VII SA/Wa 1893/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia I. skargę oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K. R. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w [...] kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem znak: [...] wydanym dnia [...] lutego 2000 r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego położonego w [...] przy ul. [...], a wynikającego z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] wydanej dnia [...] kwietnia 1974 r. W uzasadnieniu organ podał, że Burmistrz Miasta i Gminy w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1990 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji rozbiórkowej wobec czego brak jest podstaw do przeprowadzenia egzekucji, ponieważ nie ma obowiązku wynikającego z w/w decyzji. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r. wniósł w dniu [...] lutego 2006 r. E. Ś. podnosząc, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po rozpatrzeniu w/w wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem znak: [...] wydanym dnia [...] maja 2006 r., działając na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r. W uzasadnieniu organ podał, że E. Ś. nie brał udziału w postępowaniu egzekucyjnym zakończonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2000 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne. Wobec tego organ uznał, że wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego pochodzi od osoby, która nie ma legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania. Zażalenie na w/w postanowienie złożył E. Ś. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu zażalenia E. Ś. - postanowieniem znak: [...] wydanym dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po przeprowadzeniu przez organ I instancji kontroli, czy wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego wniosła osoba mająca przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji składający wniosek nie był stroną tj. wierzycielem ani zobowiązanym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. wniósł E. Ś. W uzasadnieniu skargi wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r., gdyż postanowienie to jego zdaniem wydane zostało w oparciu o wnioski, których nie składał. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga E. Ś. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W niniejszej sprawie przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2006 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r. Argumentując swe rozstrzygnięcia w/w organy zasadnie wskazały, iż stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony postępowania administracyjnego. W przypadku tego nadzwyczajnego postępowania nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, zgodnie z którą datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Stosownie do art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne (podmiotowe i przedmiotowe) warunkujące dopuszczalność wszczęcia tego postępowania tj. np. czy wniosek o jego wszczęcie pochodzi od strony postępowania administracyjnego. Nie zawsze bowiem podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle prawa jest jego stroną. Skutecznie żądać może wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności danej decyzji administracyjnej lub postanowienia tylko strona postępowania administracyjnego tj. podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym kwestionowanym rozstrzygnięciem lub podmiot, który wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczył, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa, uzasadniającego jego udział w danym postępowaniu. W ocenie Sądu, zarówno Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zasadnie podniosły, iż pojęcie strony postępowania administracyjnego jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Ponadto nie każdy związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że interes ten musi mieć postać kwalifikowaną. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma więc przymiotu strony w świetle art. 28 kpa, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Zauważyć należy, iż organy administracji publicznej rozważając kwestię posiadania przez E. Ś. przymiotu strony trafnie wskazały, że w przedmiotowej sprawie przepisami określającym legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r. będą przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu takim występują: - podmioty pozostające w stosunku procesowym z organem egzekucyjnym. Stronami postępowania egzekucyjnego będą więc: organ egzekucyjny, wierzyciel, zobowiązany, - uczestnicy postępowania egzekucyjnego (podmioty nie pozostające w stosunku procesowym z organem egzekucyjnym np. osoby trzecie występujące z żądaniem wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub innych praw majątkowych, świadkowie, biegli). Z akt sprawy wynika, że E. Ś. był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r., którą nakazano wstrzymanie robót budowlanych i rozbiórkę częściowo wykonanych ścian budynku gospodarczego - inwentarskiego, jednakże adresatem tej decyzji była M. L. Postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do wykonania decyzji nakładającej określony obowiązek i tylko zobowiązany do jego wykonania, wierzycieli i organ egzekucyjny są stronami tego postępowania. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż E. Ś. nie był osobą zobowiązaną do wykonania w/w decyzji, a więc nie był stroną postępowania egzekucyjnego. Nie był on także uczestnikiem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] czu tj. nie był podmiotem nie pozostającym w stosunku procesowym z organem egzekucyjnym np. osobą trzecią występującą z żądaniem wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub innych praw majątkowych, świadkiem, biegłym. Jako podmiot nie posiadający interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa nie mógł więc skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2000 r. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba iż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. jak i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2006 r. są zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.