VII SA/Wa 1889/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-13
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku, nie rozważając możliwości jego legalizacji w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy wadliwie oceniły brak możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Organy powinny były rozważyć możliwość legalizacji w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niezgodności z Konstytucją przepisów Prawa budowlanego, a dopiero w przypadku braku takiej możliwości wydać decyzję o nakazie rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1996 r. budynku letniskowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję, uznając brak możliwości legalizacji obiektu z powodu utraty ważności decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów Prawa budowlanego stanowi podstawę do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją Nr [...]
z dnia [...] sierpnia 2008r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał M. S. rozbiórkę budynku letniskowego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w O. gm. W.
W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku wszczętego w dniu 14 lutego 2002r. postępowania ustalił, że C. W. samowolnie wybudował w 1996r. budynek letniskowy o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym na podmurówce
z bloczków betonowych w przepisowej odległości 4 m od granicy działki.
Organ ustalił również, iż inwestor legitymował się ostateczną decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 1996r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą przedmiotowego budynku.
Wobec powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w G. uznał możliwość zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Organ nadzoru wydał w dniu 5 grudnia 2007r. postanowienie nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych nakładając na M. W. aktualnego właściciela działki nr [...] wraz z budynkiem letniskowym obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie 3 egzemplarzy projektu budowlanego
z opiniami, pozwoleniami i uzgodnieniami sporządzonego przez uprawnione osoby oraz przedstawienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zobowiązana wykonała obowiązek nałożony przedmiotowym postanowieniem,
a organ pozytywnie go zaopiniował i przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót wydał zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia złożonego przez M. W. na powyższe postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie wskazując jednocześnie, że w sprawie brak jest możliwości legalizacji obiektu.
W ocenie organu odwoławczego brak możliwości legalizacji obiektu wynika
z braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zaś decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 1996r. o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu którą legitymował się inwestor straciła ważność i nie funkcjonuje w obrocie prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. będąc związany wytycznymi [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przychylił się do argumentów organu odwoławczego i nie stwierdzając możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu nakazał jego rozbiórkę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. S., decyzją z dnia [...] września 2008r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie była możliwa legalizacja popełnionej samowoli bowiem decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 1996r.
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła działki nr ew. [...] , która nie jest własnością M. S., a ponadto decyzja ta nie funkcjonuje w obrocie prawnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. S.
Skarżąca podniosła, iż w rozpatrywanej sprawie istnieje przesłanka do wznowienia postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. stwierdzającego niekonstytucyjność art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W sprawie niespornym jest, że przedmiotowy budynek wybudowany został
w warunkach samowoli budowlanej w 1996r. dlatego podlega regulacji Prawa budowlanego z 1994r.
Możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących
w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718).
Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] udzielił wadliwych wytycznych organowi I instancji.
Błędne jest stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku możliwości legalizacji obiektu.
Skoro organ odwoławczy ustalił brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz stwierdził, że decyzja Wójta Gminy W.
z dnia [...] listopada 1996r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu którą legitymował się inwestor dotyczy innej działki i nie funkcjonuje w obrocie prawnym powinien organowi I instancji wskazać na konieczność rozważenia czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Inwestor powinien zostać wezwany do przedłożenia w zakreślonym terminie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Prowadząc postępowanie legalizacyjne należy uwzględnić fakt, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r., P 37/2006 orzekł, że art. 48 ust. 2 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007r., Nr 88, poz. 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880) w częściach wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne
z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Mając na uwadze treść powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ nadzoru budowlanego powinien ponownie rozważyć możliwość zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji wydać decyzję o nakazie rozbiórki.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 a kpa) co powoduje uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło