, nie zaprzestał on działalności, a jedynie działalność polegającą na świadczeniu usług zdrowotnych, co zdaniem Wnioskodawcy organowi nie było znane. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r, znak: [...]. W uzasadnieniu organ I instancji odrzucił argumentację wnioskodawcy konstatując, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2007 r. nie była dotknięta wadami określonymi w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po pierwsze organ wydający decyzję o wykreśleniu Zakładu z rejestru zakładów opieki zdrowotnej w dniu wydania decyzji dysponował uchwałą Rady Powiatu Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r, w której określono termin zakończenia działalności statutowej zakładu na dzień 31 grudnia 2007 r., a termin zakończenia czynności likwidacyjnych na dzień 31 grudnia 2013 r., natomiast podstawą podjęcia decyzji o wykreśleniu Zakładu z rejestru jest fakt zakończenia działalność statutowej, czyli zaprzestanie udzielania świadczeń zdrowotnych. Po drugie, brak jest przepisów prawa, nakładających na organy samorządu podejmowanie dodatkowej uchwały w przedmiocie upoważnienia Rady Powiatu lub Zarządu Powiatu do złożenia wniosku o wykreślenie Zakładu z rejestru, albowiem stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, powiat reprezentuje starosta, a nie cały Zarząd Powiatu, a zatem wniosek taki może złożyć Starosta.
Od powyższej decyzji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w S. złożył odwołanie żądając uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] i ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszoinstancyjny. Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] uwzględnił odwołanie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w S. Organ drugoinstancyjny stwierdził, iż skarżący nie dysponuje przymiotem strony z uwagi na dokonany nieprawomocny na ówczesną datę wydania decyzji wpis konstytutywny wykreślający podmiot z Krajowego Rejestru Sądowego.
Na te decyzje Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, w postaci naruszenia przepisów art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja organu drugoinstancyjnego wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] stwierdził, iż Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w S. nie posiadał przymiotu strony w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej (art. 29 kpa). Zdolność do czynności prawnych jest to natomiast możność dokonywania czynności prawnych i dzięki temu kształtowania swej sytuacji prawnej nabywania lub utraty praw albo obowiązków. Minister Zdrowia oceniał przymiot strony skarżącego na podstawie przepisu prawa wedle ustawy z 31 sierpnia 1991 r o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r., nr 14, poz. 89 z późn. zm.) stanowiącym, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z chwilą wpisania do rejestru samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej uzyskuje osobowość prawną. Natomiast w przypadku podmiotów typu non profit sąd rejestrowy wykreśla taki podmiot z Krajowego Rejestru Sądowego. Z przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wynika zatem, że wykreślenie zakładu opieki zdrowotnej powoduje utratę przez niego zdolności prawnej.
W dniu [...] lutego 2008 r. referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Z. wydał postanowienie w przedmiocie wykreślenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w S. z Krajowego Rejestru Sądowego, sygn. akt: [...]. W ocenie organu przestał istnieć podmiot pn. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. jak też podmiot pn. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w S. Skoro zaś nie występuje w obrocie prawnym określony podmiot, to nie ma możliwości aby jego kierownik bądź ustanowiony pełnomocnik mógł wnioskować o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją.
Wskazać należy, że wykreślona z rejestru handlowego na podstawie nieprawomocnego postanowienia sądu rejestrowego spółka kapitałowa, nie traci osobowości prawnej, do chwili uprawomocnienia się tego postanowienia (vide postanowienie SN z dnia 29.06.200 Ir., I CZ 73/01). Takie stanowisko znalazło oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1991 r, III CZP 13/91 (OSNCP 1991, nr 7. poz. 77). W uchwale tej stwierdzono, że wykreślona spółka z rejestru handlowego, na podstawie nieprawomocnego postanowienia sądu rejestrowego, zachowuje osobowość prawną do chwili uprawomocnienia się tego postanowienia a w momencie uprawomocnienia się takowego postanowienia, podmiot wpisany w KRS traci swą osobowość prawną czyli przestaje istnieć w świetle prawa. Także przepis art. 6945 Kodeksu cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93) stanowi, w myśl par. 1, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego następuje na podstawie postanowienia, a postanowienia co do istoty sprawy są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Przepis art. 20 ust. 2 i 3 ustawy KRS z dnia z 20 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 121, poz. 769 ze zm.) reguluje, iż w sprawach, w których postanowienia sądu rejestrowego są skuteczne lub wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem, zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności, a datę uprawomocnienia wpisuję się z urzędu, wpis ten nie podlega ogłoszeniu. Jeżeli przepis tak stanowi, że określone postanowienie sądu rejestrowego jest skuteczne i wykonalne dopiero z chwilą uprawomocnienia, wówczas wpisu do KRS dokonuje się z chwilą wydania postanowienia, ale wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności. W załączonym do akt odpisie pełnym KRS z rejestru Stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej na dzień 2 października 2008 r. z godziny 12:01:36 dotyczącym Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. w [...] w rubryce o dokonanych wpisach w pozycji czternastej widnieje wpis "wykreślenie z krajowego rejestru sądowego" który jest opatrzony adnotacją "wpis jest nieprawomocny".
Niesłusznie więc Minister Zdrowia wydając w dniu [...] września 2008 r. zaskarżoną decyzję stwierdził na podstawie art. 28 kpa., iż Samodzielny Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w S. w dacie wydania decyzji nie posiadał przymiotu strony.
Mając powyższe na uwadze w myśl art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło