VII SA/Wa 1895/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Marta Michta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg., który dla uporządkowania materii sprawy należy przedstawić w szczególnie wnikliwy sposób. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 55 ust. 2 pkt 1 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielił P.S. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w [...]. Decyzję tę doręczono T.Z. w dniu 7 marca 2000 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2000r., znak [...], na podstawie 138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania podstawy prawnej w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. T.Z. wniosła skargę na powyższą decyzję, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 18 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA / Po 1709/00. Wnioskiem z dnia 9 września 2003 r. skierowanym do Prezydenta Miasta [...], T.Z. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją Prezydenta Miasta [...]. Prezydent wniosek skierował do Wojewody, ten zaś wniosek przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003r., znak [...], na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania, stwierdzając, że T.Z. złożyła wniosek z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Stwierdził, że zaskarżonym postanowieniem naruszono art. 150 § 1 k.p.a., albowiem w sprawie orzekał niewłaściwy organ. Organem właściwym do rozstrzyganie w kwestii wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W rozpatrywanej sprawie decyzję tę podjął Wojewoda. Z uwagi jednak na zmianę przepisów, w aktualnym stanie prawnym winien orzekać Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Po 359/04 – uchylono opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu odwoławczego aczkolwiek słuszne, z uwagi na naruszenie przez organ I instancji art. 150 § 1 k.p.a. nie może ostać się w obrocie prawnym, gdyż uzasadnienie decyzji jest wadliwe. W uzasadnieniu tym błędnie przyjęto, że zmiana właściwości organu wpływa na zmianę organu orzekającego w sprawie wznowienia postępowania. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego było więc bezprzedmiotowe. Wniosek o wznowienie przekazać należało do Wojewody. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006r., znak [...] po rozpatrzeniu wniosku T.Z. z dnia [...] września 2003r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], w sprawie udzielenia P.S. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w [...] - odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 359/04 z 29 listopada 2005 r., przekazał Wojewodzie [...], postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2006 r., przedmiotowy wniosek T.Z. z [...] września 2003 r. o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że z wniosku T.Z. wynika, że żąda wznowienia postępowania, gdyż jako strona nie brała udziału w postępowaniu, zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000r., znak; [...] o udzieleniu P.S. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku. Zgodnie z drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja doręczono została T.Z. w dniu 16 marca 2000r. Organ przywołał przepis art. 148 § 1 i 2 k.p.a. i wskazany tam termin jednego miesiąca na złożenie podania o wznowienie postępowania. Opisana wyżej decyzja Wojewody [...] zawierała pouczenie, że przysługuje od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. T.Z. postąpiła zgodnie z pouczeniem, Sąd skargę odrzucił, zaś organ wniesione po tym odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji potraktował jako odwołanie złożone po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 924/07 – uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Wojewody [...]. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2009r., znak: [...] - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z opisanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania T.Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r., znak: [...]; odmawiającej wznowienia, na wniosek T.Z., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000r., znak: [...]; uchylającą decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000r., znak: [...]; udzielającą pozwolenia P.S. na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekającej w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia [...] marca 2000r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006r., znak: [...]; odmówił w na wniosek T.Z. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000r., znak: [...]. Wnioskodawczyni, jako podstawę wznowienia wskazała art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. Warunkiem wznowienia postępowania jest nie tylko wskazanie przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., ale także zachowanie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach, o ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000r., znak: [...], T.Z. dowiedziała się w dniu 19 czerwca 2000r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu 9 września 2003r. (przekazany postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r., znak: [...] w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Po 359/04). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro nie został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a., należało odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r., znak: [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T.Z. Podniosła, iż z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego się nie zgadza, że organ ten źle ją potraktował, że czuje się oszukana, upodlona i skrzywdzona. Przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i swoją sytuację życiową. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne jest, że skarżąca wniosła wniosek o wznowienie postępowania. W sprawie, której dotyczy wniosek zapadły decyzje dwu instancji : Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 55 ust. 2 pkt 1 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielił P.S. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w [...]. Decyzję tę doręczono T.Z. w dniu [...] marca 2000 r. Następnie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2000r., znak [...], na podstawie 138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania podstawy prawnej w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. T.Z. wniosła skargę na powyższą decyzję, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, wyrokiem z dnia 18 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA / Po 1709/00. Sąd, orzekając, jak w sentencji niniejszego wyroku, uchylił w niniejszej sprawie zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzje organu pierwszej instancji. Przedmiotowe postępowanie wznowieniowe, gdy zważyć na dyspozycję przepisu art. 145 k.p.a., mogło dotyczyć wyłącznie postępowania zakończonego decyzją organu II instancji – Wojewody [...], jako decyzją ostateczną. Tymczasem, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006r, znak [...] rozpatrzył wniosek T.Z. z dnia [...] września 2003r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000 r. nr [...]. i odmówił wznowienia postępowania, odnosząc się do doręczenia tej decyzji i upływu terminu do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, rzeczą Wojewody było zbadanie przedmiotu wniosku, organ mógł rozpoznać wniosek dotyczący tylko wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, czyli w tym wypadku decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000r., znak [...]. Kierując się tą argumentacją, Sąd uchylił niniejszym wyrokiem decyzje organu pierwszej instancji - Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r, znak [...], czyli decyzje poprzedzającą zaskarżoną w sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd uchylił decyzje zaskarżoną w niniejszej sprawie tj. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r., znak: [...]. W jej sentencji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że orzeka po rozpatrzeniu odwołania T.Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r., znak: [...]; odmawiającej wznowienia, na wniosek T.Z., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000r., znak: [...]. Rozstrzygnięcie to pozostaje w oderwaniu od okoliczności sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazuje wbrew decyzji organu pierwszej instancji - Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r., znak: [...], że dotyczy ona postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000r., znak: [...], gdy w rzeczywistości dotyczyła ona postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000 r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, niejako w jednej instancji, zbadał sprawę terminu właściwego dla postępowania wznowieniowego i uczynił to w oderwaniu od terminu kontrolowanego przez organ pierwszej instancji i w oderwaniu od literalnego brzmienia wniosku o wznowienie postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji – Wojewoda [...], o czym przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 29 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Po 359/04 - będzie miał na uwadze przepis art. 145 § 1 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W tym kontekście organ zbada przedmiot wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, kierując się przy tym dyspozycją przepisu art. 9 k.p.a., zgodnie z którą jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Będzie czuwał nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, w trybie art.145 § 1 pkt1 lit c, 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).