VII SA/Wa 1893/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-26
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak Pęczkowska, Elżbieta Granatowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbiórka ogrodzenia, które znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymaga uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub dokonania zgłoszenia, jeśli budowa takiego ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Rozbiórka ogrodzenia, na budowę którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, nie wymaga ani pozwolenia na rozbiórkę, ani dokonania zgłoszenia, nawet jeśli znajduje się ono na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Wynika to z przepisów Prawa budowlanego, które wyłączają obowiązek uzyskania pozwolenia i dokonania zgłoszenia w przypadku obiektów, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie, niezależnie od ich statusu zabytkowego.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. sp.k. zgłosiła zamiar rozbiórki ogrodzenia uszkodzonego w wyniku zdarzenia. Prezydent miasta wniósł sprzeciw, uznając, że rozbiórka wymaga pozwolenia konserwatorskiego, ponieważ ogrodzenie znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 31 ust. 1a pkt 1, który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę oraz dokonania zgłoszenia obiekty, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie. Spółka argumentowała, że budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę, a zatem jego rozbiórka nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia, nawet w strefie zabytkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta miasta, a następnie umorzył postępowanie administracyjne. Zasądził również od Wojewody na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak Pęczkowska, Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M.sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody[...] z dnia [...]lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania spółki M. sp. z o.o. sp.k. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] marca 2021 r., znak: [...], wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia z dnia 17 lutego 2021 r. dotyczącego rozbiórki ogrodzenia na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 17 lutego 2021 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] wpłynęło zgłoszenie spółki M.sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. dotyczące rozbiórki ogrodzenia, muru warstwowego nieruchomości biegnącej wzdłuż chodnika ul. [...], uszkodzonego w wyniku uderzenia samochodem osobowym, który spowodował liczne pęknięcia ukośne i rozwarstwienia jego struktury, co powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. Prezydent [...] wniósł sprzeciw wobec tego zgłoszenia, wskazując, że nieruchomość przy ul. [...], stanowiąca działkę nr [...] znajduje się w obszarze układu urbanistycznego ulicy [...], na odcinku [...]-[...] (W., [...]), wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...]. Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest mniejsza niż połowa wysokości oraz - zgodnie z art. 31 ust. pkt 2 - obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki. Zgodnie z art. 39 ust. Prawa budowlanego prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przez wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zatem rozbiórka murowanego ogrodzenia zlokalizowanego na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia na rozbiórkę poprzedzonego uzyskaniem zgody konserwatora zabytków.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka M.sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W..
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda [...] podkreślił, iż w Prezydent [...], wydając decyzję o sprzeciwie, powinien powołać inną podstawę prawną, t.j. art. 31 ust. 1b ustawy Prawo budowlane, mówiący o tym, że art. 31 ust. 1 oraz 31 ust. 1a pkt 2 nie stosuje się do rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską. Wspomniany wyżej art. 31 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1a pkt 2 mówi o przypadkach, w których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Skoro więc w przypadku rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską nie mają zastosowania ww. przepisy prawne, wówczas należy stosować przepis ogólny dotyczący rozbiórki, t.j. art. 30b ust. 1 Prawa budowlanego, mówiący, iż rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W tej sprawie ogrodzenie, mur warstwowy nieruchomości biegnący wzdłuż chodnika ul. [...], stanowiący przedmiot zamierzenia budowlanego znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Koniecznym jest zatem, zgodnie z tymi przepisami uzyskanie pozwolenia na jego rozbiórkę.
Zatem samo wniesienie sprzeciwu, pomimo wskazania przez organ I instancji błędnej podstawy prawnej, jest rozstrzygnięciem prawidłowym.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka M.sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (następca prawny M.sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. – k.62).
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 30b ust. 1, art. 31 ust. 1, 1a i 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.),
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.
Pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie decyzji w całości, umorzenie postępowania administracyjnego w całości na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki wskazał, że w zakresie robót budowlanych polegających na rozbiórce przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego zawiera odesłanie do przepisów art. 30b ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Wyłączenia od powyższego obowiązku określają przepisy art. 31 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma przepis art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz zgłoszenia rozbiórka obiektów i urządzeń budowlanych, na budową których nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że dokonane przez skarżącą zgłoszenie zamiaru rozbiórki dotyczyło ogrodzenia. Dla budowy ogrodzenia w żadnym wypadku nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Jednoznacznie przesądzają o tym przepisy:
- art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m,
- art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m.
Skoro budowa ogrodzenia (niezależnie od jego wysokości) w żadnym wypadku nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, to rozbiórka ogrodzenia - zgodnie z treścią art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego - nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, ani dokonania zgłoszenia zamiaru rozbiórki. Przesądza o tym niebudząca żadnych wątpliwości wykładnia językowa art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego w związku z treścią art. 29 ust. 1 pkt 21 i art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego. Wbrew stanowisku Wojewody [...] wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji, w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 31 ust. 1b Prawa budowlanego. Dokonując interpretacji art. 31 ust. 1b Prawa budowlanego Wojewoda [...] skupił się wyłącznie na tym, jakiego rodzaju obiekty budowlane i urządzenia budowlane wymienione są w pkt 1 i 2 tej jednostki redakcyjnej. Wojewoda [...] zupełnie nie dostrzegł natomiast treści pierwszego zdania art. 31 ust. 1b Prawa budowlanego, które to zdanie enumeratywnie wskazuje przepisy podlegające wyłączeniu, tj.: art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 31 ust. 1a pkt 2 Prawa budowlanego.
Przepis art. 31 ust. 1b Prawa budowlanego wyłącza więc jedynie te przepisy, które w przedmiotowej sprawie i tak nie mają zastosowania:
- art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego, który i tak nie ma zastosowania do przedmiotowego ogrodzenia, ponieważ zastosowanie mają do niego przepisy art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego;
- art. 31 ust. 1a pkt 2 Prawa budowlanego, w którym jest mowa o budynkach i budowlach zlokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej, a przedmiotowe ogrodzenie ani takim budynkiem, ani taką budowlą nie jest.
Wbrew stanowisku Wojewody [...] wyrażonemu w decyzji, w przedmiotowej sprawie nie ma zatem zastosowania art. 30b ust. 1 Prawa budowlanego. Bez znaczenia jest w związku z tym fakt, że przedmiotowe ogrodzenie znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Zastosowanie przez Wojewodę [...] tego przepisu stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Dla uniknięcia wszelkich wątpliwości co do prawidłowego zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów art. 31 Prawa budowlanego pełnomocnik spółki wskazał, że z dniem 4 lutego 2021 r. został on zmieniony przez art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa. Zgłoszenie zamiaru rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia zostało dokonane przez skarżącą w dniu 17 lutego 2021 r., w związku z czym zarówno Wojewoda [...], jak i Prezydent [...] winni byli stosować przepisy Prawa budowlanego z uwzględnieniem zmian dokonanych powyższą nowelizacją.
W związku z tym, że przepisy art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego pozwalały skarżącej na rozbiórkę ogrodzenia również bez dokonania zgłoszenia, to Wojewoda [...] zobowiązany był nie tylko do uchylenia wydanej przez organ I instancji decyzji, ale również do umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. W związku z brakiem obowiązku skarżącego zgłoszenia zamiaru rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia postępowanie administracyjne w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Istnienie przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. uzasadnia wniosek skarżącej o umorzenie przez Sąd postępowania administracyjnego w całości na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Kolejną przesłaną uzasadniającą umorzenie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. postępowania administracyjnego jest fakt, że przedmiotowe ogrodzenie zostało rozebrane, o czym skarżąca sama zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Rozebranie przez skarżącą ogrodzenia było konieczne z uwagi na zagrożenie jakie stwarzało ono dla osób i mienia. W następstwie rozebrania przedmiotowego ogrodzenia i czynności kontrolnych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] organ ten wydał w dniu [...] czerwca 2021 r. decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] potwierdził, że ogrodzenie zostało całkowicie rozebrane oraz że nastąpił brak przedmiotu powyższego postępowania, co z kolei uzasadniło jego umorzenie.
Na marginesie skarżąca spółka wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 39 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w tej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 39 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, ponieważ przedmiotowe ogrodzenie nie jest wpisane do rejestru zabytków ani do ewidencji zabytków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że zaskarżona w tej sprawie decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 6 pkt 5-7 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r., poz. 11) dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) dotyczących pozwolenia na rozbiórkę i zgłoszenia rozbiórki (dodano art. 30b, zmieniono treść art. 31 oraz dodano art. 31a). Nowelizacja ta weszła w życie z dniem 4 lutego 2021 r. Zgłoszenie zamiaru rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia zostało dokonane przez skarżącą spółkę w dniu 17 lutego 2021 r., a zatem zgłoszenie to powinno być oceniane według nowych przepisów Prawa budowalnego regulujących zgłoszenie rozbiórki.
Zasadą jest, że rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę (art. 30b ust. 1 Prawa budowlanego). Wyjątki od tej zasady określa art. 31 tej ustawy. Zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale wymaga zgłoszenia, rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Natomiast w myśl art. 31 ust. 1a Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz zgłoszenia rozbiórka: 1) obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę; 2) budynków i budowli zlokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej. Obiekty budowalne i urządzenia budowlane, które zostały wymienione w art. 31 ust. 1a Prawa budowlanego nie są więc objęte obowiązkiem dokonania zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu ani obowiązkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Przy czym kolejny przepis ustawy (art. 31 ust. 1b) wprowadza wyjątki od regulacji art. 31 ust. 1 i ust. 1a pkt 2, stanowiąc, że przepisów ust. 1 i ust. 1a pkt 2 nie stosuje się do rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych: 1) wpisanych do rejestru zabytków lub 2) objętych ochroną konserwatorską. Przepis ten nie przewiduje jednak wyjątków od zasady przewidzianej w art. 31 ust. 1a pkt 1, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz zgłoszenia rozbiórka obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Z przepisów tych wynika, że rozbiórka obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, nawet tych wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz zgłoszenia.
Rozważenia więc w tej sprawie wymagało czy przedmiotowe ogrodzenie, będące urządzeniem budowalnym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, spełnia przesłanki z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego oraz z art. 31 ust. 1a Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale wymaga zgłoszenia, rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. W przepisie tym mowa jest o rozbiórce budynków i budowli, zatem nie dotyczy on urządzeń budowalnych i nie ma w tej sprawie zastosowania. Z całą pewnością zastosowania w tej sprawie nie ma też art. 31 ust. 1a pkt 2 ustawy, gdyż przedmiotowe ogrodzenie nie jest budynkiem i budowlą zlokalizowaną na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej.
Rację ma skarżąca spółka, że ogrodzenie to należy zaliczyć do obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę (art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m, natomiast w myśl art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Zatem niezależnie od tego czy ogrodzenie przekracza wysokość 2,20 m, czy nie, to jego budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 7 Prawa budowlanego roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane: 1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, 2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z przepisu tego wynika, że roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia (nawet nieprzekraczającego wysokości 2,20 m) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia. Przepis ten nie nakłada więc również obowiązku uzyskania w takim przypadku pozwolenia na budowę. Oznacza to, że na budowę ogrodzenia, nawet znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków nie jest wymagane pozwolenie na budowę, natomiast w niektórych przypadkach jest wymagane dokonanie zgłoszenia. Przedmiotowe ogrodzenie należy więc zaliczyć do obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę w rozumieniu art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego. Skoro budowa ogrodzenia (niezależnie od jego wysokości) w żadnym wypadku nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, to rozbiórka ogrodzenia - zgodnie z treścią art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego - nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, ani dokonania zgłoszenia zamiaru rozbiórki.
Należy zgodzić się z autorem skargi, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że w tej sprawie ma zastosowanie art. 31 ust. 1b Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem przepisów ust. 1 i ust. 1a pkt 2 nie stosuje się do rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską. Z treści tego przepisu wprost wynika, że nie dotyczy on obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, o których mowa w art. 31 ust. 1a pkt 1 Prawa budowlanego. Zatem zasadny jest zarzut skargi błędnego zastosowania przez organ odwoławczy tego przepisu, jak również błędnego zastosowania art. 30b ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Z powołanych przepisów wynika, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu 17 lutego 2021 r. (dokonanie zgłoszenia) rozbiórka przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała ani uzyskania przez inwestora pozwolenia na rozbiórkę, ani dokonania zgłoszenia.
Zasadnie zatem podniesiono w skardze, że w tym nowym stanie prawnym postępowanie administracyjne wszczęte w tej sprawie wniesieniem sprzeciwu przez organ I instancji powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Trafnie podniesiono również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., gdyż organ w tej sytuacji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.
W odniesieniu do wskazanej w skardze okoliczności dokonania przez spółkę rozbiórki ogrodzenia przed dniem 8 kwietnia 2021 r., co znajduje potwierdzenie w dołączonej do skargi decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w ramach nadzoru budowlanego wskazać należy, iż co do zasady rozpoczęcie robót budowlanych przed upływem terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu nie skutkuje umorzeniem postępowania (por. wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., II OSK 1936/20). Natomiast okoliczność wykonania robót rozbiórkowych nie miała w tej sprawie znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem przedmiotowe roboty nie wymagały dokonania przez inwestora zgłoszenia.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 30b ust. 1 i art. 31 ust. 1b Prawa budowlanego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. również decyzję organu I instancji.
W związku z tym, że postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe, gdyż – jak wynika z powyższych rozważań – rozbiórka przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała dokonania zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu, Sąd umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które składają się wpis od skargi (500 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło